Παρασκευή 10 Ιανουαρίου 2014

Η δικαστική εξουσία στην υπηρεσία των πολυεθνικών (αναδημοσίευση)






Aναδημοσιέυουμε τρία κείμενα (συμπεριλαμβανομένου και αυτού) από την εφημερίδα Δρόμος της Αριστεράς τα οποία αναφέρονται εκτενώς στο διεθνές status που οι πολυεθνικές εταιρείες (τα νέα υπερ-κράτη) επιδιώκουν να εγκαθιδρύσουν στον πλανήτη. Τα κείμενα έχουν ξεχωριστή σημασία και διαφωτίζουν προφητικά τον "νέο" αυριανό κόσμο μας στον οποίο το "δίκηο" των εταιρείων θα πνίγει κάθε αντίσταση, καθορίζοντας και ελέγχοντας απόλυτα την καθημερινότητα των πολιτών κάθε χώρας.






Τα άλλα δύο κείμενα εδώ: 
ΤΡΡ: ο απόλυτος έλεγχος των κρατών από τη διεθνή εταιριοκρατία http://dikaex.blogspot.gr/2014/01/blog-post_3870.html 
Ο Υπερατλαντικός Συνεταιρισμός για το Εμπόριο και τις Επενδύσεις (ΤΤΙΡ) στην υπηρεσία των πολυεθνικών 

Πόσο αμερόληπτη είναι η διαιτησία ανάμεσα σε επενδυτές και κράτη; 

Του Andrew Martin
πηγήhttp://edromos.gr

Όταν η Ελβετίδα Νομικός Κάουφμαν-Κόλερ κατέλαβε θέση στο Διοικητικό Συμβούλιο της UBS, συμμετείχε σε διεθνή διαιτητικά δικαστήρια που εκδίκαζαν κατά πόσον η Vivendi Universal και άλλη μία εταιρία στην οποία η UBS κατείχε μετοχές, είχαν δικαίωμα αποζημίωσης από την Αργεντινή στο πλαίσιο επενδυτικών διαφορών. Όταν η Αργεντινή έμαθε για τη θέση της καθηγήτριας στην UBS, το 2007, επεδίωξε την εξαίρεση της από τα δικαστήρια και την ανατροπή της απόφασης που εκδίκαζε 105 εκατομμύρια δολάρια υπέρ της Vivendi, του γαλλικού ομίλου Μέσων Ενημέρωσης. Η κυρία Κάουφμαν-Κόλερ ήταν μία από τους τρεις διαιτητές στην υπόθεση. Οι προσπάθειες της Αργεντινής απέτυχαν. Κάτι καθόλου ασυνήθιστο σε αντιδικίες μεταξύ επενδυτών και κρατών στο πλαίσιο εμπορικών συμφωνιών.

Πρωτοφανής εξουσία
«Η εξουσία που έχουν (οι διαιτητές) στα οικονομικά διαφόρων χωρών είναι πρωτοφανής», σχολιάζει ο Βαν Χάρτεν, καθηγητής στη Νομική Σχολή Οsgoode Hall στο Τορόντο. «Είναι σαν τους δικαστές ενός παγκόσμιου ανώτατου δικαστηρίου», εξηγεί.

Οι διαφορές που επιλύουν προκύπτουν από όρους συμβάσεων οι οποίοι δίνουν τη δυνατότητα σε ξένους επενδυτές να αμφισβητούν κυβερνητικές ενέργειες που πλήττουν τα συμφέροντα τους. Η ιδέα αρχικά ήταν να παρέχεται προστασία σε μία εταιρία σε περίπτωση κρατικοποίησης των περιουσιακών της στοιχείων. 

Σήμερα, όμως, οι όροι αυτοί ερμηνεύονται με τέτοιο τρόπο ώστε να αμφισβητείται πλέον η πολιτική ολόκληρων χωρών, όπως για παράδειγμα η απαγόρευση της πυρηνικής ενέργειας στη Γερμανία, ή οι προσπάθειες της Αυστραλίας να περιορίσει το κάπνισμα. Εταιρία υπό τον έλεγχο του Αμερικανού δισεκατομμυριούχου Άιρα Ρένερτ απαιτεί 800 εκατομμύρια δολάρια από το Περού, ισχυριζόμενη ότι θίγεται από τις «εξωφρενικές» απαιτήσεις της κυβέρνησης να αντιμετωπιστεί η ρύπανση που προκάλεσε συγκρότημα ορυχείων σε περιοχή όπου παρατηρείται αύξηση των επιπέδων του μολύβδου σε παιδιά. Η εταιρία του Ρένερτ, βέβαια, αντιτείνει ότι δεν είναι υπεύθυνη για τα προβλήματα αυτά.

Ένα διεθνές ανώτατο δικαστήριο
Οι διαιτητές έχουν μπει στο μικροσκόπιο, τελευταία, λόγω της μεγάλης αύξησης των διαφορών στο πλαίσιο εμπορικών συμφωνιών. Η πρώτη τέτοια υπόθεση ήταν το 1987. Την επόμενη 12ετία ο μέσος ετήσιος αριθμός ήταν 3. Πέρυσι καταγράφηκε ο αριθμός ρεκόρ των 62 αντιδικιών, ανεβάζοντας το σύνολο σε 480 από το 2000, σύμφωνα με την Επιτροπή του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη.

Το σύστημα της διαιτησίας μεταξύ επενδυτών-κρατών, στο πλαίσιο εμπορικών συμφωνιών έχει οπαδούς παντού. Είναι ενδεικτικό ότι, στην πλειονότητά τους, οι 3.000 περίπου επενδυτικές συμφωνίες που υπάρχουν, περιέχουν όρους περί διαιτησίας. Οι υποστηρικτές της, μεταξύ τους και η κυβέρνηση Ομπάμα, παρουσιάζουν το σύστημα αυτό ως ανώτερο του προηγούμενου, δηλαδή του παραδοσιακού τρόπου επίλυσης διαφορών μέσω των εθνικών δικαστηρίων ή της διπλωματικής οδού.

Οι υποθέσεις διαιτησίας, κατά τα φαινόμενα, θα συνεχίσουν να πολλαπλασιάζονται, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται τη σύναψη εμπορικών συμφωνιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση και χώρες της Λεκάνης του Ειρηνικού, στις οποίες προβλέπεται ότι θα εμπεριέχονται οι σχετικοί όροι.

Από το 1987, οι χώρες κέρδισαν το 42% των υποθέσεων και οι επενδυτές το 31%, με τις υπόλοιπες υποθέσεις να οδηγούνται σε συμβιβασμό. Πέρυσι, η πλευρά των επενδυτών κέρδισε το 70% των καταγεγραμμένων υποθέσεων, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ.

Το κλειστό «κλαμπ» των διαιτητών
Για τους επικριτές του συστήματος της διαιτησίας, ένα από τα βασικά του μειονεκτήματα είναι ότι αποτελεί κλειστό «κλαμπ». Όλα κι όλα 15 άτομα - με εξαίρεση ένα, όλα από τις ΗΠΑ, τον Καναδά ή την Δυτική Ευρώπη- έχουν διαιτητεύσει στο 55% των γνωστών υποθέσεων, σύμφωνα με έκθεση δύο Μη Κερδοσκοπικών Οργανώσεων του Νοέμβριο του 2012. Η έκθεση αποκαλεί τους διαιτητές την «επιτομή μίας κλειστής κοινότητας».

