επικοινωνία: e-Mail DiKAExarchion@gmail.com


**** ΟΧΙ ΣΤΟΥΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥΣ ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΥΣ ****

Ενωτική Πρωτοβουλία κατά των Πλειστηριασμών

Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2015

5η Πανευβοϊκή Γιορτή Οικολογικής Γεωργίας και Χειροτεχνίας στη Χαλκίδα


Oμάδα παραγωγών-χειροτεχνών για την διοργάνωση της 5ης Πανευβοϊκής Γιορτής Οικολογικής Γεωργίας και Χειροτεχνίας στη Χαλκίδα, 2-3-4 Οκτώβρη 2015.

Η 5η Πανευβοϊκή Οικογιορτή είναι ΕΔΏ και προτάσσει ένα πολιτισμό που υποστηρίζει την τοπικοποίηση της παραγωγής και της κατανάλωσης, την προστασία των φυσικών πόρων και τις οικολογικές παραγωγές, την άμεση σχέση παραγωγού - καταναλωτή, την συνεργατική οικονομία, την αλληλοβοήθεια το σεβασμό στο διαφορετικό τις εναλλακτικές θεραπείες την οικοτεχνία και την μικρή παραγωγή.

Κατά την διάρκεια του τριημέρου θα γίνουν 40 εκδηλώσεις. Σεμινάρια, εργαστήρια, προβολές, συναυλίες. Σεμινάρια και εργαστήρια για περμακουλτούρα, μελισσοκομία, κεραμική, βιολογική φυτοπροστασία, παρασκευής σαπουνιών, κηραλοιφών, τυριών. 

Επίσης Θα υπάρχουν εργαστήρια και δημιουργικές δράσεις για παιδιά αλλά και βιωματικά εργαστήρια, όπως το θεραπευτικό άγγιγμα, αλλά και εικαστικές διαδραστικές δράσεις με τη συμμετοχή του κοινού. Σημαντικές παρουσιάσεις όπως η Τράπεζα Χρόνου Χαλκίδας, συζητήσεις για το περιβάλλον και το νερό, τη διατροφή αλλά και τη δημιουργία δικτύων οικολογικής γεωργίας, και μια πρόταση για τη δημιουργία Ολοκληρωμένης Κοοπερατίβας. Όλα με ελεύθερη είσοδο.

σημείωση: στο διήμερο 3 και 4 Οκτώβρη θα γίνεται διάθεση προϊόντων ΒΙΟΜΕ.

Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2015

Το 4ο Φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας στην Ακαδημία Πλάτωνος


Tον Οκτώβριο στη περιοχή με επίκεντρο το Πάρκο Ακαδημίας Πλάτωνος θα πραγματοποιηθεί το 4ο Φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας. Πρόκειται για ένα φεστιβάλ που παρουσιάζονται μορφές αυτόνομης οργάνωσης της οικονομίας και συνεργατικής συνύπαρξης ατόμων και ομάδων στα πλαίσια μια αυτόνομης κοινότητας που θα λειτουργήσει από τις 16 έως τις 18 του μήνα με συμμετοχή δεκάδων παραγωγών, ερευνητών, ακτιβιστών, καλλιτεχνών και άλλων. 




4ο Φεστιβάλ Αλληλέγγυας & Συνεργατικής Οικονομίας Πάρκο Ακαδημίας Πλάτωνα Μέλη διαφόρων δικτύων αλληλεγγύης, συνεργατικών πρωτοβουλιών και καινοτόμων δομών στην Ελλάδα οργανώνουν, για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, το Φεστιβάλ Αλληλέγγυας & Συνεργατικής Οικονομίας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από τις 16 έως τις 18 Οκτωβρίου 2015 στο Πάρκο της Ακαδημίας Πλάτωνος....



Στο Αυτόνομο χωριό θα λειτουργεί οικολογική αγορά προϊόντων. Το αυτόνομο χωριό μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι 24 παραγωγούς τροφής, 2 παραγωγούς σαπουνιών/φυτικών καλλυντικών και 4 κατασκευαστές χρηστικών αντικειμένων. Οι παραγωγοί μας επιλέχθηκαν με τα παρακάτω κριτήρια: (1) Καλλιεργούν βιολογικά, χωρίς φυτοφάρμακα ή άλλα χημικά. Δεν απαιτείται να είναι πιστοποιημένα βιολογικοί καλλιεργητές....

Στα πλαίσια της εκπαίδευσής μας σε μια εναλλακτική οικονομία, προχωράμε ένα βήμα πιο πέρα και οργανώνουμε τη χρήση εναλλακτικού νομίσματος/κουπονιού με το οποίο θα γίνονται οι συναλλαγές εντός του αυτόνομου χωριού. Πιο συγκεκριμένα, θα τυπωθούν κουπόνια, οι επισκέπτες θα μπορούν να εξαργυρώσουν τα ευρώ που επιθυμούν σε κουπόνια σε προκαθορισμένα...


Με στόχο την αλληλεγγύη, την αυτάρκεια και την επανάχρηση θα λειτουργήσει και φέτος το ανταλλακτικό μας παζάρι ρούχων και βιβλίων. Από ρούχα μπορείτε να φέρετε: Γυναικεία, αντρικά ρούχα & παπούτσια, κάλτσες Παιδικά ρούχα & παπούτσια, κάλτσες Ζώνες, τσάντες & Αξεσουάρ Απο βιβλία: Λογοτεχνικά Παιδικά Εκμάθηση ξένων γλωσσών Βασική προϋπόθεση να είναι σε καλή κατάσταση και καθαρά.
Φέτος θέλουμε να περάσουμε αποκλειστικά στην πράξη και να αναδείξουμε αξιόλογες πρακτικές με στόχο να εμπνεύσουμε την κοινωνία και να αποδείξουμε ότι υπάρχουν εκείνες οι εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να μας βοηθήσουν να καλύψουμε τις ανάγκες μας. Γι” αυτό το λόγο θα δημιουργήσουμε στο χώρο του φεστιβάλ, ένα αυτόνομο χωριό...



Αυτή τη χρονιά μαζεύουμε τρόφιμα για να στηρίξουμε την Κοινωνική Κουζίνα “Ο Άλλος Άνθρωπος” και τους πρόσφυγες! Η Κοινωνική κουζίνα «ο Άλλος Άνθρωπος» ταξιδεύει σε πλατείες όλης της Ελλάδας και μαγειρεύει δωρεάν φαγητό για όλο τον κόσμο. Στηρίζεται στην αλληλεγγύη, την προσφορά, τη συμμετοχή και όχι την ελεημοσύνη. 
Πάρτε μέρος
Tο Φεστιβάλ είναι φτιαγμένο από απλούς ανθρώπους που επέλεξαν να διαθέσουν χρόνο να γνωριστούν και να ανταλλάξουν εμπειρίες και γνώσεις. Έχουν συγκροτηθεί ομάδες εργασίας που ασχολούνται με θεματικές που αφορούν σε θέματα που αποτελούν τη καρδιά του Φεστιβάλ. Ενέργεια, Παιδεία, Εργασία, Τροφή, Στέγαση, Τεχνολογία, είναι τα θέματα για τα οποία θα διερευνύσουμε εναλλακτικούς τρόπους προσέγγισης και συμμετοχής. Επίσης θα γίνει μια απόπειρα να εισαχθεί ένας διαφορετικός τρόπος συναλλαγών. Αν σας ενδιαφέρει να πλαισιώσετε κάποια από τις ομάδες ή συνολικά το εγχείρημα επικοινωνήστε μαζί μας στο email festival.economicsolidarity@gmail.com

Προσωρινό αλλά όχι εφήμερο

Μπορεί το φεστιβάλ να διαρκεί τρεις μέρες όμως το αντίκτυπο του στις ζωές μας μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο. Με τη λογική της απεξάρτησης από τις κεντρικές δομές και την οικονομία των κρατών, οι άνθρωποι που συμμετέχουμε στο φεστιβάλ επιθυμούμε να συμβάλλουμε σε μια αλλαγή που θα μπορέσει να οδηγήσει την κοινωνία σε διαφορετικές λύσεις - ανταγωνιστικές μάλιστα του ζοφερού παρόντος. Με βάση τα παραπάνω δημιουργούμε για πρώτη φορά ένα πρότυπο χωριό, μια μετά-κοινότητα επιχειρώντας να εφαρμόσουμε στην πράξη τη θεωρία που αναπτύχθηκε στα προηγούμενα φεστιβάλ. Παράλληλα συμμετέχουμε στη μεγάλη κουβέντα που έχει ανοίξει σχετικά με την δημιουργία μια αυθύπαρκτης δομής συνεργατικής οικονομίας, μια συνεκτική προσπάθεια που από τα σπάργανα ακόμη μας γεμίζει ενθουσιασμό σχετικά με τις προοπτικές της.

Εκδήλωση: Το σύντομο καλοκαίρι του «Όχι» και η επίμονη ανακατασκευή του «εμείς» της ρήξης

Τα καλοκαίρια μας μικρά ...κι ατέλειωτοι οι χειμώνες;


Το Περιοδικό για τη Διατάραξη της Κοινής Ησυχίας (toperiodiko.gr), το rednotebook.gr, το Εκτός Γραμμής (ektosgrammis.gr), το thecricket.gr και το rproject.gr παίρνουν την πρωτοβουλία για μια συνάντηση/συζήτηση/συνάθροιση ανθρώπων και διαδικτυακών εγχειρημάτων γνώμης, ενημέρωσης και αριστερής παρέμβασης στη δημόσια συζήτηση.

Λίγες μέρες μετά τις εκλογές και αρκετές μέρες μετά το δημοψήφισμα συζητάμε για το Grexit vs Agreekment, για τον δημόσιο λόγο, τα μίντια και το κίνημα, τις νέες γενιές, τις παλιές πολιτικοποιήσεις, τα καινούργια καθήκοντα, την εμπειρία, τις δυνατότητες, τις διαψεύσεις και τις ήττες.

Παρεμβαίνουν:
Κώστας Γούσης – toperiodiko.gr
Αναστασία Ματσούκα – rednotebook.gr
Γιώργος Καλαμπόκας – Εκτός Γραμμής
Σπύρος Παπαδόπουλος (Το βυτίο) – thecricket.gr
Βασίλης Γιαννούλης – rproject.gr


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2 ΟΚΤΩΒΡΗ στις 19:30
ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΩΝ
(Ερμού 134-136, στον σταθμό του Θησείου)



Με επίκεντρο το σύντομο –από πολλές απόψεις– καλοκαίρι που μας αποχαιρετά μαζί με πολλές βεβαιότητες του παρελθόντος:

Τη χρεοκοπία του σχεδίου του ΣΥΡΙΖΑ για αριστερή κυβέρνηση και την ταυτόχρονη αναποτελεσματικότητα των εναλλακτικών ριζοσπαστικών σχεδίων. Την ανάγκη αναστοχασμού και ανακατασκευής μιας «στρατηγικής της ρήξης», χωρίς την απόρριψη όλων των προηγούμενων προσπαθειών αλλά και τη –μια απ’ τα ίδια– επανάληψη των ίδιων λαθών. Την εμπειρία του δημοψηφίσματος με τις συνθήκες που διαμόρφωσε, τις δυσκολίες που ανέδειξε, το «πολιτικό βάθος» που εμπεριείχε. Με τη λαϊκή και ιδίως τη νεανική διαθεσιμότητα και (αυτο)οργάνωση, τη διάθεση μη υποταγής και συμβιβασμού, αλλά και τον αδυσώπητο, υπεροργανωμένο χαρακτήρα του αντιπάλου μαζί με την αδυναμία να προχωρήσει η λαϊκή θέληση μπροστά στις απειλές και τους εκβιασμούς.

Με ιδιαίτερη αναφορά στις νέες γενιές πολιτικοποίησης και ριζοσπαστισμού:
Που δραστηριοποιούνται στα κινήματα, στην έρευνα, στην ενημέρωση, και αρνούνται να αποδεχτούν ότι το «παιχνίδι τελείωσε». Τη «γενιά μας», που από τον Δεκέμβρη μέχρι τη Γένοβα, και από τα κινήματα στην εκπαίδευση μέχρι τις πλατείες, το αντιφασιστικό κίνημα και τις απεργίες των τελευταίων χρόνων αναζητά κοινό βηματισμό παρά τις διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες. Τη νεολαία εν γένει, που σε μεγάλο βαθμό παραμένει εκτός δομών συλλογικής οργάνωσης, που δεν βλέπει μέλλον εντός των σημερινών πολιτικών καταστάσεων και σχεδίων.

Με αδιαπραγμάτευτη πεποίθηση και φιλοδοξία ότι ο άλλος δρόμος και ο άλλος κόσμος είναι ακόμη εφικτοί:
Μια πεποίθηση που συνδυάζεται αναντίρρητα με την ανάγκη για μια νέα αριστερή ριζοσπαστική στρατηγική και ένα νέο κοινωνικοπολιτικό υποκείμενο. Με έμφαση στην αντιπολίτευση της επόμενης μέρας, στην οργάνωση της κοινωνικής αντιεξουσίας, χωρίς την άρνηση της πολιτικής – και δη της κεντρικής πολιτικής.

Με αγωνία για τα συμπεράσματα που μπορούν να βγουν και τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν.


* Θα ακολουθήσει μετεκλογικό-μετακαλοκαιρινό πάρτι με οργανωμένο-συντεταγμένο GREXITunes Dj – Set! [ντι τζέι YoMi]


Γιατί Σοσιαλισμός; - Του Άλμπερτ Αϊνστάιν

από το Περιοδικό

Άλμπερτ Αϊνστάιν: 60 χρόνια από το θάνατό του  
110 χρόνια από τη διατύπωση της θεωρίας της σχετικότητας.