Μη Συμβατότητα
Αν και εξέδωσε απόφαση σε βάρος της Αργεντινής για την περίπτωση της Kάουφμαν-Κόλερ, η επιτροπή που ορίστηκε από την Παγκόσμια Τράπεζα δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην σύγκρουση που προκύπτει από τους συχνά συγκρουόμενους ρόλους των διαιτητών. «Η θέση του μέλους Δ.Σ. σε μία τράπεζα και αυτή του διαιτητή σε ένα διεθνές δικαστήριο, ενδέχεται να μην είναι συμβατές», αναφέρει η απόφαση.

Η Αργεντινή επεχείρησε να εξαιρεθεί η Κάουφμαν-Κόλερ και από άλλα δικαστήρια. Όμως, η εν λόγω κυρία δεν εξαιρέθηκε από κανένα. Το δίκαιο των εταιριών επικράτησε και η Αργεντινή υποχρεώθηκε να καταβάλει πάνω από 200 εκατομμύρια δολάρια σε μία υπόθεση, ενώ ακόμα δεν έχει κριθεί το ύψος των αποζημιώσεων σε άλλες δύο.

Ο Αμερικανός νομικός Μ. Σουέμπελ ήταν ένας εκ των δύο συνηγόρων της Vivendi στην αγωγή κατά της Αργεντινής, η οποία εκδικαζόταν την ίδια περίοδο με άλλη αγωγή εκ μέρους της ολλανδικής ασφαλιστικής Eureko σε βάρος της Πολωνίας, στην οποία ο Σουέμπελ ήταν διαιτητής. 

Αμφότερες οι χώρες αμφισβήτησαν την ουδετερότητα του: Ήταν ένας εκ των συγγραφέων της απόφασης υπέρ της Eureko κατά της Πολωνίας, ενώ εργαζόταν για λογαριασμό της Vivendi και στη συνέχεια επικαλέστηκε την παραπάνω απόφαση για να ενισχύσει την επιχειρηματολογία του υπέρ της Vivendi στην υπόθεση κατά της Αργεντινής.

Ο Σουέμπελ, πρώην πρόεδρος του Διεθνούς Δικαστηρίου του ΟΗΕ, ισχυρίζεται ότι οι επιθέσεις στο σύστημα διαιτησίας μεταξύ επενδυτών και κρατών, καθοδηγούνται από ακαδημαϊκούς και ακτιβιστές που διακρίνονται από αντι-επιχειρηματικό πνεύμα…

Απ' το κακό στο χειρότερο 
Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, από τις 63 εισηγήσεις για εξαίρεση διαιτητών μέχρι σήμερα, μόνο μία έχει εγκριθεί, ενώ 42 έχουν απορριφθεί και σε 16 άλλες υποθέσεις οι διαιτητές παραιτήθηκαν αυτοβούλως προτού κριθεί η καταλληλότητα τους. Δύο καταγγελίες αποσύρθηκαν και δύο δεν έχουν κριθεί ακόμα.

* Ο Andrew Martin είναι αρθρογράφος του ιστότοπου Bloomberg, από όπου και η αναδημοσίευση

ΤΡΡ: ο απόλυτος έλεγχος των κρατών από τη διεθνή εταιριοκρατία (αναδημοσίευση)






Aναδημοσιέυουμε τρία κείμενα (συμπεριλαμβανομένου και αυτού) από την εφημερίδα Δρόμος της Αριστεράς τα οποία αναφέρονται εκτενώς στο διεθνές status που οι πολυεθνικές εταιρείες (τα νέα υπερ-κράτη) επιδιώκουν να εγκαθιδρύσουν στον πλανήτη. Τα κείμενα έχουν ξεχωριστή σημασία και διαφωτίζουν προφητικά τον "νέο" αυριανό κόσμο μας στον οποίο το "δίκηο" των εταιρείων θα πνίγει κάθε αντίσταση, καθορίζοντας και ελέγχοντας απόλυτα την καθημερινότητα των πολιτών κάθε χώρας.








Τα άλλα δύο κείμενα εδώ:
Η δικαστική εξουσία στην υπηρεσία των πολυεθνικών 
Ο Υπερατλαντικός Συνεταιρισμός για το Εμπόριο και τις Επενδύσεις (ΤΤΙΡ) στην υπηρεσία των πολυεθνικών 
http://dikaex.blogspot.gr/2014/01/blog-post_4852.html

Οι λομπίστες γράφουν τη νέα παγκόσμια ιστορία «κεκλεισμένων των θυρών» - Δούρειος ίππος για την κατάργηση της δημοκρατίας και του κόσμου όπως τον ξέρουμε. 
Της Μαρίνας Γ. Μεϊντάνη

Έχει χαρακτηριστεί ως η μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου στην ιστορία των ΗΠΑ, χωρίς υπερβολή και στην παγκόσμια Ιστορία. Θα μπορούσαμε να την αναφέρουμε και ως τη «Γιάλτα του 21ου αιώνα»... από πλευράς γεωπολιτικών ανακατατάξεων, καθώς προβλέπει παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων από τα κράτη στις πολυεθνικές.

Τις προηγούμενες ημέρες στη Σιγκαπούρη πραγματοποιήθηκε η τελευταία μιας σειράς διαπραγματεύσεων που τελικό προορισμό έχει να μπει και τυπικά η ταφόπλακα στον κόσμο, όπως τον γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και ουσιαστικά υπό απόλυτη συνωμοτική σιγή…

Πρόκειται για τον Υπερειρηνικό Συνεταιρισμό (Trans Pacific Partnership-ΤΡΡ) στην οποία μετέχουν 12 κράτη –ΗΠΑ, Ιαπωνία, Μεξικό, Καναδάς, Αυστραλία, Μαλαισία, Χιλή, Σιγκαπούρη, Περού, Βιετνάμ, Ν. Ζηλανδία και Μπρουνέι– και για την οποία ο πρόεδρος Ομπάμα είχε δεσμευτεί ότι μέχρι τέλος του έτους θα είχε περάσει από το Κογκρέσο. Όπως άλλωστε σημειώνει το Wikileaks, που διέρρευσε σχετικό έγγραφο πριν από ένα μήνα: «Το TPP είναι ο πρόδρομος για το εξίσου μυστικό σύμφωνο ΗΠΑ-Ε.Ε. του Υπερατλαντικού Συνεταιρισμού Εμπορίου και Επενδύσεων (Transatlantic Trade and Investment Partnership-ΤΤΙΡ), για τον οποίο ο πρόεδρος Ομπάμα εγκαινίασε τις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ-Ε.Ε. τον Ιανουάριο του 2013. Μαζί, ΤΡΡ και ΤΤΙΡ θα καλύπτουν περισσότερο από το 60% του παγκόσμιου ΑΕΠ». Και οι δύο συμφωνίες αφήνουν απ’ έξω την Κίνα.

Ωστόσο, είναι πολύ περισσότερο από μία συμφωνία ζωνών ελεύθερου εμπορίου. Το εύρος, το σκεπτικό της και το περιεχόμενό της αγγίζει την ίδια τη δημοκρατία, την ουσία του πολιτεύματος της κάθε χώρας που εμπλέκεται σε αυτή και οδηγεί σε παραχώρηση της κρατικής και εθνικής κυριαρχίας στο παγκοσμιοποιημένο κεφάλαιο. Υπό αίρεση τίθενται ανθρώπινα δικαιώματα, ελευθερία της έκφρασης, πνευματικά, περιβαλλοντικά δικαιώματα, δικαιώματα στην υγεία, τη διατροφή και τα δημόσια αγαθά, ενώ επιχειρείται από την πίσω πόρτα αυτή τη φορά και υπό άλλο μανδύα να περάσει ο απόλυτος έλεγχος του Διαδικτύου – γι’ αυτό έχει χαρακτηριστεί και ως διάδοχος της ACTA. Κι όλα αυτά ενώ η παγκόσμια διαπραγμάτευση που βρίσκεται σε εξέλιξη διεξάγεται υπό καθεστώς απόλυτης μυστικότητας και ελάχιστων διαρροών.

Αλλαγή νομικού πλαισίου
Με την υιοθέτηση της συμφωνίας, θεσπίζεται ένα νομικό καθεστώς και επιβάλλεται η διακρατική εφαρμογή του σε τέτοια κλίμακα, ώστε να τροποποιούνται και να αντικαθιστώνται οι νόμοι που ισχύουν στα κράτη-μέλη της ΤΡΡ εφόσον δεν συνάδουν με το πνεύμα της. Όπως αποδεικνύεται από τις αποκαλύψεις του εγγράφου από το Wilileaks, προς ρύθμιση περιλαμβάνονται συμφωνίες σχετικά με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (μετάδοση πληροφορίας, Διαδίκτυο), πατέντες (για τρόφιμα, φάρμακα κ.λπ.), σήματα, αλλά και βιοτεχνολογία.

Το μεγαλύτερο τμήμα του κεφαλαίου – «Εφαρμογή» – είναι μάλιστα αφιερωμένο στην εξειδίκευση των νέων μέτρων της αστυνομίας, με σημαντικές συνέπειες για ατομικά δικαιώματα, πολιτικές ελευθερίες, έκφραση, παρόχους Ίντερνετ και το σεβασμό της ιδιωτικής ζωής στο Διαδίκτυο, καθώς και τα πνευματικά και βιολογικά επιτεύγματα αλλά και το περιβάλλον. Το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει επίσης πολλές διατάξεις από τις συνθήκες SOPA και ACTA, οι οποίες υποτίθεται ότι έχουν απορριφθεί μετά από πιέσεις.

Με διαδικασία fast track
Οι διαπραγματεύσεις της TPP βρίσκονται σήμερα σε μια κρίσιμη φάση. Η κυβέρνηση Ομπάμα «σπρώχνει» τις διαδικασίες ώστε να ολοκληρωθεί η συμφωνία, προκειμένου να αποτρέψει το Κογκρέσο των ΗΠΑ να συζητήσει ή να τροποποιήσει το σύνολο ή μέρος της συνθήκης. Προωθεί τη συμφωνία μέσω fast track διαδικασίας ξεσηκώνοντας ακόμη γερουσιαστές και βουλευτές του κόμματος του. Περισσότεροι από 230 βουλευτές και από τα δύο σώματα έχουν ζητήσει με επιστολή τους ενημέρωση και διαβούλευση, αντιδρώντας στην πρόθεση της εκτελεστικής εξουσίας να περάσει τη συμφωνία ως πακέτο, χωρίς δυνατότητα τροποποιήσεων και αλλαγών από τα νομοθετικά σώματα.

Ο Τζούλιαν Ασάνζ των Wikileaks έχει δηλώσει πως «η κυβέρνηση των ΗΠΑ πιέζει επιθετικά και επιτακτικά για υιοθέτηση της TPP». Ωστόσο, οι εξελίξεις δεν φαίνεται να ευνοούν τα σχέδια του Ομπάμα, ο οποίος επιθυμούσε μέχρι τέλος του χρόνου αυτή να έχει υιοθετηθεί. Οι διαπραγματεύσεις του Νοεμβρίου στο Σολτ Λέικ στη Γιούτα των ΗΠΑ, έδειξαν ότι υπάρχει ακόμη μεγάλη απόσταση για σύγκλιση στις θέσεις των 12, σύμφωνα με τελευταίες αποκαλύψεις από τα Wikileaks.

Η συνάντηση στη Σιγκαπούρη σε επίπεδο υπουργών Εμπορίου στο τέλος της περασμένης βδομάδας ήρθε να επιβεβαιώσει τη ματαίωση των σχεδίων για γρήγορη υιοθέτηση της συμφωνίας. Οι διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία απέτυχαν και όπως δήλωσε ο υπουργός Εμπορίου της Νέας Ζηλανδίας, Τιμ Γκρόζερ, θα χρειαστεί και νέα συνάντηση, την οποία τοποθέτησε χρονικά τον ερχόμενο Ιανουάριο. «Είναι σαφές ότι χρειάζεται να συναντηθούμε και πάλι», είπε. Οι υπουργοί έχουν ζητήσει από τους επικεφαλής των διαπραγματεύσεων να έχουν «επιτακτικά γρήγορες» αποφάσεις στη συνάντηση του επόμενου μήνα, ενώ τόνισε ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει σημαντικά.

Την ίδια ώρα δυναμώνουν οι αντιδράσεις από εκπροσώπους των κοινοβουλίων και στις υπόλοιπες χώρες και κυρίως σε Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία, Ιαπωνία, αλλά και σε Χιλή, Μεξικό.

Η καθυστέρηση, όμως, αυτή δίνει το περιθώριο και στην ανάπτυξη ενός κινήματος από τα κάτω, καθώς η μυστικότητα με την οποία είχαν κινηθεί μέχρι σήμερα εκπρόσωποι των κρατών και πολυεθνικές δεν είχε αφήσει περιθώρια συγκρότησης ενός τέτοιου μετώπου. Ήδη τον τελευταίο μήνα και μετά τις αποκαλύψεις από το Wikileaks έχει ξεκινήσει μία εκστρατεία συλλογής υπογραφών και αντιδράσεων και στις 12 χώρες.

Ασυδοσία πολυεθνικών
Το πλέον εξωφρενικό: Στην ΤΡΡ προβλέπεται η παραχώρηση της κυριαρχίας των εθνικών δικαστηρίων και η ίδρυση διεθνών δικαστηρίων στα οποία οι εταιρίες θα μπορούν να μηνύσουν κυβερνήσεις, αν αυτές δεν συμμορφώνονται με τους όρους της συμφωνίας και με τις συμβάσεις που έχουν συναφθεί με τις πολυεθνικές. Στα δικαστήρια αυτά δεν έχουν κανέναν λόγο και εκπροσώπηση κινήματα πολιτών, συλλογικότητες ή Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Ουσιαστικά, δηλαδή, τα μετέχοντα κράτη θα πρέπει να τροποποιήσουν τη νομοθεσία τους ώστε να είναι απόλυτα συμβατή με τους όρους που θέτει η ΤΡΡ. Αποτέλεσμα, σε μία σειρά ζητημάτων δημοσίου συμφέροντος και δικαιωμάτων, οι πολυεθνικές να έχουν περισσότερα δικαιώματα και εξουσίες από τις κυβερνήσεις.