Στις 27 Σεπτέμβρη του 1905, πριν από 110 χρόνια, Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν διατυπώνει, σε ηλικία 26 ετών, την ειδική θεωρία της σχετικότητας και την περίφημη εξίσωσή του Ε=mc2, σε άρθρο του στο γερμανικό περιοδικό «Χρονικά της Φυσικής». Στις 18 Απριλίου του 1955 απεβίωσε στο Πρίνστον του Νιού Τζέρσεϊ. Εν όψει κι ενός μεγαλύτερου αφιερώματος στο έργο και τη ζωή του Α. Αϊνστάιν αναδημοσιεύουμε την ελληνική μετάφραση ενός σημαντικού πολιτικού κειμένου γραμμένου για το πρώτο τεύχος της γνωστής αριστερής επιθεώρησης Monthly Review:

ΓΙΑΤΙ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ;
του Αλβέρτου Αϊνστάιν*

(…) Αναρίθμητες φωνές έχουν ισχυριστεί εδώ και καιρό ότι η ανθρώπινη κοινωνία περνάει κρίση, ότι η σταθερότητά της έχει κλονιστεί σοβαρά.Χαρακτηριστικό αυτής της κατάστασης είναι ότι τα άτομα νοιώθουν αδιάφορα ή ακόμα και εχθρικά απέναντι στην ομάδα, μικρή ή μεγάλη, στην οποία ανήκουν. Και για να κάνω σαφέστερο αυτό που εννοώ, ας μου επιτραπεί να θυμίσω μια προσωπική εμπειρία. Συζητούσα πρόσφατα με έναν έξυπνο και καλοπροαίρετο άνθρωπο την απειλή ενός ακόμα πολέμου, που κατά τη γνώμη μου, θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο την επιβίωση του ανθρώπινου είδους, και έκανα την παρατήρηση ότι μόνο μια υπερεθνική οργάνωση θα προσέφερε προστασία από αυτό τον κίνδυνο. Τότε ο επισκέπτης μου, πολύ ήρεμα και ψυχρά, μου είπε: «Γιατί είστε τόσο βαθιά αντίθετος στην εξαφάνιση της ανθρώπινης φυλής;»

Είμαι βέβαιος ότι μόλις πριν από έναν αιώνα κανείς δεν θα έλεγε κάτι τέτοιο με τόση ανεμελιά. Πρόκειται για μια δήλωση ενός ανθρώπου που προσπάθησε μάταια να βρει την εσωτερική του ισορροπία και έχασε λίγο ή πολύ κάθε ελπίδα να το πετύχει. Πρόκειται για την έκφραση της επώδυνης μοναξιάς και απομόνωσης από την οποία υποφέρουν τόσοι άνθρωποι στις μέρες μας. Ποια είναι η αιτία; Υπάρχει διέξοδος;

Είναι μεν εύκολο να μπαίνουν τέτοια ερωτήματα, αλλά είναι δύσκολο να απαντηθούν με μια κάποια σιγουριά. Θα το προσπαθήσω, όσο καλύτερα μπορώ, παρόλο που έχω πλήρη συνείδηση του γεγονότος ότι τα αισθήματα και οι προσπάθειές μας είναι συχνά αντιφατικές και ομιχλώδεις και ότι δεν μπορούν να εκφραστούν με απλές και εύκολες διατυπώσεις.

Ο άνθρωπος είναι ταυτόχρονα ον μοναχικό και κοινωνικό. Ως μοναχικό ον, προσπαθεί να προστατεύσει τη δικιά του ύπαρξή καθώς και την ύπαρξη εκείνων που του είναι πιο κοντά, να ικανοποιήσει τις προσωπικές του επιθυμίες, και να αναπτύξει τις έμφυτες δεξιότητές του. Ως κοινωνικό ον, επιδιώκει να κερδίσει την αναγνώριση και τη στοργή των άλλων ανθρώπινων όντων, να μοιραστεί τις χαρές τους, να τα παρηγορήσει στις λύπες τους, και να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής τους. Μόνο η ύπαρξη αυτών των διαφορετικών, συχνά αλληλοσυγκρουόμενων, επιδιώξεων αναδεικνύει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του ανθρώπου, και ο συγκεκριμένος συνδυασμός τους ορίζει πόσο ένα άτομο μπορεί να πετύχει την εσωτερική του ισορροπία και πόσο μπορεί να συμβάλει στην ευτυχία της κοινωνίας. Δεν αποκλείεται η δύναμη αυτών των δυο ροπών να ορίζεται από την κληρονομικότητα. 

Όμως, η προσωπικότητα που τελικά αναδύεται διαμορφώνεται κατά πολύ από το περιβάλλον μέσα στο οποίο ένας άνθρωπος τυχαίνει να βρεθεί κατά την ανάπτυξή του, από τις δομές της κοινωνίας στην οποία μεγαλώνει, από την παράδοση αυτής της κοινωνίας, και από την αποτίμηση ιδιαίτερων ειδών συμπεριφοράς. Για το κάθε ανθρώπινο ον, η αφηρημένη έννοια «κοινωνία» σημαίνει το συνολικό άθροισμα των άμεσων και έμμεσων σχέσεών του τόσο με τους ανθρώπους της εποχής του όσο και με εκείνους των προηγούμενων γενεών. Το άτομο είναι ικανό να σκέφτεται, να αισθάνεται, να προσπαθεί, και να εργάζεται από μόνο του. Αλλά εξαρτάται τόσο πολύ από την κοινωνία –στην φυσική, διανοητική και συναισθηματική του ύπαρξη- ώστε να είναι αδύνατο να το σκεφτούμε ή να το κατανοήσουμε έξω από το πλαίσιο της κοινωνίας. Είναι η «κοινωνία» που εφοδιάζει τον άνθρωπο με τρόφιμα, ρούχα, με ένα σπίτι, με τα εργαλεία της δουλειάς, με γλώσσα, με τις μορφές σκέψης, και με το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου της. Η ζωή του γίνεται δυνατή μέσω της εργασίας και των επιτευγμάτων των πολλών εκατομμυρίων παρόντων και προηγουμένων συνανθρώπων του που όλοι τους κρύβονται πίσω από τη λεξούλα «κοινωνία».

(…) Αν αναρωτηθούμε πώς η δομή της κοινωνίας και η πολιτισμική συμπεριφορά του ανθρώπου μπορούν να αλλάξουν ώστε να κάνουμε την ανθρώπινη ζωή όσο γίνεται πιο ικανοποιητική, θα πρέπει να έχουμε συνεχώς συνείδηση του γεγονότος ότι υπάρχουν ορισμένες συνθήκες που δεν είμαστε σε θέση να μεταβάλλουμε. Όπως προαναφέραμε, η βιολογική φύση του ανθρώπου του ανθρώπου, εξαιτίας όλων των πρακτικών λόγων, δεν μπορεί να αλλάξει. Επιπλέον, οι τεχνολογικές και δημογραφικές εξελίξεις των τελευταίων λίγων αιώνων δημιούργησαν συνθήκες που θα παραμείνουν σε ισχύ. Σε σχετικά πυκνοκατοικημένους πληθυσμούς και με δεδομένα τα αγαθά που είναι απαραίτητα για τη συνέχιση της επιβίωσής τους, είναι εντελώς απαραίτητος ο ακραίος καταμερισμός εργασίας και ένας εξαιρετικά συγκεντρωτικός παραγωγικός μηχανισμός. Έχουν παρέλθει οριστικά οι καιροί –που, κοιτώντας πίσω, φαίνονται τόσο ειδυλλιακοί- όταν τα άτομα ή σχετικά μικρές ομάδες μπορούσαν να είναι εντελώς αυτάρκεις. Είναι μόνο μικρή υπερβολή να πούμε ότι η ανθρωπότητα αποτελεί τώρα μια πλανητική κοινότητα παραγωγής και κατανάλωσης.

Έφτασα τώρα στο σημείο όπου μπορώ να ορίσω εν συντομία τι αποτελεί την ουσία της κρίσης των καιρών μας. Αφορά τη σχέση του ατόμου με την κοινωνία. Το άτομο έχει συνειδητοποιήσει περισσότερο από ποτέ άλλοτε την εξάρτησή του από την κοινωνία. Όμως, δεν βιώνει αυτή την εξάρτηση σαν κάτι θετικό, σαν ένα οργανικό δεσμό, σαν μια προστατευτική δύναμη, αλλά μάλλον σαν μιαν απειλή στα φυσικά του δικαιώματα, ή ακόμα και στην οικονομική του ύπαρξη. Επιπλέον, η θέση του στην κοινωνία είναι τέτοια ώστε οι εγωιστικές επιδιώξεις του να οξύνονται συνεχώς, ενώ οι κοινωνικές του επιδιώξεις, που είναι από τη φύση τους πιο αδύναμες, να επιδεινώνονται προοδευτικά. Όλα τα ανθρώπινα όντα, όποια κι αν είναι η θέση τους στην κοινωνία, υποφέρουν από αυτή τη διαδικασία επιδείνωσης. Φυλακισμένα, χωρίς να το ξέρουν, του ίδιου του εγωισμού τους, αισθάνονται ανασφαλή, μοναχικά και στερημένα από την αφελή, απλή και ανεπιτήδευτη απόλαυση της ζωής. Ο άνθρωπος μπορεί να βρει το νόημα της -σύντομης και επικίνδυνης καθώς είναι- ζωής μόνο αφιερώνοντας τον εαυτό του στην κοινωνία.

Η οικονομική αναρχία της καπιταλιστικής κοινωνίας όπως αυτή υπάρχει σήμερα είναι, κατά τη γνώμη μου, η αληθινή πηγή του κακού. Βλέπουμε μπροστά μας μια τεράστια κοινότητα παραγωγών τα μέλη της οποίας αγωνίζονται ασταμάτητα να στερήσουν το ένα το άλλο από τα προϊόντα της συλλογικής τους εργασίας –όχι με τη βία, αλλά μάλλον εφαρμόζοντας πιστά νόμιμα εγκαθιδρυμένους κανόνες. Σε σχέση με αυτό, είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι τα παραγωγικά μέσα –δηλαδή, η συνολική παραγωγική ικανότητα που χρειάζεται για να παραχθούν καταναλωτικά αγαθά όπως και επιπρόσθετα κεφαλαιουχικά αγαθά- μπορεί νόμιμα να είναι, και κατά κύριο λόγο είναι, ιδιωτική ιδιοκτησία ατόμων.

Για να απλουστεύσω, στη συζήτηση που ακολουθεί θα αποκαλώ «εργάτες» όλους εκείνους που δεν μετέχουν στην ιδιοκτησία των παραγωγικών μέσων –παρόλο που αυτό δεν αντιστοιχεί πλήρως στη συνήθη χρήση του όρου. Ο ιδιοκτήτης των μέσων παραγωγής είναι σε θέση να αγοράζει την εργατική δύναμη του εργάτη. Χρησιμοποιώντας τα παραγωγικά μέσα, ο εργάτης παράγει νέα αγαθά που γίνονται ιδιοκτησία του κεφαλαιοκράτη. Το ουσιώδες σημείο αυτής της διαδικασίας είναι η σχέση μεταξύ αυτού που ο εργάτης παράγει και αυτού με το οποίο πληρώνεται, πράγματα που μετρώνται και τα δυο με όρους πραγματικής αξίας. Στην περίπτωση που η σύμβαση εργασίας είναι «ελεύθερη», αυτό που αποκομίζει ο εργάτης καθορίζεται όχι από την πραγματική αξία των αγαθών που παράγει, αλλά από τις ελάχιστες ανάγκες του και τις απαιτήσεις των καπιταλιστών για εργασιακή εξουσία σε σχέση με τον αριθμό των εργατών που ανταγωνίζονται για θέσεις εργασίας. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι ακόμα και στη θεωρία η πληρωμή του εργάτη δεν καθορίζεται από την αξία του προϊόντος του.

Το ιδιωτικό κεφάλαιο τείνει να συγκεντρωθεί σε μερικά χέρια, εν μέρει εξαιτίας του ανταγωνισμού μεταξύ των καπιταλιστών, και εν μέρει επειδή η τεχνολογική ανάπτυξη και η αύξηση του καταμερισμού εργασίας ενθαρρύνουν τη δημιουργία μεγαλύτερων παραγωγικών μονάδων σε βάρος των μικρότερων. Το αποτέλεσμα αυτών των εξελίξεων είναι μια ολιγαρχία ιδιωτικού κεφαλαίου η τεράστια δύναμη της οποίας δεν είναι δυνατό να ελεγχθεί ουσιαστικά ακόμα και από μια δημοκρατικά οργανωμένη πολιτική κοινωνία. Αυτό αληθεύει επειδή τα μέλη των νομοθετικών οργάνων επιλέγονται από πολιτικά κόμματα, που χρηματοδοτούνται σε πολύ μεγάλο βαθμό ή έστω επηρεάζονται από ιδιωτικούς καπιταλιστές που, για πρακτικούς λόγους, διαχωρίζουν το εκλογικό σώμα από το κοινοβούλιο. Η συνέπεια είναι ότι οι εκπρόσωποι του λαού ντε φάκτο δεν υπερασπίζονται τα συμφέροντα των μη προνομιούχων τμημάτων του πληθυσμού. Επιπλέον, υπό τις παρούσες συνθήκες, οι ιδιωτικοί κεφαλαιοκράτες αναπόφευκτα ελέγχουν, άμεσα ή έμμεσα, τις κύριες πηγές πληροφόρησης (τύπος, ραδιόφωνο, εκπαίδευση). Είναι λοιπόν εξαιρετικά δύσκολο, και σε πολλές περιπτώσεις σχεδόν αδύνατο, για τον εξατομικευμένο πολίτη να οδηγηθεί σε αντικειμενικά συμπεράσματα και να κάνει έξυπνη χρήση των πολιτικών δικαιωμάτων του.