Στη ρίζα αυτού του μοντέλου η βασική ιδέα είναι ότι τα κέρδη των πολυεθνικών και οι αποδόσεις των επενδυτών θα πρέπει να είναι διασφαλισμένα και να υπερισχύουν του δημοσίου συμφέροντος.

Αρκεί να επισημανθεί ότι η κυβέρνηση της Αργεντινής κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης και μετά από έντονες λαϊκές αντιδράσεις αναγκάστηκε να παγώσει τις τιμές σε καύσιμα και νερό. Οι διεθνείς επιχειρήσεις… κοινής ωφέλειας προχώρησαν σε δικαστικές διώξεις αναγκάζοντας την κυβέρνηση να πληρώσει πάνω από 1 δισ. δολάρια ως αποζημίωση. Στο Ελ Σαλβαδόρ, η λαϊκή οργή και οι μαζικές αντιδράσεις εμπόδισαν τη λειτουργία εργοστασίου για εξόρυξη χρυσού. Η κυβέρνηση ακύρωσε τη συμφωνία. Σήμερα η καναδική εταιρία η Pacific Rim Mining Corporation μηνύει και απαιτεί(!) από τη χώρα 315 εκατομμύρια δολάρια για διαφυγόντα κέρδη, παρ’ ότι οι κάτοικοι ζουν με τις συνέπειες της εξόρυξης και παρ’ ότι από τις δραστηριότητες της εταιρίας έχουν μολυνθεί περισσότερο από το 90% των επιφανειακών υδάτων. Και δεν είναι μόνο στη Λατινική Αμερική. Η αμερικανική φαρμακευτική El Lilly, μετά από απόρριψη δύο πατεντών της από τον Καναδά, με την αιτιολογία ότι δεν είχαν προσκομιστεί όλα τα απαιτούμενα έγγραφα, σήμερα μηνύει την καναδική κυβέρνηση για 500 εκατομμύρια δολάρια και απαιτεί την αλλαγή νόμων. Αλλά ακόμη και η κυβέρνηση των ΗΠΑ είναι ευάλωτη απέναντι στις απαιτήσεις των πολυεθνικών. Μία καναδική εταιρία φαρμάκων, η Apetex, απαιτεί από την αμερικανική κυβέρνηση 520 εκατομμύρια, ενώ η Morris διεκδικεί περισσότερα από 1 δισ. από την κυβέρνηση της Αυστραλίας. Ένας πρώτος υπολογισμός θέλει οι πολυεθνικές –πριν από την υιοθέτηση της συμφωνίας ΤΡΡ– να απαιτούν περισσότερα από 20 δισ. από λαούς για διαφυγόντα κέρδη...

Από τον Ειρηνικό σε όλο τον κόσμο
Το ιστορικό μιας συμφωνίας που καλύπτει το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ

Η Trans Pacific Partnership-ΤΡΡ έλκει τις καταβολές της από μία σχετικά ασήμαντη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ Μπρουνέι, Νέας Ζηλανδίας, Χιλής και Σιγκαπούρης, που είναι γνωστή ως Ειρηνικός 4 - P4. Η συμφωνία αυτή απέκτησε ξαφνικά μεγαλύτερη σημασία όταν, το 2008, οι ΗΠΑ και άλλες χώρες εκδήλωσαν ενδιαφέρον να συμμετάσχουν κι αυτές.

Τον Μάρτιο του 2010, οι διαπραγματεύσεις για την ΤΡΡ ξεκίνησαν με ΗΠΑ, Αυστραλία, Περού και Βιετνάμ, μαζί με τις τέσσερις χώρες που μετείχαν ήδη στην Ρ4. Συν τω χρόνω στις οκτώ αυτές χώρες προστέθηκαν Μαλαισία, Καναδάς, Μεξικό και πρόσφατα η Ιαπωνία, ενώ ενδιαφέρον εξέφρασε μόλις πριν από ένα μήνα και η Ν. Κορέα. Η συμφωνία αυτή καλύπτει το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ και περισσότερο από το 25% του παγκόσμιου εμπορίου. Αποτελείται από 29 κεφάλαια εκ των οποίων κάποια έχουν παραρτήματα που αφορούν συγκεκριμένα προϊόντα π.χ. φάρμακα, οινοπνευματώδη, ενώ περιλαμβάνει, πέραν των παραδοσιακών εμπορικών ζητημάτων –κυκλοφορία εμπορευμάτων και υπηρεσιών– και πολλούς τομείς της πολιτικής σφαίρας και του δημόσιου συμφέροντος που αποτελούν θέματα χάραξης εσωτερικής πολιτικής και όχι εμπορικών διαπραγματεύσεων.

Συνωμοτική σιγή
Από την αρχή των διαπραγματεύσεων –διαδικασία κατάρτισης και διαπραγμάτευσης των κεφαλαίων της Συνθήκης– η TPP περιβάλλεται από ένα πρωτοφανές πέπλο απορρήτου και μυστικότητας. Πρόσβαση ακόμη και στα σχέδια της TPP έχουν ελάχιστοι, ακόμη κι αν πρόκειται για κυβερνητικούς αξιωματούχους των χωρών-μελών. Είναι ενδεικτικό ότι ακόμη και μέλη του Κογκρέσου μπορούν να δουν μόνο επιλεγμένα τμήματα των εγγράφων που σχετίζονται με τις συνθήκες και υπό ιδιαίτερα αυστηρές προϋποθέσεις. Έχει αποκαλυφθεί ότι μόνο τρεις άνθρωποι σε κάθε χώρα από το TPP έχουν πρόσβαση στο πλήρες κείμενο της συμφωνίας, ενώ 600 «σύμβουλοι επιχειρήσεων» –εκπρόσωποι ομάδων συμφερόντων που υπερασπίζονται τα συμφέροντα των αμερικανικών εταιριών όπως η Chevron, Halliburton, Monsanto, Citigroup και Walmart– έχουν προνομιακή πρόσβαση και παρέμβαση σε νευραλγικά σημεία του κειμένου της συνθήκης.

Ο Υπερατλαντικός Συνεταιρισμός για το Εμπόριο και τις Επενδύσεις (ΤΤΙΡ) στην υπηρεσία των πολυεθνικών (αναδημοσίευση)



Aναδημοσιέυουμε τρία κείμενα (συμπεριλαμβανομένου και αυτού) από την εφημερίδα Δρόμος της Αριστεράς τα οποία αναφέρονται εκτενώς στο διεθνές status που οι πολυεθνικές εταιρείες (τα νέα υπερ-κράτη) επιδιώκουν να εγκαθιδρύσουν στον πλανήτη. Τα κείμενα έχουν ξεχωριστή σημασία και διαφωτίζουν προφητικά τον "νέο" αυριανό κόσμο μας στον οποίο το "δίκηο" των εταιρείων θα πνίγει κάθε αντίσταση, καθορίζοντας και ελέγχοντας απόλυτα την καθημερινότητα των πολιτών κάθε χώρας.

Τα άλλα δύο κείμενα εδώ:
ΤΡΡ: ο απόλυτος έλεγχος των κρατών από τη διεθνή εταιριοκρατία  http://dikaex.blogspot.gr/2014/01/blog-post_3870.html 
Η δικαστική εξουσία στην υπηρεσία των πολυεθνικών 

Τα ψέματα πίσω από την υπερατλαντική ενιαία αγορά

Του George Monbiot
Μετάφραση: Ελεάννα Ροζάκη

Κύμα πανικού διαπερνά τις τελευταίες ημέρες την Κομισιόν. Τα σχέδιά της να δημιουργήσει μία ενιαία αγορά που θα περιλαμβάνει την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, τα οποία προχωρούσαν χωρίς σχεδόν κανένας να έχει πάρει μυρωδιά, αποκαλύφθηκαν με μεγάλο πάταγο. Σε ολόκληρη την Ευρώπη οι πολίτες ρωτούν γιατί συμβαίνει αυτό και γιατί δεν ρωτήθηκαν. Έχουν κάθε λόγο να ρωτούν.

Ο Υπερατλαντικός Συνεταιρισμός για το Εμπόριο και τις Επενδύσεις (ΤΤΙΡ) θα περιλαμβάνει έναν τοξικό μηχανισμό με την ονομασία «Διευθέτηση αντιδικίας επενδυτών-κράτους». Σε όποιες περιπτώσεις εμπορικών συμφωνιών έχει περιληφθεί ο μηχανισμός αυτός, άνοιξε το δρόμο στις επιχειρήσεις να μηνύουν κυβερνήσεις ενώπιον επιτροπών διαιτησίας απαρτιζόμενων από νομικούς συμβούλους επιχειρήσεων, επιτροπές που παρακάμπτουν τα εγχώρια δικαστήρια και ακυρώνουν τις αποφάσεις των κοινοβουλίων.

Ο μηχανισμός αυτός ναρκοθετεί όλα σχεδόν τα μέσα που διαθέτει μία κυβέρνηση για να προστατέψει τους πολίτες ή το περιβάλλον. Ήδη τον αξιοποιούν εταιρίες εξόρυξης που μηνύουν τις κυβερνήσεις όταν προσπαθούν να κρατήσουν μακριά τις εταιρίες από προστατευόμενες περιοχές, τράπεζες που αντιτίθενται στην επιβολή ελέγχων στη λειτουργία του χρηματοοικονομικού τομέα, ενώ μία εταιρία πυρηνικής ενέργειας στη Γερμανία στηρίζεται πάνω του για να αμφισβητήσει την απόφαση της κυβέρνησης να βάλει τέλος στην πυρηνική ενέργεια. 

Πριν από μερικές ημέρες διέρρευσε ένα εσωτερικό έγγραφο της Κομισιόν που αποκαλύπτει ότι «η Κομισιόν συντονίζει μία επικοινωνιακή επιχείρηση» με σκοπό «τη διαχείριση των social media και της διαφάνειας». Το μήνυμα που επιδιώκει να επικοινωνήσει η Κομισιόν είναι ότι η εμπορική συμφωνία ευνοεί την «ανάπτυξη και την αύξηση της απασχόλησης» και «δεν θα θέσει σε κίνδυνο το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο και τα υφιστάμενα επίπεδα προστασίας σε τομείς όπως η υγεία, η ασφάλεια και το περιβάλλον». Το πρόβλημα είναι ότι αυτό δεν είναι αλήθεια.

Από την αρχή, η διατλαντική συμφωνία στηρίχθηκε από επιχειρήσεις και τα λόμπι. Η έρευνα του Corporate Europe Observatory αποκαλύπτει ότι η Επιτροπή έχει πραγματοποιήσει 8 συναντήσεις για το ζήτημα αυτό με οργανώσεις πολιτών και 119 συναντήσεις με επιχειρήσεις και τους εκπροσώπους των λόμπι. Αντίθετα, δε, με τις πρώτες, οι τελευταίες έγιναν κεκλεισμένων των θυρών και τα στοιχεία δεν δημοσιεύτηκαν στο Διαδίκτυο...

Σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα, ο Στούαρτ Άιζενστατ, εκ των προέδρων του Transatlantic Business Council -με καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της όλης διαδικασίας- ρωτήθηκε κατά πόσον οι επιχειρήσεις των οποίων τα προϊόντα έχουν απαγορευθεί από ελεγκτικές Αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν αγωγή. Η απάντηση ήταν «Ναι, αν μία τέτοια αγωγή ασκηθεί και έχει θετικό αποτέλεσμα για τον ενάγοντα, αυτό θα σημάνει ότι η χώρα που έχει απαγορεύσει το προϊόν θα κληθεί να καταβάλει αποζημίωση στη θιγόμενη βιομηχανία ή να επιτρέψει τη διάθεση του προϊόντος». «Κάτι τέτοιο θα ίσχυε, για παράδειγμα, στην περίπτωση της ευρωπαϊκής απαγόρευσης σε κοτόπουλα ξεπλυμένα με χλωρίνη, μία αμφιλεγόμενη πρακτική που επιτρέπεται στις ΗΠΑ;», ήταν η επόμενη ερώτηση. «Ναι, αυτό είναι ένα παράδειγμα όπου θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός», παραδέχτηκε ο κ. Άιζενστατ.

Τον περασμένο μήνα, ο Βρετανός υπουργός Κλαρκ, υπερασπιζόμενος τη συμφωνία, ανέφερε ότι: «Η προστασία των επενδυτών είναι σταθερή παράμετρος των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου - έχει σχεδιαστεί για τη στήριξη επιχειρήσεων που επενδύουν σε χώρες όπου ο νόμος είναι απρόβλεπτος». Τότε σε τι χρειάζεται αυτό σε μία συμφωνία Ε.Ε.-ΗΠΑ; Γιατί χρησιμοποιούμε μηχανισμούς για την προστασία εταιρικών συμφερόντων σε προβληματικά κράτη, για χώρες όπου το δικαστικό σύστημα λειτουργεί ικανοποιητικά; Ίσως διότι τα δικαστήρια που λειτουργούν όπως πρέπει είναι λιγότερο χρήσιμα στις επιχειρήσεις από την αδιαφανή διαιτησία των εταιρικών νομικών συμβούλων…

Αλλά και ο ισχυρισμός της Επιτροπής ότι η εμπορική συμφωνία θα δημιουργήσει ανάπτυξη και θέσεις εργασίας, είναι μάλλον αβάσιμος. Ενώ ο Μπαράκ Ομπάμα είχε δεσμευθεί ότι η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΗΠΑ-Νότιας Κορέας θα ενίσχυε τις αμερικανικές εξαγωγές κατά 10 δισ. δολάρια, αυτές συρρικνώθηκαν κατά 3,5 δισ. Όσο για τις 70.000 θέσεις εργασίας που θα δημιουργούνταν, η πραγματικότητα έδειξε ότι χάθηκαν 40.000 θέσεις. Ο Μπιλ Κλίντον είχε υποσχεθεί ότι η συμφωνία NAFTA θα απέφερε 200.000 νέες θέσεις εργασίας στις ΗΠΑ. Αντιθέτως, χάθηκαν 680.000 θέσεις.