Η κατάσταση που επικρατεί στην οικονομία που βασίζεται στην ιδιωτική ιδιοκτησία του κεφαλαίου χαρακτηρίζεται λοιπόν από δυο κύριες αρχές: πρώτον, τα παραγωγικά μέσα (κεφάλαιο) κατέχονται ιδιωτικώς και οι κάτοχοι τα κάνουν ό,τι θέλουν. Δεύτερον, η σύμβαση εργασίας είναι ελεύθερη. Φυσικά, δεν υπάρχει πούρα καπιταλιστική κοινωνία με αυτή την έννοια. Ειδικότερα, πρέπει να αναφέρουμε ότι οι εργάτες, μέσα από μακρόχρονους και σκληρούς πολιτικούς αγώνες, έχουν πετύχει να εξασφαλίσουν μια κάπως βελτιωμένη μορφή «ελεύθερης σύμβασης εργασίας» για ορισμένες κατηγορίες εργατών. Όμως, εξεταζόμενη ως ένα σύνολο, η σημερινή οικονομία δεν διαφέρει και πολύ από τον «πούρο» καπιταλισμό.

Η παραγωγή γίνεται για το κέρδος, όχι για τη χρήση της. Δεν υπάρχει πρόνοια ότι όλοι εκείνοι που είναι ικανοί και πρόθυμοι να εργαστούν θα είναι πάντα σε θέση να βρίσκουν εργασία. Ο «στρατός των ανέργων» υπάρχει σχεδόν πάντα. Ο εργάτης φοβάται συνεχώς μην χάσει τη δουλειά του. Μια και οι άνεργοι και οι κακοπληρωμένοι εργάτες δεν δημιουργούν μια επικερδή αγορά, η παραγωγή καταναλωτικών αγαθών περιορίζεται, και η συνέπεια είναι μεγάλα δεινά. Η τεχνολογική πρόοδος οδηγεί συχνά σε ακόμα μεγαλύτερη ανεργία παρά στη μείωση του φόρτου εργασίας για όλους. Το κίνητρο του κέρδους, σε συνδυασμό με τον ανταγωνισμό μεταξύ των καπιταλιστών, ευθύνεται για την αστάθεια στη συσσώρευση και στη χρήση του κεφαλαίου, που οδηγεί σε όλο και πιο σοβαρές υφέσεις. Ο απεριόριστος ανταγωνισμός οδηγεί σε τεράστια σπατάλη εργασίας, καθώς και στον ακρωτηριασμό της κοινωνικής συνείδησης των ατόμων, που ανάφερα προηγουμένως.

Είναι αυτός ο ακρωτηριασμός των ατόμων που θεωρώ ως το χειρότερο κακό του καπιταλισμού. Ολάκερο το εκπαιδευτικό μας σύστημα υποφέρει από αυτό το κακό. Εμφυσούν στον σπουδαστή την υπερβολικά ανταγωνιστική συμπεριφορά, προπονώντας τον στη λατρεία της επίκτητης επιτυχίας ως προετοιμασίας για τη μελλοντική του καριέρα.

Είμαι πεπεισμένος ότι υπάρχει μόνον ένας τρόπος για να εξαλειφθούν αυτά τα σοβαρά κακά, καθαρά και ξάστερα μέσα από την εγκαθίδρυση μιας σοσιαλιστικής οικονομίας, που θα συνοδεύεται από ένα εκπαιδευτικό σύστημα προσανατολισμένο προς κοινωνικούς στόχους. Σε μια τέτοια οικονομία, τα παραγωγικά μέσα είναι ιδιοκτησία της ίδιας της κοινωνίας και χρησιμοποιούνται με σχεδιασμένο τρόπο. Μια σχεδιασμένη οικονομία, που προσαρμόζει την παραγωγή στις ανάγκες της κοινότητας, θα διανέμει την απαιτούμενη εργασία μεταξύ όλων εκείνων που είναι ικανοί να εργάζονται και θα εξασφαλίζει τα προς το ζειν σε κάθε άνδρα, γυναίκα και παιδί. Η εκπαίδευση του ατόμου, πέρα από την ανάπτυξη των έμφυτων ικανοτήτων του καθενός, θα προσπαθεί να αναπτύξει το αίσθημα ευθύνης απέναντι στους συνανθρώπους μας αντί να υμνεί την εξουσία και την επιτυχία, όπως γίνεται στη σημερινή κοινωνία μας.

Ωστόσο, είναι αναγκαίο να θυμόμαστε ότι η σχεδιασμένη οικονομία δεν είναι ακόμα ο σοσιαλισμός. Μια σχεδιασμένη οικονομία μπορεί να συνοδεύεται από την απόλυτη υποδούλωση του ατόμου. Η επίτευξη του σοσιαλισμού απαιτεί την επίλυση μερικών πολύ δύσκολων κοινωνικο-πολιτικών προβλημάτων: πώς είναι δυνατό, με δεδομένη την τρομακτική συγκέντρωση πολιτικής και οικονομικής εξουσίας, να αποτραπεί η γραφειοκρατία από το να γίνει παντοδύναμη και αλαζονική; Πώς μπορούν να προστατευθούν τα δικαιώματα του ατόμου και κατ’επέκταση, πώς μπορεί να εξασφαλισθεί ένα δημοκρατικό αντίβαρο στην εξουσία της γραφειοκρατίας;

Στη σημερινή μεταβατική εποχή είναι ύψιστης σημασίας η διαφάνεια για τους στόχους και τα προβλήματα του σοσιαλισμού. Επειδή, υπό τις παρούσες συνθήκες, η ελεύθερη και ανεμπόδιστη συζήτηση αυτών των προβλημάτων έχει φτάσει να γίνει ένα πανίσχυρο ταμπού, θεωρώ ότι η ίδρυση αυτού του περιοδικού συνιστά μια σπουδαία υπηρεσία κοινής ωφέλειας.


* Το παραπάνω κείμενο γράφτηκε αρχικά για το πρώτο τεύχος του Monthly Review (Μάης 1949).

Καρλ Πολάνυι – Η αυτορυθμιζόμενη αγορά και τα πλασματικά εμπορεύματα: εργασία, γη και χρήμα (αναδημοσίευση)

Από respublica.gr

[…] Ποτέ πριν την εποχή μας δεν ξεπέρασαν οι αγορές την καταστατική θέση του εξαρτήματος της οικονομικής ζωής. Κατά κανόνα, το οικονομικό σύστημα ήταν ενσωματωμένο στο κοινωνικό, και η μορφή της αγοράς ήταν συμβατή με οποιαδήποτε αρχή συμπεριφοράς επικρατούσε στην οικονομία. Η αρχή της ανταλλαγής, που βρίσκεται πίσω από τη μορφή της αγοράς, δεν φανέρωνε μια τάση επέκτασης σε βάρος των υπολοίπων. Εκεί που οι αγορές ήταν περισσότερο αναπτυγμένες, όπως στο μερκαντιλιστικό σύστημα, βρίσκονταν υπό τον έλεγχο μιας κεντρικής εξουσίας, που ασκούσε την αυταρχική εξουσία της τόσο στην αγροτική οικονομία όσο και στην εθνική ζωή. Ουσιαστικά, έλεγχος και αγορά αναπτύσσονταν παράλληλα. 

Η αυτορυθμιζόμενη αγορά ήταν άγνωστη έννοια· πράγματι, η εμφάνιση της ιδέας της αυτορύθμισης έφερε μια πλήρη μεταστροφή του ρεύματος της εξέλιξης. Κάτω από το φως αυτών των εξελίξεων μπορούμε να συλλάβουμε πλήρως τις ασυνήθιστες απόψεις που κρύβονται πίσω από μία οικονομία της αγοράς.

Η οικονομία της αγοράς αποτελεί ένα οικονομικό σύστημα που ελέγχεται, ρυθμίζεται και κατευθύνεται μόνον από τις αγορές. Η τάξη στην παραγωγή και τη διανομή των αγαθών επαφίεται σε αυτόν τον αυτορυθμιζόμενο μηχανισμό. Μία τέτοια οικονομία πηγάζει από την αντίληψη ότι οι άνθρωποι συμπεριφέρονται κατά τρόπο που να τους αποφέρει τα μέγιστα χρηματικά οφέλη. Προϋποθέτει αγορές, στις οποίες η παροχή αγαθών (και υπηρεσιών), που διατίθενται σε μια ορισμένη τιμή, θα ισούται με τη ζήτηση. Προϋποθέτει την παρουσία του χρήματος, που λειτουργεί ως αγοραστική δύναμη στα χέρια των κατόχων του. Συνεπώς, η παραγωγή θα ελέγχεται από τις τιμές, επειδή τα κέρδη αυτών που διευθύνουν την παραγωγή θα εξαρτώνται από αυτές· η διανομή των αγαθών θα εξαρτάται επίσης από τις τιμές, επειδή αυτές δημιουργούν εισοδήματα και ίσα ίσα χάρη στα εισοδήματα αυτά παράγονται και διανέμονται τα αγαθά μεταξύ των μελών της κοινωνίας. Με αυτές τις αντιλήψεις, η τάξη στην παραγωγή και τη διανομή των αγαθών εξασφαλίζεται αποκλειστικά από τις τιμές.

Η αυτορύθμιση συνεπάγεται ότι ολόκληρη η παραγωγή προσφέρεται προς πώληση στην αγορά και ότι όλα τα εισοδήματα πηγάζουν από τέτοιες πωλήσεις. Συνεπώς, υπάρχουν αγορές για όλα τα στοιχεία της βιομηχανίας, όχι μόνο για τα αγαθά (συμπεριλαμβανομένων πάντα των υπηρεσιών) αλλά και για την εργασία, τη γη και το χρήμα που οι τιμές τους ονομάζονται τιμές εμπορευμάτων, μισθοί, πρόσοδος και τόκος αντίστοιχα. Οι ίδιοι όροι δείχνουν ότι οι τιμές διαμορφώνουν τα εισοδήματα: ο τόκος είναι η τιμή για τη χρήση του χρήματος και αποτελεί το εισόδημα όσων είναι σε θέση να χορηγήσουν χρήμα. Η πρόσοδος είναι η τιμή της χρήσης της γης και αποτελεί το εισόδημα εκείνων που παρέχουν γη· οι μισθοί είναι η τιμή για τη χρήση της εργασιακής δύναμης και αποτελούν το εισόδημα όποιων την πωλούν. Τέλος, οι τιμές των εμπορευμάτων αποτελούν τα εισοδήματα όποιων πουλούν τις επιχειρηματικές τους υπηρεσίες, και το εισόδημα ονομάζεται κέρδος επειδή αποτελεί ουσιαστικά τη διαφορά ανάμεσα σε δύο κατηγορίες τιμών, την τιμή των παραχθέντων αγαθών και το κόστος τους, δηλαδή την τιμή των αγαθών την αναγκαία για την παραγωγή τους. Εφ’ όσον πληρούνται οι προϋποθέσεις αυτές, όλα τα εισοδήματα θα προέρχονται από πωλήσεις στην αγορά και θα επαρκούν για να αγοράζουν όλα τα παραγόμενα αγαθά.

Μια άλλη κατηγορία αντιλήψεων αφορά στο κράτος και την πολιτική του. Τίποτε δεν πρέπει να επιτρέπεται να δημιουργηθεί με τρόπο άλλον εκτός από τις πωλήσεις. Ούτε και πρέπει να υπάρχει οποιαδήποτε παρεμβολή στην προσαρμογή των τιμών στην αλλαγή των συνθηκών της αγοράς – είτε οι τιμές αφορούν σε αγαθά είτε σε εργασία, γη ή χρήμα. Έπεται ότι πρέπει να υπάρχουν αγορές για όλα τα στοιχεία της βιομηχανίας[1] και ότι απαγορεύεται η λήψη μέτρων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη δράση των αγορών αυτών. Ούτε η τιμή ούτε η προσφορά ούτε η ζήτηση πρέπει να είναι σταθερές ή ρυθμιζόμενες. Είναι επιτρεπτές μόνον εκείνες οι πολιτικές που συντελούν στη διασφάλιση της αυτορύθμισης της αγοράς και δημιουργούν συνθήκες που καθιστούν την αγορά μοναδική οργανωτική δύναμη στη σφαίρα της οικονομίας.

Για να αντιληφθούμε πλήρως τι σημαίνει αυτό, θα στραφούμε για λίγο στο μερκαντιλιστικό σύστημα και στις εθνικές αγορές, των οποίων την ανάπτυξη βοήθησε πολύ ουσιαστικά. Στον φεουδαλισμό και στο συντεχνιακό σύστημα, γη και εργασία αποτελούσαν μέρος της καθαυτό κοινωνικής οργάνωσης (το χρήμα δεν είχε ακόμα εξελιχθεί σε κυρίαρχο στοιχείο της βιομηχανίας). Η γη, το θεμελιώδες στοιχείο του φεουδαλισμού, ήταν η βάση για το στρατιωτικό, δικαιοδοτικό, διοικητικό και πολιτικό σύστημα· η καταστατική θέση και η χρήση της καθοριζόταν από νομικούς και εθιμικούς κανόνες. Το κατά πόσον η κατοχή της μεταβιβαζόταν ή όχι και, αν ναι, σε ποιόν και υπό ποιους περιορισμούς, τι συνεπαγόταν τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, σε όποια χρήση θα υποβάλλονταν συγκεκριμένες εκτάσεις γης – όλα αυτά τα ζητήματα δεν υπάγονταν στην οργάνωση της αγοραπωλησίας, αλλά σε μια εντελώς διαφορετική κατηγορία θεσμικών ρυθμίσεων.