* Ο George Monbiot είναι αρθρογράφος του Guardian, από όπου και η αναδημοσίευση

Πέμπτη 9 Ιανουαρίου 2014

Ανασφάλιστοι, αυτοί οι άγνωστοι

Φωτογραφία: Παναγιώτης Τζαμάρος/FosPhotos

της Αγγελικής Δημοπούλου από το tvxs.gr/node/146658

Η είδηση συγκλόνισε. Πριν από έξι ημέρες ένας ανασφάλιστος καρκινοπαθής έχασε τη ζωή του αναζητώντας νοσοκομείο να τον δεχτεί δωρεάν καθώς ο ίδιος αδυνατούσε να καλύψει το κόστος της νοσηλείας του. Το Κοινωνικό Ιατρείο του Ελληνικού που κατήγγειλε το περιστατικό αποκάλυψε ότι ακόμη εννέα ασθενείς για τους οποίους γίνεται εδώ και καιρό προσπάθεια να νοσηλευτούν σε δημόσιο νοσοκομείο με τη διαδικασία επείγοντος περιστατικού βρίσκονται σε κίνδυνο. Δυστυχώς δεν είναι οι μόνοι. Χιλιάδες ανασφάλιστοι πολίτες απευθύνονται στα ιατρεία αλληλεγγύης αδυνατώντας να πληρώσουν νοσήλια στα δημόσια νοσοκομεία αλλά και τα φάρμακα που χρειάζονται. Είναι αποκλεισμένοι από τη «Δημόσια Υγεία» την οποία έχουν για χρόνια πληρώσει. Το προφίλ, τα νούμερα, οι απώλειες, οι μαρτυρίες. 

Το τραγικό περιστατικό
Ο 66χρονος καρκινοπαθής που έχασε τη ζωή του μόλις την περασμένη εβδομάδα ήταν μακροχρόνια άνεργος και γι’ αυτό είχε απολέσει την ασφαλιστική του κάλυψη. Στο νοσοκομείο του ζητούσαν να πληρώσει τα νοσήλια πράγμα που εκείνος δεν είχε χρήματα να κάνει, φοβούμενος επιπλέον τη μετακύλιση του χρέους στην εφορία. Εξάλλου το κόστος νοσηλείας ενός καρκινοπαθούς είναι απαγορευτικό κι όχι μόνο για κάποιον μακροχρόνια άνεργο. 

«Για τους καρκινοπαθείς το κόστος των νοσηλίων είναι πάρα πολύ μεγάλο» εξηγεί στο tvxs.gr ο εθελοντής γιατρός στο Κοινωνικό Ιατρείο του Ελληνικού, Γιώργος Βήχας. «Κατά μέσο όρο είναι 7.000 με 8.000 ευρώ για τις χημειοθεραπείες. Αν συμπεριληφθούν και τα νοσήλια των εξετάσεων που θα χρειαστούν μέχρι να γίνει διάγνωση και τα έξοδα μιας χειρουργικής επέμβασης που πρέπει να προηγηθεί της χημειοθεραπείας το κόστος μπορεί να είναι ξεπεράσει τα 10.000 ευρώ».

Το προφίλ: Ανασφάλιστοι, αυτοί οι άγνωστοι
Ποιοι είναι οι πολίτες που απευθύνονται στα κοινωνικά ιατρεία; «Η μεγαλύτερη κατηγορία είναι οι ανασφάλιστοι μετά από μια μακροχρόνια ανεργία ή μετά από το κλείσιμο μιας επιχείρησης. Στη δεύτερη περίπτωση η ασφαλιστική κάλυψη χάνεται αυτόματα. Οι άνθρωποι αυτοί χρωστούν στο ταμείο τους και δεν έχουν περίοδο χάριτος, όπως στους ασφαλισμένους στο ΙΚΑ» τονίζει ο Γιώργος Βήχας. Σύμφωνα με τον ίδιο, μια επίσης μεγάλη κατηγορία είναι οι εργαζόμενοι σε καθεστώς μαύρης εργασίας που δεν έχουν ιατροφαρμακευτική κάλυψη.

Μια τρίτη κατηγορία είναι οι μετανάστες. Το ποσοστό τους όμως είναι μικρότερο από αυτό των Ελλήνων. «Η αναλογία είναι περίπου 70% Έλληνες και 30% μετανάστες» εξηγεί ο κ. Βήχας και προσθέτει ότι τώρα τελευταία έχει προστεθεί ακόμη μια κατηγορία πολιτών που ζητούν βοήθεια από τα κοινωνικά ιατρεία. Πρόκειται για πολίτες που έχουν ασφαλιστική κάλυψη. Είτε εργάζονται, είτε είναι συνταξιούχοι. Ωστόσο, είναι τόσο χαμηλός ο μισθός ή τόσο χαμηλή η σύνταξή τους που δεν μπορούν να αγοράσουν τα φάρμακά τους γιατί δεν μπορούν να καταβάλλουν το ποσοστό συμμετοχής στις συνταγές. Η κατηγορία αυτή αυξάνεται ραγδαία το τελευταίο 4μηνο, ενώ το «χαράτσι» του ενός ευρώ ανά συνταγή φαρμάκων δεν θα βοηθήσει.

«Eίμαι 69 χρονών. Είμαι 51 χρόνια στο επάγγελμα του μεταφορέα αλλά τον τελευταίο καιρό δεν πάει καλά η δουλειά. Χρωστάω και δεν έχω ασφάλεια. Ούτε σύνταξη μπορώ να πάρω. Εδώ στο ιατρείο μας βοήθησαν. Μέχρι που με έστειλαν κι έκανα επέμβαση γιατί ανακαλύψαμε πως έχω ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής. Μεσολάβησε ο κ. Βήχας και με έστειλε στο λαϊκό. Έπρεπε να είχε γίνει νωρίτερα η επέμβαση αλλά δεν είχα ασφάλεια. Και τα φάρμακα μας τα δίνουν από ‘δω» περιγράφει ασθενής του Κοινωνικού Ιατρείου Ελληνικού.

Ιλιγγιώδης ο αριθμός των ανασφάλιστων 
«Σε πανελλήνιο επίπεδο σύμφωνα με τις επίσημες παραδοχές του προέδρου του ΕΟΠΥΥ οι ανασφάλιστοι πρέπει να ξεπερνούν τα 3,5 εκατομμύρια. Σύμφωνα με τις δικές μας εκτιμήσεις πρέπει να είναι κοντά στα 4 εκατομμύρια και να τα ξεπερνούν και λίγο» τονίζει ο Γιώργος Βήχας.

Πράγματι στις 19 Σεπτεμβρίου 2013 κατά το 12ο ετήσιο συνέδριο του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου «Healthworld», ο πρόεδρος του ΕΟΠΥΥ, Δημήτρης Κοντός, παραδέχτηκε ότι 3,068 εκατομμύρια ασφαλισμένοι του οργανισμού έχουν απολέσει την ασφαλιστική τους ικανότητα, ενώ άλλοι 3,3 εκατ. ασφαλισμένοι, μεταξύ των οποίων έμποροι που έχουν κλείσει τα μαγαζιά τους, οικοδόμοι αλλά και άλλες κατηγορίες εργαζομένων, δεν έχουν κανένα ασφαλιστικό δικαίωμα. Το αστρονομικό νούμερο αφορά και τις οικογένειές τους που υφίστανται τις συνέπειες της ανεργίας.

Παράλληλα τα στοιχεία του ΣΕΠΕ τον Ιούλιο του 2013 έδειξαν κατακόρυφη αύξηση της αδήλωτης εργασίας: από 25% το 2010 και 30% το 2011, η αδήλωτη εργασία έφθασε στα 38,2% το 2012 και 38,4% το πρώτο εξάμηνο του 2013. Τα στοιχεία αυτά μάλιστα είναι ενδεικτικά αφού οι έλεγχοι γίνονται στοχευμένοι σε χώρους για τους οποίους υπάρχουν πληροφορίες ή καταγγελίες.

Επείγον περιστατικό
Το Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικού έχει δεχτεί μέχρι στιγμής περίπου 250 με 300 περιστατικά ασθενών που χρειάστηκαν νοσηλεία. Από αυτά τα άτομα οι 120 ήταν καρκινοπαθείς όπου έπρεπε να κάνουν χημειοθεραπεία. «Το 80% των καρκινοπαθών ήρθε στο ιατρείο πέντε και έξι μήνες μετά την αρχική διάγνωση με μεγάλη καθυστέρηση. Δέκα ασθενείς έχασαν τη ζωή τους επειδή δεν είχαν έγκυρη πρόσβαση στη θεραπεία τους» λέει στο tvxs.gr, ο εθελοντής γιατρός Γιώργος Βήχας.

Όπως σημειώνει ο κ. Βήχας υπάρχουν κι άλλα περιστατικό που χρίζουν νοσηλείας. «Η πρώτη κατηγορία είναι οι ανασφάλιστοι που δεν έχουν κάποιο οξύ πρόβλημα αλλά υποφέρουν από κάτι που μπορεί να καταλήξει σε μια πολύ επείγουσα κατάσταση αν αφεθεί. Η δεύτερη κατηγορία είναι οι άνθρωποι που έχουν ένα σοβαρό πρόβλημα με την έννοια του επείγοντος. Και η τρίτη κατηγορία είναι άνθρωποι που πρέπει για σοβαρό ή μη λόγο να κάνουν χειρουργική επέμβαση και είναι ασφαλισμένοι με βιβλιάριο πρόνοιας».

Κατηγορία Πολίτες με Βιβλιάριο Πρόνοιας
Στις πρώτες δυο κατηγορίες οι ασθενείς θα πρέπει να καλύψουν τα νοσήλιά τους. Κι αν δεν τα καλύψουν το χρέος θα μετακυλιστεί στις εφορίες με τις γνωστές συνέπειες. Η τρίτη κατηγορία που είναι οι πολίτες με βιβλιάριο πρόνοιας που χρίζουν χειρουργικής επέμβασης. Με πρόσφατη εγκύκλιο του υπ. Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη επιβάλλεται η εξής διαδικασία: Πρέπει ο θεράπων γιατρός που κρίνει ότι πρέπει να γίνει η επέμβαση να στείλει ένα χαρτί στο συντονιστή γιατρό της κλινικής, αυτός με τη σειρά του να το μεταβιβάσει στον διευθυντή του νοσοκομείου και αυτός στον υπουργό υγείας ζητώντας έγκριση για τη νοσηλεία του ασθενή.

Με καρκίνο στο περίμενε...
«Μου περιέγραψαν το περιστατικό μιας γυναίκας που νοσηλευόταν 20 ημέρες στον Άγιο Σάββα με καρκίνο στο μαστό και περίμενε την έγκριση που δεν ερχόταν με τον κίνδυνο αυτός ο καρκίνος να εξαπλωθεί. Όταν επικοινώνησα με το γραφείο του υπουργού πριν από 15 ημέρες μου είπαν ότι η εγκύκλιος ορίζει ότι μετά τον υπ. Υγείας θα πρέπει να υπάρξει και τελική υπογραφή από το ΚΕΣΥ. Η πλήρης παράνοια. Στο μεταξύ ο άνθρωπος πεθαίνει» τονίζει ο Γιώργος Βήχας και καταλήγει: «Έχουμε μαρτυρίες ότι έχει καθυστερήσει και ένα και ενάμιση μήνα αυτή η διαδικασία. Σημειώνεται ότι η εγκύκλιος αυτή δεν διαχωρίζει τα επείγοντα από τα μη περιστατικά. Γι’ όλα είναι το ίδιο. Αντιλαμβάνεστε τι μπορεί να συμβεί σε ένα μήνα. Αυτή είναι η πραγματικότητα για τους ανασφάλιστους και τους ασθενείς με βιβλιάρια πρόνοιας».

«Είμαι 55 χρονών και είμαι άνεργος. Δεν μπορώ να βρω δουλειά. Πριν από 3 μήνες πονούσαν τα δόντια μου. Ο οδοντίατρος με έστειλε στο νοσοκομείο. Με είδε ωριλά και με έστειλε σε γναθοχειρουργό. Αυτός διέγνωσε καρκίνο. Και στο λεμφαδένα Πήγα στον Ευαγγελισμό με είδε ο διευθυντής και μου αφαίρεσε ένα δόντι. Μου έγραψε τις εξετάσεις. Ήμουν ανασφάλιστος και δεν με δεχόταν κανείς. Έκανα τις εξετάσεις μέσω του Κοινωνικού Ιατρείου. Η θεραπεία περιλαμβάνει τη χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία. Με τη βοήθεια του Κοινωνικού Ιατρείου με δέχτηκε η Σωτηρία και έχω κάνει δυο χημειοθεραπείες αλλά η θεραπεία είναι μισή. Ο γιατρός με έστειλε με χαρτιά στον Άγιο Σάββα. Μου λένε: Δεν δεχόμαστε ανασφάλιστους. Τελικά μου λένε να πάω την άλλη Τρίτη, μετά την άλλη Πέμπτη, μετά πάλι την άλλη Τρίτη. Πηγαίνω και με αφήνουν να περιμένω. Πήγα στις 10.00 και περίμενα μέχρι τις 14.30. Τελικά μου είπαν ότι δεν θυμόμουν καλά και θα μου τηλεφωνούσαν στο σπίτι. Το είπα στο γιατρό. Μου είπε ότι πρέπει να κάνω οπωσδήποτε ακτινοθεραπεία» λέει στο tvxs.gr, ο Μανώλης Αλντιφιράκης

Στη Θεσσαλονίκη...
Το Κοινωνικό Ιατρείο Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης έχουν επισκεφτεί τα δύο χρόνια λειτουργίας του 10.000 ασθενείς. Το πρώτο χρόνο λειτουργίας η αναλογία Ελλήνων και μεταναστών ανασφάλιστων ασθενών που επισκέπτονταν το ιατρείο ήταν 45% προς 55% ενώ τον δεύτερο το ποσοστό των Ελλήνων ανασφάλιστων ασθενών ανήλθε στο 70% και το ποσοστό των μεταναστών στο 30%. Περίπου 15 με 20 ραντεβού κλείνονται καθημερινά σε κάθε τμήμα: οδοντιατρείο, παθολογικό, ψυχιατρικό, ορθοπεδικό, παιδολογικό και νευρολογικό.