Τα ίδια ίσχυαν και για την οργάνωση της εργασίας. Στο συντεχνιακό σύστημα, όπως και σε όλα τα προηγούμενα οικονομικά συστήματα στην ανθρώπινη ιστορία, τα κίνητρα και οι περιστάσεις των παραγωγικών δραστηριοτήτων στηρίζονταν στην γενικότερη οργάνωση της κοινωνίας. Οι σχέσεις τεχνίτη, βοηθού, μαθητευόμενου, οι συνθήκες εργασίας της κάθε τέχνης, ο αριθμός των μαθητευόμενων, οι μισθοί των εργατών, ρυθμίζονταν όλα από την παράδοση και τη διοίκηση της κάθε συντεχνίας και πόλης. Το μερκαντιλιστικό σύστημα απλώς ενοποίησε όλες αυτές τις συνθήκες, είτε με διατάγματα, όπως στην Αγγλία, είτε δια μέσου της «εθνικοποίησης» των συντεχνιών, όπως στη Γαλλία. Όσον αφορά στη γη, το φεουδαλικό καθεστώς είχε καταργηθεί μόνον όπου σχετιζόταν με περιφερειακά, τοπικά προνόμια. Για όλα τα υπόλοιπα, η γη παρέμενε extra commercium στην Αγγλία και τη Γαλλία. Μέχρι την Επανάσταση του 1789, η κτηματική περιουσία παρέμενε η πηγή των κοινωνικών προνομίων στη Γαλλία, ενώ στην Αγγλία, ακόμη και μετά από αυτήν την περίοδο, το εθιμικό δίκαιο της γης ήταν ουσιαστικά μεσαιωνικό. Παρ’ όλη την τάση του για εμπορευματοποίηση, ο μερκαντιλισμός ουδέποτε επιτέθηκε στα εχέγγυα που προστάτευαν τα δύο βασικά στοιχεία της παραγωγής –την εργασία και τη γη– από τυχόν απόπειρες εμπορευματοποίησής τους. Στην Αγγλία, η «εθνικοποίηση» της εργατικής νομοθεσίας με τον «Νόμο περί τεχνιτών» (1563) και τον νόμο της «Κοινωνικής πρόνοιας» (1601) έθεσε υπό την προστασία της την εργασία, ενώ η πολιτική των Τυδώρ και των πρώτων Στιούαρτ εναντίον των περιφράξεων αποτελούσε μία σταθερή αντίσταση στην αρχή της κερδοφόρου χρήσης της κτηματικής περιουσίας.

Παρ’ όλη την έμφαση που έδινε στην εμπορευματοποίηση ως εθνική πολιτική, ο μερκαντιλισμός αντιμετώπιζε τις αγορές πολύ διαφορετικά από ό,τι η οικονομία της αγοράς, πράγμα που δείχνει σαφέστατα η υπερβολική επέκταση του κρατικού παρεμβατισμού στη βιομηχανία. Στο σημείο αυτό δεν υπήρχε καμιά διαφορά ανάμεσα στους μερκαντιλιστές και τους νοσταλγούς της φεουδαρχίας, ανάμεσα στον σχεδιασμό του στέμματος και τα κεκτημένα δικαιώματα ή ανάμεσα στους συγκεντρωτικούς γραφειοκράτες και τους συντηρητικούς αυτονομιστές. Διαφωνούσαν μόνον ως προς τις μεθόδους της ρύθμισης: συντεχνίες, πόλεις και επαρχίες επικαλούνταν την παράδοση και το έθιμο, ενώ η νέα κρατική εξουσία έκλινε προς τα νομοθετικά μέτρα· αλλά και οι δύο ήταν αντίθετες στην εμπορευματοποίηση της γης και της εργασίας – προϋπόθεση της οικονομίας της αγοράς. 

Συντεχνίες και φεουδαλικά δικαιώματα καταργήθηκαν στη Γαλλία μόλις το 1790, ενώ ο ελισαβετιανός «Νόμος περί φτωχών» μόλις το 1834. Και στις δύο χώρες, η εδραίωση της ελεύθερης αγοράς εργασίας ούτε που συζητιόταν πριν από την τελευταία δεκαετία του 18ου αι. Όσο για την ιδέα της αυτορύθμισης της οικονομικής ζωής, βρισκόταν εντελώς πέρα από τον ορίζοντα της εποχής. Ο μερκαντιλισμός ασχολούνταν με την ανάπτυξη των πόρων της χώρας, και της προσφοράς εργασίας, δια μέσου του εμπορίου· θεωρούσε δεδομένη την παραδοσιακή οργάνωση γης και εργασίας. Από την άποψη αυτήν, βρισκόταν τόσο μακριά από τις σύγχρονες αντιλήψεις όσο ήταν και στον χώρο της πολιτικής, στον οποίο καμία νύξη εκδημοκρατισμού δεν ήταν ικανή να μετριάσει την ένθερμη πίστη του στις απολυταρχικές εξουσίες του πεφωτισμένου δεσπότη. Όπως ακριβώς η μετάβαση σε ένα δημοκρατικό, αντιπροσωπευτικό πολιτικό σύστημα επέφερε την πλήρη ανατροπή της κυρίαρχης αντίληψης της εποχής, η αλλαγή από ρυθμισμένες σε αυτορυθμιζόμενες αγορές, στα τέλη του 18ου αι., αντιπροσώπευε τον πλήρη μετασχηματισμό της κοινωνικής δομής.

Μία αυτορυθμιζόμενη αγορά απαιτεί τον θεσμικό διαχωρισμό της κοινωνίας στην οικονομική και την πολιτική σφαίρα δραστηριοτήτων. Ο διαχωρισμός αυτός αποτελεί στην ουσία απλώς την επαναδιατύπωση, από την πλευρά της κοινωνίας ως συνόλου, της ύπαρξης μιας αυτορυθμιζόμενης αγοράς. Θα μπορούσε κάποιος να ισχυρισθεί ότι ο διαχωρισμός των δύο σφαιρών δραστηριοτήτων ενυπάρχει σε όλους τους τύπους κοινωνίας, σε όλες τις εποχές. Αυτό, όμως, θα βασιζόταν σε πλάνη. Είναι γεγονός ότι καμία κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει δίχως ένα σύστημα που να εξασφαλίζει την τάξη στην παραγωγή και τη διανομή των αγαθών. Αλλά αυτό δεν προϋποθέτει αναγκαστικά την ύπαρξη ξέχωρων οικονομικών θεσμών· συνήθως, η οικονομική τάξη αποτελεί απλώς λειτουργία της κοινωνικής, στην οποία εμπεριέχεται. Ξεχωριστό οικονομικό σύστημα στην κοινωνία δεν υπήρχε στην φυλετική ούτε στην φεουδαλική ούτε στην μερκαντιλιστική πραγματικότητα. Η κοινωνία του 19ου αι., στην οποία η οικονομική δραστηριότητα απομονώθηκε και αποδόθηκε σε ένα ιδιαίτερο οικονομικό κίνητρο, αντιπροσώπευε πράγματι μια ριζικά νέα κατεύθυνση.

Ένα τέτοιο θεσμικό πρότυπο μπορούσε να λειτουργήσει μόνο με την σχετική υποταγή της κοινωνίας στις απαιτήσεις του. Μία οικονομία της αγοράς μπορεί να υπάρξει μόνο σε μια κοινωνία της αγοράς. Αναλύοντας την εξέλιξη της μορφής της αγοράς, φτάσαμε σε αυτό το γενικό συμπέρασμα. Μπορούμε τώρα να συγκεκριμενοποιήσουμε τον ισχυρισμό μας. Μία οικονομία της αγοράς πρέπει να περιέχει όλα τα στοιχεία της βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένων της γης, της εργασίας και του χρήματος. (Σε μια οικονομία της αγοράς, το τελευταίο αποτελεί επίσης ουσιαστικό στοιχείο της βιομηχανικής ζωής και η συμπερίληψή του στον μηχανισμό της αγοράς έχει, όπως θα δούμε, σημαντικότατες θεσμικές συνέπειες). Αλλά εργασία και γη δεν είναι άλλο από τους ανθρώπους που απαρτίζουν κάθε κοινωνία, καθώς και από το φυσικό περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτή υπάρχει. Η συμπερίληψή τους στον μηχανισμό της αγοράς σημαίνει την καθυπόταξη της καθαυτό υπόστασης της κοινωνίας στους νόμους της αγοράς.

Είμαστε τώρα σε θέση να διατυπώσουμε πιο συγκεκριμένα τη θεσμική φύση της οικονομίας της αγοράς και τους κινδύνους που περικλείει για την κοινωνία. Πρώτα πρώτα, θα περιγράψουμε τις μεθόδους με τις οποίες ο μηχανισμός της αγοράς καθίσταται ικανός να ελέγχει και να κατευθύνει τα στοιχεία της βιομηχανικής ζωής. Δεύτερον, θα προσπαθήσουμε να υπολογίσουμε τις επιπτώσεις του μηχανισμού αυτού σε μία κοινωνία που υφίσταται τη δράση του.

Ο μηχανισμός της αγοράς προσαρμόζεται στα διάφορα στοιχεία της βιομηχανικής ζωής με τη βοήθεια της έννοιας του εμπορεύματος. Τα εμπορεύματα εδώ ορίζονται εμπειρικά ως αντικείμενα που έχουν παραχθεί για πώληση στην αγορά, ενώ οι αγορές ορίζονται, πάλι εμπειρικά, ως οι επαφές πωλητών και αγοραστών. Κατά συνέπεια, όλα τα στοιχεία της βιομηχανίας θεωρείται ότι έχουν παραχθεί για πώληση, καθώς τότε και μόνο τότε θα γίνουν αντικείμενο της αλληλεπίδρασης του μηχανισμού προσφοράς και ζήτησης με την τιμή. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχουν αγορές για όλα τα στοιχεία της βιομηχανίας, καθώς και ότι, σε αυτές τις αγορές, καθένα από τα στοιχεία αυτά θα οργανώνεται σε μία ομάδα προσφοράς και ζήτησης· τέλος, ότι κάθε τέτοιο στοιχείο θα έχει μία τιμή, η οποία θα βρίσκεται σε αλληλεπίδραση με την προσφορά και τη ζήτηση. Αυτές οι –αναρίθμητες– αγορές αλληλοσυνδέονται, για να δημιουργήσουν Μία Μεγάλη Αγορά[2].

Σημαντικό στοιχείο είναι το ακόλουθο: η εργασία, η γη και το χρήμα είναι ουσιαστικά στοιχεία της βιομηχανίας και πρέπει και αυτά να οργανώνονται σε χωριστές αγορές· πράγματι, αυτές οι αγορές αποτελούν πολύ ζωτικό μέρος του οικονομικού συστήματος. Αλλά εργασία, γη και χρήμα δεν αποτελούν προφανώς εμπορεύματα· το αξίωμα πως οτιδήποτε αγοράζεται και πουλιέται πρέπει να έχει παραχθεί για πώληση, είναι καταφανώς αναληθές στην περίπτωσή τους. Με άλλα λόγια, δεν αποτελούν εμπορεύματα, σύμφωνα με τον εμπειρικό ορισμό του εμπορεύματος. Η εργασία είναι απλώς ένα ακόμη όνομα για μια ανθρώπινη δραστηριότητα που ταυτίζεται με την ίδια τη ζωή, και που δεν παράγεται για πώληση αλλά για εντελώς διαφορετικούς λόγους, και δεν μπορεί να διαχωρισθεί από την ανθρώπινη ζωή, να «αποθηκευτεί» ή να μετακινηθεί. Γη, άλλωστε, είναι ένα άλλο όνομα της Φύσης, που δεν παράγεται από τον άνθρωπο. Τέλος, το χρήμα αποτελεί απλώς ένα τεκμήριο αγοραστικής δύναμης που, κατά κανόνα, δεν παράγεται αλλά δημιουργείται με τον μηχανισμό της ιδιωτικής και της δημόσιας Πίστης. Κανένα απ’ αυτά δεν παράγεται για πώληση. Η απόδοση της ιδιότητας του εμπορεύματος στην εργασία, τη γη και το χρήμα είναι ολότελα πλασματική.

Κι όμως, ίσα ίσα με τη βοήθεια αυτής της κατασκευής οργανώνονται οι αγορές εργασίας, γης και χρήματος[3]· αυτά πωλούνται και αγοράζονται στην αγορά και η προσφορά και η ζήτησή τους αποτελούν πραγματικά μεγέθη· κάθε μέτρο ή πολιτική που θα εμπόδιζε τον σχηματισμό τέτοιων αγορών, θα απειλούσε αναπόφευκτα την αυτορύθμιση του συστήματος. Επομένως, η νοητική κατασκευή του εμπορεύματος παρέχει μία ζωτική οργανωτική αρχή για το σύνολο της κοινωνίας και επηρεάζει με τους πιο ποικίλους τρόπους όλους τους θεσμούς της: την αρχή σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται κάθε διακανονισμός ή συμπεριφορά που θα απέτρεπαν την ουσιαστική λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς με βάση την νοητική κατασκευή του εμπορεύματος.

Πάντως, σε σχέση με την εργασία, τη γη και το χρήμα, αυτό το αξίωμα δεν μπορεί να επικυρωθεί. Η καθιέρωση του μηχανισμού της αγοράς ως μοναδικού ρυθμιστή της τύχης των ανθρώπων και του φυσικού τους περιβάλλοντος, ως και του μεγέθους και της χρήσης της αγοραστικής δύναμης, κατέληγε στην κατάλυση της κοινωνίας. Το υποτιθέμενο εμπόρευμα «εργασιακή δύναμη» δεν μπορεί να χρησιμοποιείται αδιακρίτως, ούτε και να αφήνεται αχρησιμοποίητο, δίχως να επηρεάσει τον άνθρωπο, που τυχαίνει να είναι φορέας αυτού του ιδιαίτερου εμπορεύματος. Αχρηστεύοντας την εργασιακή δύναμη του ανθρώπου, το σύστημα αναπόφευκτα θα αχρήστευε τη φυσική, ηθική και ψυχολογική οντότητα που λέγεται «άνθρωπος», η οποία συνδέεται με αυτό το εμπόρευμα. Αν έχαναν την προστατευτική κάλυψη των πολιτισμικών θεσμών, οι άνθρωποι θα εκμηδενίζονταν από τα αποτελέσματα της κατάλυσης της κοινωνίας· τελικά θα πέθαιναν, θύματα μιας οξείας κοινωνικής αποσάθρωσης, μίας έξαρσης του εγκλήματος, της περιθωριοποίησης και της λιμοκτονίας. Θα ακολουθούσε η ισοπέδωση της φύσης, η μόλυνση των τοπίων, των ποταμών και των κατοικημένων χώρων, η διακύβευση της εθνικής ασφάλειας και η πλήρης απώλεια της δυνατότητας παραγωγής τροφίμων και πρώτων υλών. Τέλος, η ρύθμιση της αγοραστικής δύναμης από την αγορά θα κατέστρεφε τις επιχειρήσεις, επειδή η έλλειψη ή η πληθώρα του χρήματος θα απέβαιναν εξ ίσου καταστροφικές για την επιχείρηση, όπως οι πλημμύρες και οι ξηρασίες για την πρωτόγονη κοινωνία. 

Αναμφίβολα, η εργασία, η γη και το χρήμα είναι ουσιώδη για μία οικονομία της αγοράς. Αλλά καμία κοινωνία δεν θα άντεχε τις συνέπειες από την εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος χονδροειδών νοητικών κατασκευών, έστω και για απειροελάχιστο χρονικό διάστημα, αν δεν προστατεύονταν η ανθρώπινη, η φυσική της υπόσταση, όπως και η επιχειρηματική της οργάνωση, από την καταστροφική επιρροή αυτού του σατανικού μύλου.

Η άκρως τεχνητή φύση της οικονομίας της αγοράς έχει τις ρίζες της στο γεγονός ότι η ίδια η διαδικασία της παραγωγής οργανώνεται με τη μορφή της αγοραπωλησίας[4]. Κανένας άλλος τρόπος οργάνωσης της παραγωγής δεν είναι εφικτός σε μία εμπορική κοινωνία. Κατά τον Ύστερο Μεσαίωνα, η βιομηχανική παραγωγή για τις εξαγωγές ήταν υπό τον έλεγχο πλούσιων αστών και διεκπεραιωνόταν υπό την άμεση επίβλεψή τους στην πόλη τους. Αργότερα, στην εμπορική κοινωνία, η παραγωγή ήταν υπό τον έλεγχο των εμπόρων και δεν περιοριζόταν πια στις πόλεις· ήταν η εποχή της «οικοτεχνίας», τότε που η βιομηχανία της αγροτικής υπαίθρου προμηθευόταν τις πρώτες ύλες από τον έμπορο καπιταλιστή, ο οποίος διεύθυνε την παραγωγική διαδικασία ως καθαρά εμπορική επιχείρηση. Τότε η βιομηχανική παραγωγή πέρασε σε μεγάλη κλίμακα υπό την καθοδήγηση του εμπόρου. Αυτός είχε γνώση της αγοράς, του όγκου και της ποιότητας της ζήτησης· αυτός εγγυόταν την προμήθεια των πρώτων υλών, όπως το μαλλί και μερικές φορές οι αργαλειοί, για το οικοτεχνικό σύστημα παραγωγής. Αν δεν επαρκούσαν οι προμήθειες, δυσμενέστερες ήταν οι επιπτώσεις πάνω στον τεχνίτη, που έχανε προσωρινά την απασχόλησή του. Δεν απαιτούνταν καμία μεγάλη βιομηχανική εγκατάσταση και ο έμπορος δεν έπαιρνε σημαντικό ρίσκο, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της παραγωγής.

Το σύστημα αυτό ισχυροποιόταν και βελτιωνόταν οργανωτικά επί αιώνες, ως την εποχή που, σε μία χώρα, την Αγγλία, η υφαντουργία, υπό τον έλεγχο του υφασματέμπορου, προσέλαβε σχεδόν εθνικές διαστάσεις. Αυτός που αγόραζε και πουλούσε, εξασφάλιζε την παραγωγή – δεν απαιτούνταν ένα ξέχωρο κίνητρο. Η παραγωγή αγαθών δεν λάμβανε υπ’ όψη ούτε τις αμοιβαίες σχέσεις αλληλοϋποστήριξης ούτε την έγνοια του νοικοκύρη για τα εξαρτώμενα από αυτόν μέλη της οικογένειας ούτε την περηφάνια του τεχνίτη για το προϊόν του ούτε την ικανοποίηση και επιδοκιμασία του αγοραστικού κοινού· τίποτα, παρά μόνο το καθαρό κίνητρο του κέρδους, ίδιον του ανθρώπου που το επάγγελμά του είναι να πουλά και να αγοράζει. Μέχρι τα τέλη του 18ου αι., η βιομηχανική παραγωγή στην δυτική Ευρώπη ήταν απλώς συμπληρωματική του εμπορίου.

Όσο η μηχανή αποτελούσε ένα φτηνό και μη εξειδικευμένο εργαλείο, δεν υπήρχε καμία αλλαγή σε αυτήν την κατάσταση. Το γεγονός ότι ο οικοτεχνίτης μπορούσε να παράγει περισσότερα προϊόντα στις ίδιες εργάσιμες ώρες, πιθανόν να τον ωθούσε να χρησιμοποιήσει μηχανές για να μεγιστοποιήσει το εισόδημά του, αλλά δεν επηρέαζε αναγκαστικά την οργάνωση της παραγωγής. Το αν ο τεχνίτης –ή ο εργοδότης– ήταν κάτοχος φθηνών μηχανημάτων, προκαλούσε μια κάποια διαφοροποίηση στην κοινωνική θέση των δύο συμβαλλομένων και, οπωσδήποτε, σήμαινε μια διαφορά στα εισοδήματα του εργάτη, που κέρδιζε περισσότερα όταν ήταν ο ιδιοκτήτης των εργαλείων του. Αυτό, όμως, από μόνο του δεν προέτρεπε τον έμπορο να μεταβληθεί σε βιομήχανο καπιταλιστή ή να περιορίσει τις δραστηριότητές του αποκλειστικά στο να δανείζει σε τέτοιους ανθρώπους. Η πώληση αγαθών σπάνια ήταν πλήρης και η μεγαλύτερη δυσκολία παρέμενε η προμήθεια πρώτων υλών, που μερικές φορές ήταν αδύνατον να διακοπεί. Αλλά ακόμα και σε τέτοιες περιπτώσεις, η ζημία του εμπόρου-ιδιοκτήτη των μηχανημάτων δεν ήταν σημαντική. Αυτό που άλλαξε τελείως τη σχέση τού εμπόρου με την παραγωγή δεν ήταν η εμφάνιση της μηχανής καθ’ εαυτή, αλλά η εφεύρεση περίπλοκων μηχανημάτων και άρα εξειδικευμένων μηχανημάτων. Αν και ίσα ίσα ο έμπορος εισήγαγε την νέα οργάνωση της παραγωγής – γεγονός που καθόρισε την όλη πορεία του μετασχηματισμού – η χρήση των πολύπλοκων μηχανημάτων και εγκαταστάσεων απαίτησε τη δημιουργία εργοστασίων και, συνακόλουθα, αλλοίωσε την ισορροπία της σχέσης εμπορίου και βιομηχανίας, καταφανώς προς όφελος της τελευταίας. Η βιομηχανική παραγωγή έπαψε να λειτουργεί ως εξάρτημα του εμπορίου, και περίεκλειε πια μακροπρόθεσμες επενδύσεις και ανάλογα ρίσκα. Όσο δεν διασφαλιζόταν η απρόσκοπτη παραγωγή αγαθών, τέτοια ρίσκα δεν ήταν εφικτά για τον επενδυτή.

Όσο, όμως, γινόταν πολυπλοκότερη η βιομηχανική παραγωγή, τόσο αύξανε ο αριθμός των στοιχείων της βιομηχανίας, που η προμήθειά τους έπρεπε να διασφαλισθεί. Από αυτά, τρία ήταν κεφαλαιώδους σημασίας: η εργασία, η γη και το χρήμα. Σε μία εμπορική κοινωνία, υπήρχε μόνον ένας τρόπος οργάνωσής τους: να καταστούν διαθέσιμα προς πώληση. Επομένως, έπρεπε να οργανωθούν για να πουλιούνται στην αγορά, δηλαδή σαν εμπορεύματα. Η επέκταση του μηχανισμού της αγοράς στην εργασία, τη γη και το χρήμα, υπήρξε αναπόφευκτη συνέπεια της εισαγωγής των εργοστασίων σε μία εμπορική κοινωνία. Όλα τα στοιχεία της βιομηχανίας έπρεπε να προσφέρονται προς πώληση.

Αυτό συνδεόταν με την ανάγκη να υπάρχει ένα σύστημα αγοράς. Γνωρίζουμε πως σε ένα τέτοιο καθεστώς τα κέρδη διασφαλίζονται μόνο αν εξασφαλίζεται η αυτορύθμιση δια μέσου της ύπαρξης αλληλένδετων ανταγωνιστικών αγορών. Καθώς η ανάπτυξη των εργοστασίων αποτελούσε μέρος της διαδικασίας αγοράς και πώλησης, η εργασία, η γη και το χρήμα έπρεπε να μετατραπούν σε εμπορεύματα για να διασφαλισθεί η απρόσκοπτη παραγωγή. Βέβαια, δεν θα μπορούσαν πραγματικά να μετατραπούν σε εμπορεύματα, καθώς δεν παράγονταν για να πουληθούν στην αγορά. Αλλά ο μύθος της εμπορευματοποίησής τους κατέστη η οργανωτική αρχή της κοινωνίας. Από τα τρία διακρίνεται ένα: «εργασία» είναι ο τεχνικός όρος που χρησιμοποιείται για τους ανθρώπους, εφ’ όσον είναι υπάλληλοι και όχι εργοδότες· συνάγεται ότι, εφ’ εξής, η οργάνωση της εργασίας θα άλλαζε παράλληλα με την οργάνωση του συστήματος της αγοράς. Αλλά καθώς η οργάνωση της εργασίας είναι απλώς μια άλλη περιγραφή του τρόπου ζωής των απλών ανθρώπων, αυτό σημαίνει πως η ανάπτυξη του συστήματος της αγοράς θα συνοδευόταν από μία αλλαγή στην οργάνωση της κοινωνίας. Τελικά, η ανθρώπινη κοινωνία είχε καταστεί εξάρτημα του οικονομικού συστήματος.

Επανερχόμαστε στις παράλληλες ιστορίες των ζημιών που προκάλεσαν οι περιφράξεις στην αγγλική ιστορία, και της κοινωνικής καταστροφής που ακολούθησε την Βιομηχανική Επανάσταση. Έχουμε επισημάνει ότι, κατά κανόνα, βελτιώσεις επιτυγχάνονται με αντίτιμο την κοινωνική αποδιάρθρωση. Αν αυτή προσλάβει μεγάλες διαστάσεις, τότε η κοινότητα υποκύπτει στο μοιραίο. Οι Τυδώρ και οι πρώτοι Στιούαρτ γλίτωσαν την Αγγλία από την τύχη της Ισπανίας, ρυθμίζοντας την ταχύτητα και την επέκταση της αλλαγής ώστε αυτή να καταστεί ανεκτή, και παροχετεύοντας τα αποτελέσματα της σε λιγότερο καταστροφικές απολήξεις. Τίποτε, όμως, δεν έσωσε τον αγγλικό λαό από τον αντίκτυπο της Βιομηχανικής Επανάστασης. Η τυφλή πίστη στην αυθόρμητη πρόοδο είχε κυριεύσει τον νου των ανθρώπων, και οι πιο φωτισμένοι πίεζαν για απεριόριστη και ανεξέλεγκτη κοινωνική αλλαγή, με θρησκευτικό φανατισμό. Οι συνέπειες στη ζωή των ανθρώπων είναι φρικτές, ξεπερνούν κάθε προσπάθεια περιγραφής. Πράγματι, η ανθρώπινη κοινωνία θα βάδιζε στην εξολόθρευση, αν δεν υπήρχαν προστατευτικές αντιδράσεις, που περιόριζαν τη δράση αυτού του μηχανισμού αυτοκαταστροφής.

Η κοινωνική ιστορία του 19ου αι. υπήρξε, επομένως, το αποτέλεσμα μιας διπλής κίνησης: η επέκταση της οργάνωσης της αγοράς για τα γνήσια εμπορεύματα, συνοδεύθηκε από έναν περιορισμό για τα πλασματικά. Ενώ από τη μία οι αγορές κατέκλυσαν την υφήλιο και η ποσότητα των διατιθέμενων αγαθών προσέλαβε απίστευτες διαστάσεις, από την άλλη ένα δίκτυο μέτρων και πολιτικών ενσωματώθηκε σε ισχυρούς θεσμούς, που είχαν σχεδιαστεί για να ελέγξουν τη δράση της αγοράς σε σχέση με την εργασία, τη γη και το χρήμα. Ενώ η οργάνωση παγκόσμιων αγορών εμπορευμάτων, κεφαλαίων και νομίσματος, υπό την αιγίδα του διεθνούς κανόνα του χρυσού, έδωσε μία πρωτοφανή ώθηση στον μηχανισμό των αγορών, αναδύθηκε ένα βαθιά ριζωμένο κίνημα αντίστασης στις καταστροφικές συνέπειες μιας οικονομίας υπό τον έλεγχο της αγοράς. Η κοινωνία αυτοπροστατεύτηκε από τους κινδύνους που ήταν εγγενείς στο σύστημα της αυτορυθμιζόμενης αγοράς – αυτό αποτελεί ένα βασικό χαρακτηριστικό γνώρισμα της ιστορίας της περιόδου.


* Πρόκειται για το 6ο κεφάλαιο του βιβλίου σταθμός του Καρλ Πολάνυι αναφορικά με τις φιλοσοφικές καταβολές, την πρακτική εφαρμογή, τις κοινωνικές επιπτώσεις, την ιστορία και την εξέλιξη του καπιταλισμού και της οικονομίας της αγοράς. Βλ. Polanyi Karl, «Η αυτορυθμιζόμενη αγορά και τα πλασματικά εμπορεύματα: εργασία, γη και χρήμα» στο Ο μεγάλος μετασχηματισμός: οι πολιτικές και κοινωνικές απαρχές του καιρού μας (μτφρ. Γαγανάκης Κώστας), χ.χ. [1944], Θεσσαλονίκη: Νησίδες, σσ. 69-77.

παραπομπές
[1] Henderson, H.D., Supply and Demand, 1922. Η πρακτική της αγοράς είναι διττή: η κατ’ αναλογία κατανομή των παραγόντων στις διαφορετικές χρήσεις και η οργάνωση των δυνάμεων που επηρεάζουν την συνολική προσφορά παραγόντων
[2] Hawtrey, G.R., The Economic Problem, 1925. Η λειτουργία της Μεγάλης Αγοράς, όπως την ορίζει ο Hawtrey, συνίσταται στο «να καθιστά τις σχετικές αγοραστικές αξίες όλων των εμπορευμάτων αμοιβαία συμβατές/σύμμετρες».
[3] Η αναφορά του Μαρξ στον φετιχιστικό χαρακτήρα των εμπορευμάτων σχετίζεται με την ανταλλακτική αξία των γνήσιων εμπορευμάτων και δεν έχει καμία σχέση με τα πλασματικά εμπορεύματα για τα οποία μιλούμε εδώ.
[4] Cunningham, W., «Economic Change», , στο Cambridge Modern History, Vol. I.

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2015

Μνημόνιο 3: Τα προαπαιτούμενσ


Το τρίτο Μνημόνιο περιλαμβάνει 223 προαπαιτούμενα, δηλαδή νομοθετικές δράσεις από τις οποίες εξαρτώνται οι περιοδικές αξιολογήσεις της «τερατόικας» και η εκταμίευση των δόσεων του νέου δανείου, σύμφωνα με τα μνημονιακά «έθιμα» που έχουν καθιερωθεί από τον Μάιο του 2010. 

Αριθμητικά τα προαπαιτούμενα κατανέμονται ως εξής στην τετραετία: 
-127 το 2015 
-81 το 2016 
-12 το 2017 
-3 το 2018 

Από το σύνολο αυτών των προαπαιτούμενων, 51 πρέπει να νομοθετηθούν-εφαρμοστούν εντός του Οκτωβρίου προκειμένου να ολοκληρωθεί η πρώτη αξιολόγηση του τρίτου Μνημονίου. Στο χρονοδιάγραμμα που έχουν επιβάλει οι δανειστές, και που ουσιαστικά αποτελεί το πρόγραμμα οποιασδήποτε κυβέρνησης, υπάρχουν μέτρα διοικητικού-γραφειοκρατικού χαρακτήρα, μέτρα εκ πρώτης όψεως «ουδέτερα» και μέτρα που συνιστούν κυριολεκτικά μια «Μαύρη Βίβλο» λιτότητας, απορύθμισης των εργασιακών σχέσεων, κατεδάφισης του κοινωνικού ασφαλιστικού συστήματος και ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας. Είναι να μέτρα που είχαν εξαφανιστεί από την προεκλογική καμπάνια των μνημονιομάχων, ή προβάλλονταν επιλεκτικά, εξωραϊστικά και παραπλανητικά. 

Σταχυολογούμε τα πιο σημαντικά όπως αναφέρονται στο χρονοδιάγραμμα του Μνημονίου, από τον τρέχοντα μήνα μέχρι και τον Δεκέμβριο 2018: 

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ (θα νομοθετηθούν και αυτά τον Οκτώβρη)
1. Δέσμευση και κατάσχεση λογαριασμών οφειλετών του δημοσίου, με ηλεκτρονική αποστολή στις τράπεζες στοιχείων των οφειλετών. Για οφειλέτες με χρέη στην εφορία άνω των 70.000 ευρώ θα υπάρχει αυτοματοποιημένη διαδικασία κατάσχεσης. Το μέτρο θα ενισχυθεί με την ανάπτυξη ειδικού λογισμικού αυτοματοποιημένων ηλεκτρονικών κατασχέσεων εις βάρος οφειλετών του Δημοσίου. Το πρόγραμμα θα δοθεί με απευθείας ανάθεση! 

2. Κατάργηση του ανώτατου ορίου ύψους κατάσχεσης 25% επί μισθών και συντάξεων και μείωση όλων των κατώτατων ορίων ύψους 1.500 ευρώ (1.250 για μισθούς και συντάξεις, 1.000 ευρώ για καταθέσεις). 

3. Επίσπευση της διαδικασίας δημόσιας σύμβασης για την περαιτέρω αυτοματοποίηση της είσπραξης οφειλών και κατασχέσεων από ιδιώτες. 

4. Έναρξη κατασχέσεων για οφειλέτες που δεν καταβάλουν εγκαίρως τις δόσεις τους ή τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους. 

5. Ορίζονται τα πρώτα νησιά στα οποία θα καταργηθεί η έκπτωση 30% στον ΦΠΑ. 

6. Με απευθείας ανάθεση θα δοθεί και έργο παραγωγής ειδικού λογισμικού για τους ελέγχους των ελεγκτικών φορολογικών μηχανισμών της «ανεξάρτητης» ΓΓ Δημοσίων Εσόδων. Ολοκλήρωση της μεταφοράς των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων του ΣΔΟΕ στην ίδια ΓΓΔΕ. 

7. Έκδοση απόφασης για να εφαρμοστεί η ψηφισμένη αύξηση της φορολογίας στα πλοία. 

8. ΚΤΕΟ. Πρόστιμο 150 ευρώ σε όσους δεν έχουν περάσει τα οχήματά τους από τεχνικό έλεγχο, μετά από διασταύρωση στοιχείων. 

9. Ξήλωμα της ρύθμισης των εκατό δόσεων. Αποκλείονται όσοι δεν καταβάλουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις, τη θέσπιση απαίτησης για τη φορολογική διοίκηση και τη διοίκηση, συντόμευση της διάρκειας της ρύθμισης «για όσους έχουν τη δυνατότητα» να πληρώσουν νωρίτερα ρυθμισμένους φόρους ή εισφορές. Αύξηση επιτοκίων από 3% σε 5% στις ρυθμισμένες οφειλές. Οφειλέτες με χρέη κάτω των 5.000 (το 90% όσων εντάχθηκαν στη ρύθμιση) παραμονή του χαμηλού επιτοκίου, αλλά μόνο με εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. 

10. Δέσμευση του κράτους ότι δεν θα θεσπίσει νέες ρυθμίσεις δόσεων ή άλλες ρυθμίσεις διακανονισμού, ούτε θα τροποποιήσει τις ισχύουσες ρυθμίσεις π.χ. παρατείνοντας προθεσμίες. 

11. Αποκλειστική χρηματοδότηση όλων των επικουρικών ταμείων από ίδιες εισφορές (σφαγή στις επικουρικές). Υπαγωγή όλων των επικουρικών ταμείων στην ΕΤΕΑ. 

12. Νέα Task Force, με επιτροπεία στο τετράγωνο: Μεσοπρόθεσμο σχέδιο τεχνικής βοήθειας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω νέας Υπηρεσίας Στήριξης Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων (ΥΣΔΜ). 

13. Από την κοινωνική πρόνοια στη φιλανθρωπία του πτωχοκομείου: Προσδιορισμός διαδικασιών για τη βαθμιαία εθνική εφαρμογή του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. 

14. Ενίσχυση ρυθμίσεων για τη «διακυβέρνηση» του ΤΧΣ ιδίως σε θέματα διαδικασιών επιλογής και διορισμού. Ήτοι, στενός έλεγχος από τους δανειστές (ESM, ΕΚΤ). 

15. Προετοιμασία εδάφους για ιδιωτικοποίηση ΔΕΗ με: α) Τροποποίηση κανόνων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας β) Θέσπιση κανόνων για τον συμψηφισμό των οφειλών μεταξύ ΔΕΗ και του διαχειριστή της αγοράς γ) μεταρρύθμιση της αγοράς φυσικού αερίου δ) Αναθεώρηση τιμολογίων ΔΕΗ βάσει του κόστους, αντικαθιστώντας την 20% έκπτωση για τους χρήστες υψηλής τάσης με τιμολόγια βάσει του οριακού κόστους παραγωγής ε) Αναγκαστική συρρίκνωση της ΔΕΗ με τον σχεδιασμό συστήματος δημοπρασιών σύμφωνα με το γαλλικό ΝΟΜΕ, με στόχο να μειωθούν κατά 25% τα μερίδια λιανικής και χονδρικής αγοράς της ΔΕΗ. 

16. Νομοθέτηση του προγράμματος αναδιάρθρωσης του «ΟΑΣΑ - Συγκοινωνίες Αθηνών». 

17. Δρομολόγηση της εφαρμογής του αναθεωρημένου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, που θεσπίζει το προνόμιο των τραπεζών και αποκλείει ουσιαστικά τους εργαζόμενους από τις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης εις βάρος επιχειρήσεων. 

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 
18. Αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος (πιθανότατα με κατάργηση ανώτατων και κατώτατων συντελεστών, και θέσπιση 2 ή 3 κοντά στο 35%, και κατάργηση φοροαπαλλαγών). 

19. Σταδιακή κατάργηση της επιστροφής του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης ντίζελ για τους αγρότες. Πρώτο στάδιο τον Οκτώβριο του 2015, δεύτερο τον Οκτώβριο του 2016. 

20. Αποστολή εκκαθαριστικών για είσπραξη του ΕΝΦΙΑ για το 2015. Τελευταία δόση καταβολής τον Φεβρουάριο του 2016. 

21. Αύξηση φορολογίας στους αγρότες. Σταδιακή κατάργηση της ευνοϊκής φορολογικής μεταχείρισης. Φορολόγηση με 20% το 2016 και με 26% για το 2017. 

22. Αύξηση του φορολογικού συντελεστή επί του ετήσιου εισοδήματος από ενοίκια, για εισοδήματα κάτω των 12.000 ευρώ στο 15% (από 11%) και για εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ στο 35% (από 33%). 

23. Επίδομα θέρμανσης. Μείωση στο μισό της επιδότησης στον προϋπολογισμό του 2016. Προφανώς με αντίστοιχη μείωση δικαιούχων. 

24. Μονιμοποίηση εισφοράς αλληλεγγύης. Αναμορφώνεται και ενσωματώνεται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος από το 2016. 

25. Μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Επανεξέταση και μεταρρύθμιση του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων ώστε να προβλέπεται η αναγκαστική εκποίηση περιουσιακών στοιχείων σε δημόσιους πλειστηριασμούς. 

26. Επανεξέταση (αύξηση) αντικειμενικών τιμών ακινήτων, ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα έσοδα από το φόρο ακίνητης περιουσίας το 2016 θα ανέλθουν τουλάχιστον σε 2,65 δισ. ευρώ. 

27. Αυστηρότερος ορισμός του ποιος είναι αγρότης, πράγμα που θα οδηγήσει σε μαζικό αποκλεισμό από το σύστημα επιδοτήσεων. 

28. «Ιδιωτικοποίηση» φορολογικών ελέγχων, με διατήρηση του φορολογικού πιστοποιητικού (όπως είχε απαιτήσει ο ΣΕΒ) από ελεγκτικές εταιρείες. 

29. Διαγραφή ληξιπρόθεσμων μη εισπράξιμων οφειλών. 

30. Ενίσχυση της Μονάδας Μεγάλων Οφειλετών (ΕΜΕΙΣ) για τη βελτίωση της ικανότητάς στην εκκαθάριση και είσπραξη φόρων, με υποστήριξη από διεθνή ανεξάρτητη εταιρεία εμπειρογνωμόνων (κι άλλη ιδιωτικοποίηση ελέγχων) 

31. Η «ανεξάρτητη» Γενική Γραμματεία Εσόδων γίνεται υπερυπουργείο:. «Θέσπιση νομοθεσίας για την ίδρυση αυτόνομου φορέα εσόδων με την οποία θα προσδιορίζονται: α) η νομική μορφή, η οργάνωση, το καθεστώς και το πεδίο άσκησης των αρμοδιοτήτων του φορέα, β) οι εξουσίες και οι λειτουργίες του διευθύνοντος συμβούλου και του ανεξάρτητου Διοικητικού Συμβουλίου, γ) η σχέση με το υπουργείο Οικονομικών και άλλους κυβερνητικούς φορείς, δ) η ευελιξία όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους του φορέα και η σχέση του με δημόσια διοίκηση, ε) η αυτονομία του προϋπολογισμού του στ) υποβολή εκθέσεων στην κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο». 

32. Αλλαγές στη νομοθεσία γα τον προϋπολογισμό, με πλαίσιο συμμετοχής «ανεξάρτητων φορέων» με παράλληλη κατάργηση ελέγχων από το Ελεγκτικό Συνέδριο. 

33. Θέσπιση συνταξιοδοτικών μεταρρυθμίσεων (βλέπε αναλυτικά κωδικοποίηση Στρατούλη), θέσπιση «ισοδύναμων μέτρων» για πλήρη αντιστάθμιση των επιπτώσεων από την εφαρμογή της δικαστικής απόφασης του ΣτΕ για τα συνταξιοδοτικά μέτρα του 2012, κατάργηση τροποποιήσεων του 2015 (νομοθετήματα Στρατούλη). 

34. Θέσπιση «διαρθρωτικών μέτρων» που θα αποφέρουν εξοικονόμηση συνταξιοδοτικού κόστους 0,75% του ΑΕΠ το 2017 και 0.25% του ΑΕΠ το 2018, σύνολο τουλάχιστον 1,8 δισ. 

35. Κατάργηση και αντιστάθμιση περιττών επιβαρύνσεων των συντάξεων. 

36. Έκθεση ΤτΕ για τα κόκκινα δάνεια, κατηγοριοποίηση και αξιολόγηση 

της ικανότητας των τραπεζών να αντιμετωπίσουν κάθε κατηγορία 

Η ΤτΕ και το ΤΧΣ θα χαρτογραφήσουν τα εμπόδια στην ανάπτυξη μιας «δυναμικής αγοράς των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων». Ήτοι, ξεπούλημα των δανείων στα κοράκια (distress funds). παράσχουν ανάλυση για τον προσδιορισμό των μη κανονιστικών 

37. Μέτρα για τη διασφάλιση «ανεξαρτησίας της διακυβέρνησης των τραπεζών σύμφωνα με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές» (το δημόσιο εκτός διοικήσεων). 

38. Επανεξέταση υφιστάμενων πλαισίων της αγοράς εργασίας συμπεριλαμβανομένων ομαδικών απολύσεων, συλλογικής δράσης και συλλογικών διαπραγματεύσεων βάσει των βέλτιστων διεθνών και ευρωπαϊκών πρακτικών 

39. Εφαρμογή των «υπολοίπων» της πρώτης εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ για άνοιγμα στις αγορές, τροφίμων, ποτών, προϊόντων πετρελαίου. 

40. Νέα «εργαλειοθήκη» ΟΟΣΑ για απελευθέρωση ανταγωνισμού σε Χονδρικό Εμπόριο, Κατασκευές, Ηλεκτρονικό Εμπόριο, τον υπόλοιπο μεταποιητικό κλάδο και Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης 

41. Νομοθεσία για πλήρη απελευθέρωση τουριστικών καταλυμάτων. 

42. Προεδρικό Διάταγμα για «αποκλειστικές δραστηριότητες των πολιτικών μηχανικών και' συναφών επαγγελμάτων». 

43. Διαβούλευση για τη σύνδεση εκπαίδευσης με την Έρευνα και Ανάπτυξη (μπίζνες στα ΑΕΙ). 

44. Λήψη μη αναστρέψιμων μέτρων για την ιδιωτικοποίηση: ΑΔΜΙΕ (εκτός αν προταθεί εναλλακτικό σχέδιο με «ισοδύναμα» αναφορικά με τον ανταγωνισμό και τις προοπτικά επενδύσεων, στη βάση πλήρους ιδιοκτησιακού διαχωρισμού από τη ΔΕΗ. Σ’ αυτό κάνει παραπλανητικό παιχνίδι ο ΣΥΡΙΖΑ). 

45. Θαλάσσιες Μεταφορές: Ευθυγράμμιση απαιτήσεων επάνδρωσης για τις εγχώριες υπηρεσίες με εκείνες των διεθνών γραμμών. 

46. Δεσμευτική ημερομηνία υποβολής προσφορών για την πώληση του ΟΛΠ. 

47. Διορισμός «Ανεξάρτητης Ομάδας Δράσης» που θα καθορίσει τους στόχους, τη δομή και τη διακυβέρνηση του νέου ΤΑΙΠΕΔ.

Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2015

Εκείνοι που θα ζήσουν… (αναδημοσίευση)

Του Σταύρου Παναγιωτίδη
Από το Barikat

...Κάθισα, έκλεισα τα μάτια, να, έτσι, και σκέφτηκα: εκείνοι που θα ζήσουν ύστερα από εκατό-διακόσια χρόνια έπειτα από εμάς και που εμείς τώρα ανοίγουμε το δρόμο γι’ αυτούς, θα μας μνημονέψουν μ’ έναν καλό λόγο; Κι όμως Βάγια, δε θα μας μνημονέψουν!...
Άντον Τσέχοφ, Ο Θείος Βάνιας

Ο Τσέχοφ έγραψε για να βγάλει από την ψυχή του και να απλώσει μπροστά στα μάτια του κόσμου όλη τη γκρίζα απόγνωση που έβλεπε στην μουντή, άτονη και φοβική ζωή των Ρώσων των αρχών του εικοστού αιώνα. Ήταν, το βλέπουμε, εξαιρετικά απαισιόδοξος. Του το γεννούσε το παρόν του. Πέθανε το 1904, μην προλαβαίνοντας να δει τις μεγάλες μέρες που συντάραξαν την εποχή του και μπογιάτισαν την Ιστορία των επόμενων εποχών, μια δεκαετία αργότερα, με την Οκτωβριανή Επανάσταση. Φαίνεται, όμως, να πίστευε σε καλύτερες μέρες για τους ανθρώπους του μέλλοντος. Θλιβόταν, μόνο, που το κόστος για αυτές τις μακρινές μέρες, που ο ίδιος δεν θα έβλεπε, ήταν η ζοφερά άτονη και αδιέξοδη ζωή των καιρών του. Η θυσία του πριν για το μετά. Και αναρωτιόταν αν, έστω, οι άνθρωποι της εποχής του θα μνημονεύονταν για λίγο από τους επόμενους. Δηλαδή, αν είχε κάποιο μικρό προσωπικό αντίδωρο, κάποια παρηγοριά να τους προσφερθεί για όλο αυτό που ζούσαν.

Το ότι λίγο μετά ήρθε η Επανάσταση είναι, ασφαλώς, μια ειρωνεία τραγική. Δεν ξέρουμε αν φτιάχτηκε ο Οκτώβρης πάνω στη μνήμη των προηγούμενων ή στην ελπίδα των επόμενων. Ας μας λέει ο Μπένγιαμιν ότι για την τάξη, το μίσος όσο και το πνεύμα θυσίας «τρέφονται και τα δύο από την εικόνα των υποδουλωμένων προγόνων και όχι από το ιδανικό των απελευθερωμένων εγγονών». Ας μας λένε οι αγωνιστές μας των παλιών χρόνων, με ειλικρίνεια, πως ό,τι έκαναν το έκαναν για εμάς, για να ζήσουμε εμείς. Έτσι το νιώθουν πια, έτσι τους έμεινε με τα χρόνια στην ψυχή. Αλλά στη βάση, οι άνθρωποι ό,τι κάνουν, το κάνουν για το τώρα. Για το καθήκον τους ή για το συμφέρον τους. Ή για το συνταίριασμά των δυο τους.

Για αυτό, το ιδανικό κάθε επαναστάτη θα ήταν να θυμούνται όλοι τη δράση του. Αλλά να ξεχάσουν, για πάντα, το όνομά του. Να θυμούνται, να μνημονεύουν τους αγώνες, όλα όσα οδήγησαν τα πράγματα στο μέλλον. Καλύτερα, να τα θυμούνται αμυδρά. Σαν όνειρο. Να έχουν κερδίσει οι αγώνες, να έχουν πιάσει καλή ρίζα τα αίματα τόσο πολύ, να έχουν φυτρώσει τέτοια λουλούδια στη ζωή που να φαίνονται όλα αυτά τα παλιά τόσο πια μακριά, τόσο παράξενα που να μην πιστεύουν οι επόμενοι, καλά-καλά, πως έγιναν. Να είναι τόσο νέα η ζωή που ζουν οι επόμενοι, τόσο αλλαγμένος ο κόσμος, τόσο ανοιξιάτικος ο νέος ήλιος της Ιστορίας που να μην μπορούν άλλο πια οι καινούριοι να καταλάβουν πως ήταν εκείνα, τα μαυρισμένα, τα παλιά χρόνια. Να μοιάζουν όλα αυτά, πια, σαν έναν παραμύθι για τα μικρά παιδιά. Για τα πολύ μικρά παιδιά. Από αυτά τα περίεργα παραμύθια, που είναι τόσο τρελά που μόνο τα μικρά παιδιά τα πιστεύουν, και τόσο μαγικά, που μόνο αυτά μπορούν να τα ξεκλειδώσουν, για λίγο. Κι έτσι, να ξεχαστούν και τα ονόματα. Γιατί στα παραμύθια σημασία δεν έχουν τα ονόματα. Σημασία έχει να βλέπουμε το δικό μας πρόσωπο στα πρόσωπα του παραμυθιού.

Κι εμείς; Εμείς ανοίγαμε αυτά τα χρόνια δρόμους. Με καθήκον. Εμπνευσμένο από τις αφηγήσεις για τα παλιά και τις ελπίδες για τα επόμενα. Αλλά για το τώρα. Για την ανταπόκριση σε αυτό το καθήκον. Και δεν το ξέραμε πως μπορεί και να νικήσουμε. Και δεν το νιώθαμε πάντα. Και κάποιες φορές δεν θέλαμε να βλέπουμε μπροστά γιατί τα σύννεφα ήταν πολλά, ο δρόμος μαύρος και ο κόσμος περνούσε από μπροστά μας γελώντας και άλλοτε μας περιεργαζόταν με απορία, που είχαμε βαλθεί να ανοίγουμε τέτοιους δρόμους, πεσμένοι εκεί κάτω, χωρίς να είναι η δουλειά μας. Χωρίς να μας το έχει επιβάλει κάποιος. Κι όμως. Το είχε επιβάλει το καθήκον. Και σκύβαμε και ανοίγαμε το δρόμο, γιατί ήταν το μόνο που μπορούσαμε να κάνουμε, γιατί αν σταματούσαμε και σηκώναμε λίγο στα σοβαρά το κεφάλι μπορεί και να σταματούσαμε. Όπως σταμάτησαν τόσοι. Μόνο με το κεφάλι κάτω, μόνο κοιτώντας πίσω μπορούσαμε να φτιάξουμε αυτόν τον δρόμο. Πράγματι, «από την εικόνα των υποδουλωμένων προγόνων». Από το καθήκον. Για το τώρα. Με την ελπίδα του μέλλοντος, θολή και χωρίς πολύ σκέψη και πίστη, αλλά για να είμαστε συνεπείς απέναντί της. Για το τώρα. Για το καθήκον.

Και ένας κάποιος δρόμος άνοιξε. Το πιστεύαμε – δεν το πιστεύαμε, αυτός άνοιξε. Και τώρα, με παλινδρομήσεις, φόβους, διαθέσεις αντίστροφες, προχωράμε. Σαν τους μεθυσμένους, άλλοτε σαν τους κάβουρες, άλλοτε με φόβο και με βήματα καμιά φορά γρήγορα προς τα πίσω, στην ασφάλεια της περήφανης ήττας των υποδουλομένων προγόνων. Κι άλλοτε μπροστά, με θάρρος, με τον ήλιο του αγώνα από πάνω μας. Εμείς τον σηκώνουμε. Για να φωτίζει εμάς, να ζεσταίνει τους παλιούς, να φτιάχνει τους επόμενους. Και έχουμε κι εμείς μια ευχή: να ξεχαστούμε. Να μην μας μνημονεύει κανείς. Να μην θυμάται ποιος του άνοιξε το δρόμο. Να φαίνεται ο δρόμος αυτονόητος. Να μην έχει γυρισμό. Να έχουν μπει τα οδοφράγματα στον παλιό κόσμο, να έχει καεί το μονοπάτι που μας έφερε, κι εμείς μαζί, να μην μας μνημονεύουν. Να έχουμε νικήσει τόσο πολύ που να έχουν ξεχαστεί οι νικητές. Να μην μας μνημονεύουν. Να μην θυμηθούν ποτέ ονόματα. Να μην σκέφτονται προγόνους. Για να μπορούν να νιώθουν πια «το ιδανικό των απελευθερωμένων εγγονών», για να παίρνουν φως από το μέλλον και όχι από πίσω. Για να αρχίσουν την ανθρώπινη ιστορία. Για να σηκώνεται πια ο άνθρωπος στο ύψος του ανθρώπου. Για να μαθαίνουν τα παιδιά παραμύθια. Με εμάς. Χωρίς τα ονόματά μας. Με τα δικά τους πρόσωπα. Για να μας βγάζουν τη γλώσσα. Με χαμόγελο... Πως αλλιώς μπορεί να είναι ο κομμουνισμός;

Παρασκευή, 25 Σεπτεμβρίου 2015

Συνέλευση Κατάληψης Στέγης Προσφύγων (Νοταρά 26) - Ανακοίνωση


ΜΕΤΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΗΨΗΣ ΣΤΕΓΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ 
ΣΤΗ ΝΟΤΑΡΑ 26 (και Κουντουριώτου)

Σήμερα 25/9 το εγχείρημα στέγασης προσφύγων, που ξεκίνησε στην Αραχώβης 44 στο παλιό κτίριο της φοιτητικής λέσχης μεταφέρθηκε στη Νοταρά 26, στο πρώην κτίριο του ΕΤΕΑΜ (Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Μισθωτών). 

Οι λόγοι είναι διπλοί: Καταρχήν είναι ένα κτίριο που πληρεί με καλύτερους όρους τα κριτήρια υγιεινής και στέγασης, ούτως ώστε να φιλοξενήσει τους πρόσφυγες. Κατά δεύτερον στο προηγούμενο κτίριο δημιουργήθηκε ζήτημα με το ιδιοκτησιακό καθεστώς, πράγμα που θα ήταν επίφοβο για την ασφάλεια των στεγαζόμενων.

Καλούμε συλλογικότητες και άτομα να πλαισιώσουν το εγχείρημα, τόσο με την παρουσία τους όσο και με όποια υλική βοήθεια μπορεί να προσφέρει ο καθένας/καθεμία. Άμεση και πρώτη ανάγκη του χώρου είναι ο καθαρισμός, οπότε χρειάζονται καθαριστικά υλικά. Είναι σημαντικό οι εργασίες του χώρου να προχωρήσουν γρήγορα με μεγάλη συμμετοχή, ώστε να υλοποιηθεί άμεσα η στέγαση των προσφύγων.

Καλούμε όλο τον κόσμο να συμμετάσχει στη σημερινή συνέλευση στις 19:00, σήμερα το απόγευμα στο χώρο της κατάληψης, στη Νοταρά 26, καθώς θα διαμορφωθούν οι ομάδες εργασίας και θα τεθεί η περαιτέρω πολιτική και κοινωνική στόχευση του εγχειρήματος.

Η ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΟΠΛΟ ΜΑΣ

Συνέλευση Κατάληψης Στέγης Προσφύγων (Νοταρά 26)

Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου 2015

Κατασχέσεις μισθών και πλειστηριασμοί για χρέη στα Ταμεία.



Από τις αρχές Οκτωβρίου ενεργοποιείται η διαδικασία αποστολής από το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) των ειδοποιητηρίων προς τους οφειλέτες για χρέη που προσεγγίζουν τα 6 δισ. ευρώ.

Παράλληλα το ΚΕΑΟ θα αποκτήσει πρόσβαση στους τραπεζικούς λογαριασμούς των περίπου 600.000 οφειλετών. Τονίζεται ότι η δυνατότητα πρόσβασης στο μητρώο τραπεζικών λογαριασμών οφειλετών περιλαμβάνεται ως προαπαιτούμενο για την επόμενη αξιολόγηση στο τρίτο Μνημόνιο, παράλληλα με τη διασύνδεση του ΚΕΑΟ με το Taxis.

Σημειώνεται ότι από το σύνολο των οφειλετών προς τα Ταμεία, περίπου 300.000 έχουν ήδη ενταχθεί στη νέα ρύθμιση των 100 δόσεων. Το ΚΕΑΟ όμως θα μπορεί να ελέγξει και αυτές τις περιπτώσεις οφειλετών για να διαπιστώσει εάν έχουν την οικονομική επάρκεια να εξοφλήσουν ακόμα και νωρίτερα την οφειλή τους.

Σύμφωνα με τα συγκριτικά στοιχεία του ΚΕΑΟ, έως τα τέλη Ιουνίου είχαν ενταχθεί στο ηλεκτρονικό μητρώο των οφειλετών χρέη από απλήρωτες εισφορές ύψους 14,5 δισ. ευρώ, ενώ αναγκαστικά μέτρα είχαν ληφθεί, έως τότε, για τα 8,6 δισ. ευρώ. Δηλαδή χρειάζεται να ληφθούν μέτρα, από την 1η Οκτωβρίου και εντός τριών μηνών το αργότερο, για την είσπραξη επιπλέον 5,9 δισ. ευρώ.

Στο ηλεκτρονικό μητρώο του ΚΕΑΟ έχει μεταφερθεί, μέχρι σήμερα, από τα ασφαλιστικά ταμεία μόνο τo 25% των οφειλετών και συγκεκριμένα 268.544 οφειλέτες με οφειλές 14,5 δισ. ευρώ. Οι οφειλέτες του ΚΕΑΟ σε ποσοστό 74,30% (οι 199.456) χρωστούν έως 50.000 ευρώ και συνολικά 3,4 δισ. ευρώ, δηλαδή όσα οι μεγαλοοφειλέτες με χρέος άνω του 1 εκατ. ευρώ (978 επιχειρήσεις ή το 0,36% του συνολικού αριθμού των οφειλετών). Έως 15.000 ευρώ χρωστούν 114.418 (το 43%), το 19,27% χρωστά από 15.000 ευρώ έως 30.000 ευρώ και το 12,40% ποσά από 30.000 ευρώ έως 50.000 ευρώ.

Να σημειωθεί ότι στη ρύθμιση των 100 δόσεων 128.716 οφειλέτες ρύθμισαν χρέη της τάξης των 3,8 δισ. ευρώ και ήδη έχουν εισπραχθεί 151,4 εκατ. ευρώ. Οι συνολικές εισπράξεις από την έναρξη λειτουργίας του ΚΕΑΟ τον περασμένο Ιούνιο ξεπέρασαν τα 670 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 358 εκατ. ευρώ είχαν εισπραχθεί έως τις 31/12/2015.

Dead End: Ταξίδι στην ήττα, των φίλων του Σίσυφου (αναδημοσίευση)

από το Περιοδικό

Στην παράδοση της αριστεράς η λέξη ήττα συναγωνίζεται διαρκώς με τη λέξη προδοσία. Σχεδόν κάθε ήττα πρέπει να είναι το αποτέλεσμα μιας μικρότερης ή μεγαλύτερης προδοσίας. Το να φορτώνεται η ήττα σε προδοσία λειτουργεί ως ένας μεγάλος μηχανισμός αποσιώπησης των πραγματικών αδιεξόδων. Επιτρέπει σε θεωρητικά σχήματα και δοξασίες να επιβιώνουν αφού σε τελευταία ανάλυση «δεν ηττήθηκαν, αλλά προδόθηκαν». Έτσι μετά από κάθε ήττα/προδοσία αυτό που χρειάζεται είναι η επιστροφή στην καθαρότητα μιας συλλογικότητας χωρίς προδότες και στην πολιτική και θεωρητική συνέπεια που μπορεί να ολοκληρώσει νικηφόρα τον αγώνα.

Αρκεί μια γρήγορη ματιά στον τρόπο με τον οποίο το κομμουνιστικό κίνημα χειρίστηκε ζητήματα όπως η μετασταλινική περίοδος, ή η ανατροπή στις χώρες του ανατολικού μπλοκ για να δει κάποιος τη σκουριά της ανάλυσης και τη θεωρητική τύφλωση. Προφανώς και η ελληνική αριστερά δεν έχει ξεστρατίσει από τον παραπάνω κανόνα. Αδιαμφισβήτητος μάρτυρας η τύχη της πλειοψηφίας όσων διετέλεσαν κάποια στιγμή γενικοί γραμματείς του ΚΚΕ.

Αντιθέτως, η παραδοχή μιας ήττας μπορεί να φέρει πραγματικά λυτρωτικά αποτελέσματα. Μπορεί να απελευθερώσει νέες δυναμικές και να οδηγήσει τον προβληματισμό και την αναζήτηση σε αχαρτογράφητα πεδία.

Μπροστά σε ένα τέτοιο σταυροδρόμι βρισκόμαστε και σήμερα. Το ζήτημα δεν βρίσκεται απλά στην κρίση σχετικά με μια κυβέρνηση. Ζητούμενο είναι ο αναστοχασμός μιας περιόδου που ξεκινάει τουλάχιστον από τον Δεκέμβρη του 2008. Μέσα σε αυτό το χρονικό πλαίσιο οφείλουμε να μελετήσουμε τις αναλύσεις μας, τα εργαλεία κατανόησης της πραγματικότητας που χειριστήκαμε, καθώς και την πολιτική πρακτική που επιλέξαμε τόσο σε επίπεδο παρέμβασης όσο και ανάλυσης.

Η εύκολη επιλογή για άλλη μια φορά είναι αυτή της προδοσίας. Μία αφήγηση η οποία προφανώς όπως και κάθε αφήγηση θα περιέχει μια σειρά από πραγματικά δεδομένα, συναρθρώνεται σε ένα σχήμα προδοσίας των αγώνων από τον ΣΥΡΙΖΑ ή από κάποιους μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ (μικρή σημασία έχει). Έτσι αυτό που μας μένει να κάνουμε είναι να φτιάξουμε έναν «πιο συνεπή ΣΥΡΙΖΑ», χωρίς προδότες και με πιο αγωνιστικό πλαίσιο ή έναν «πιο συνεπή αντί-ΣΥΡΙΖΑ». Ανεξαρτήτως επιλογής η μεθοδολογία παραμένει ακριβώς η ίδια.

Αποφεύγοντας όμως να μιλήσουμε για ήττα, στην πραγματικότητα κρύβουμε το ίδιο το πρόβλημα και άρα και τους όρους για την υπέρβασή του. Είναι πραγματικά ενοχλητικό να παραδεχτείς ότι το αποτέλεσμα της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ δείχνει συνολικά τα όρια ενός συγκεκριμένου τρόπου παρέμβασης και οργάνωσης του κινήματος και της αριστεράς. Είναι ενοχλητικό γιατί μια τέτοια παραδοχή σε μετατρέπει κομμάτι της αποτυχίας, άρα κομμάτι του προβλήματος.

Δεν υπάρχει κανένα νόημα στην επανάληψη μιας μεθοδολογίας που έδειξε τα όρια της, ακόμα και αν αυτή η επανάληψη γίνει στα πλαίσια μιας πιο συνεπoύς-καθαρής-αγωνιστικής λύσης. Το ίδιο αδιέξοδη με τη στροφή στον ρεαλισμό της ανθρώπινης διαχείρισης του καθεστώτος. Δεν υπάρχει νόημα στην αναπαραγωγή της ίδιας μορφής κοινωνικής εκπροσώπησης και διαμεσολάβησης, αναπαραγωγής των ίδιων μορφών παρέμβασης. Στο βαθμό μάλιστα που δεν αναπτύσσεται μια διαδικασία αναστοχασμού, αυτοκριτικής και ανίχνευσης νέων δρόμων, τότε θα παγιδευόμαστε μεταξύ οργανωτικού ακτιβισμού και «μεταπολιτικής.

Προφανώς τα παραπάνω αποτελούν μικροπράγματα μπροστά σε μια γενικευμένη κουλτούρα «εμείς τα λέγαμε». Μπροστά σε όλους αυτούς που απλά περιμένουν τη σειρά τους στα πλαίσια του σχήματος «μετά τον ΣΥΡΙΖΑ ερχόμαστε εμείς». Μέσα σε αυτή την ανάλυση ο ΣΥΡΙΖΑ συγκροτεί ένα «συλλογικό Κερένσκι», τον οποίο, όπως πάντα γίνεται, δεν μπορεί παρά να τον διαδεχτούν ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι. Δυστυχώς υπάρχει μια μικρή πιθανότητα αυτό το θεωρητικό σχηματάκι να μην λειτουργήσει. Να μην λειτουργήσει γιατί μεταξύ άλλων ο στρατός του «Όχι» δεν είναι κάπου περιμένοντας ένα νέο στρατηγό να σαλπίσει την επίθεση. Γιατί πιθανότατα το «Όχι» θα συναντηθεί με τον Δεκέμβρη του ’08 σαν δύο ερωτήματα και όχι σαν απαντήσεις. Σαν δύο ερωτήματα που θα δείχνουν δυνατότητες αλλά την ίδια στιγμή θα δείχνουν και αδιέξοδα.

Η αποτυχία οργάνωσης και κινητοποίησης της κοινωνίας τους τελευταίους μήνες, περιλαμβάνει καθολικά κάθε έκφανση και απόχρωση του κινήματος και του χώρου. Είναι φανερή η ευκολία με την οποία η δημιουργικότητα και η διαθεσιμότητα του κόσμου συγκρούεται με την αρτηριοσκλήρωση και την σκουριά των οργανωτικών μας επιλογών. Έτσι διεξάγουμε μια ακαδημαϊκή συζήτηση για το ποια εντολή έδωσε το «Όχι» στο δημοψήφισμα, αντί να έχουμε πειραματισμούς πρακτικής και οργάνωσης που θα αναπτύσσονται από την δυναμική που απελευθερώθηκε.

Το δύσκολο ερώτημα δεν είναι τι θα κάνουμε μπροστά σε μια γενικευμένη συνθήκη κοινωνικής έκρηξης. Το δύσκολο ερώτημα είναι πώς δεν θα επιτρέψουμε να μετατραπεί μία ήπια διαχείριση σε «καλό σενάριο». Να μετατραπεί σε κανονικότητα, κυνισμό και παραίτηση. Το πραγματικό ζόρι είναι για όσους δεν μπορούν να χωρέσουν στον ρεαλισμό της ανθρώπινης διαχείρισης και παράλληλα κατανοούν ότι δεν υπάρχει τίποτα στο οποίο μπορούν να επιστρέψουν για να αρχίσουν από την αρχή, σαν να μην υπήρξαν τα πέντε τελευταία χρόνια.

Και τώρα τι; Πρώτα από όλα να βάλουμε ερωτήματα. Να βάλουμε ερωτήματα που είχαμε μάθει να κρύβουμε. Να βάλουμε ερωτήματα ενοχλητικά για τα θεωρητικά μας εργαλεία και για την πρακτική μας. Να αντιμετωπίσουμε το αδιέξοδο για να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε νέες ρωγμές. Γιατί το μόνο σίγουρο είναι ότι η ιστορία δεν τελειώνει και ρωγμές θα ανοίξουν.