«Φυσικά και υπάρχουν σοβαρά περιστατικά» περιγράφει στο tvxs.gr, o εθελοντής γιατρός του Κοινωνικού Ιατρείου Θεσσαλονίκης, Θοδωρής Ζδούκος. «Μια γυναίκα με ανεύρυσμα καταφέραμε μετά από πολύ κόπο να τη βάλουμε στο νοσοκομείο για να χειρουργηθεί. Αλλά είχε χαθεί πολύτιμος χρόνος. Πέθανε πάνω στο χειρουργείο. Ήταν πολύ προχωρημένο το ανεύρυσμα. Εκείνη ήταν άνεργη και ανασφάλιστη δεν είχε να πληρώσει. Ήρθε σε εμάς καθυστερημένα. Ώσπου να γίνουν οι συνεννοήσεις και να βρούμε χειρουργό... Πρόκειται για κλασική περίπτωση ανθρώπου που χάθηκε επειδή ήταν ανασφάλιστος. Το επείγον περιστατικό το δέχονται στο νοσοκομείο αλλά πρόκειται για ασθενείς που πεθαίνουν εκείνη την ώρα. Περιτονίτιδα, έμφραγμα... Υπάρχει όμως αυτή η γκρίζα ζώνη. Ασθενείς που χρειάζονται νοσηλεία ή χειρουργείο και δεν γίνεται έγκαιρα. Όταν το περιστατικό πάει ως επείγον είναι πλέον πολύ αργά. Αν ένας καρκίνος γίνει τελικού σταδίου ο ασθενής πάει στο νοσοκομείο για να πεθάνει».

«Σήμερα ήρθε στο ιατρείο μια γυναίκα με επιθετικό καρκίνο του μαστού. Για να κάνει τη χημειοθεραπεία της απαιτούνται 22.000 ευρώ για το ετήσιο κόστος νοσηλείας. Θα τη στείλουμε τώρα στο νοσοκομείο αφού λένε ότι το αναλαμβάνουν. Αλλά μέχρι τώρα τους έδιωχναν. Ζητούν στους χρόνια πάσχοντες που μπορεί να εξελιχθούν σε επείγοντα περιστατικά να προπληρώσουν. Αυτό είναι το καθεστώς και είναι καθεστώς με εγκυκλίους ούτε καν με νόμο. Είναι εγκύκλιος Λοβέρδου που επανέφερε την εγκύκλιο Παπαδόπουλου του 1998. Κι αυτό σε συνδυασμό με τα κλειστά ενοποιημένα νοσήλια που επταπλασίασαν τις τιμές. Κάποτε έμπαινες στο νοσοκομείο και το ημερήσιο νοσήλιο ήταν 75 ευρώ. Τώρα πάει ανάλογα με τη διαγνωστική κατηγορία. Οπότε πολυτραυματίας 10.000 ευρώ, ανεύρυσμα αορτής 8.000 ευρώ, μπάι πας τριπλό 3.500 ευρώ. Αυτές είναι οι τιμές. Και σε περίπτωση επιπλοκής που χρειάζονται περισσότερες ημέρες νοσηλείας χρειάζονται και επιπλέον λεφτά» προσθέτει ο κ. Ζδούκος και καταλήγει: «Και υπάρχουν πάρα πολλά περιστατικά που δεν υποπέφτουν στην αντίληψη τη δική μας. Χάνονται στο δρόμο. Πεθαίνουν σπίτι τους. Μην μπερδεύουμε τους προσερχόμενους στα κοινωνικά ιατρεία με το πραγματικό πρόβλημα. Είναι η κορυφή του παγόβουνου».

Τετάρτη 8 Ιανουαρίου 2014

in memoriam...


Ήλθε στο σχολείο μας στα μισά του χρόνου, κόντευε το Πάσχα. Μας φάνηκε τότε παράξενο, δεν συνηθίζονταν κείνα τα χρόνια και ειδικά στα σχολεία των χωριών να έρχεται στη μέση του χρόνου νέος μαθητής. Το εξήγησαν οι γονείς μας πως ήλθε πάνω στα φυτέματα, ξενοδούλι στις διακοπές του Πάσχα και του καλοκαιριού. Παιδικά χέρια στα χωράφια των άλλων, μιας και ο μπάρμπα Γιάννης δεν είχε στρέμμα δικό του. Συνηθιζόταν τότε πολλοί από το απέναντι νησί να έρχονται στην περιοχή να βρούν ένα μεροκάματο. 

Μετά μάθαμε: παιδί από πάμπτωχη οικογένεια, ήλθε να "φιλοξενηθεί" στην οικογένεια του θείου του, του μπάρμπα-Γιάννη. Αριστερός ο μπάρμπα-Γιάννης, σάπιος από το ξύλο της εθνικοφροσύνης και το αλκοόλ, με εφτά παιδιά στην πλάτη του κι' ένα το φιλοξενούμενο. 

Ο νέος συμμαθητής μας γράφτηκε στην τέταρτη τάξη. Ψηλό παιδί, ευγενικό, έξυπνο. Η υποδοχή του από τους χωριανούς συμμαθητές μα και τους μεγάλους αντίστοιχη με αυτήν με την οποία "έλουζαν" χρόνια τώρα τη νέα του οικογένεια. Μα το "αποπαίδι" γρήγορα κέρδισε τις καρδιές μας, μα και την καρδιά του διευθυντή του σχολείου μας. Η δικτατορία δεν είχε έλθει ακόμη. Και μπορούσε να πηγαίνει τ' απογεύματα στα σπίτια των συμμαθητών και να βοηθά τα "στουρνάρια" της αριθμητικής. 

Δεν έμεινε για πολύ στο μικρό μας σχολείο. Κάποιοι άλλοι συγγενείς, φρόντισαν και τον πήραν στην Πάτρα. Τον χάσαμε. Μα πιο πολύ τον έχασαν τα αδέλφια του και οι στερνοί του γονείς. Που, κάτι ο κατατρεγμός της νέας εξουσίας και η εξ' αυτού φτώχεια μα και η λύπη της οικογένειας για τον νέο αναγκαστικό ξεριζωμό του, έσπερναν θάνατο καθημερινά. Σκοτεινοί καιροί, ανεξιχνίαστες και ανομολόγητες διαδρομές. Τόσο που η οικογένεια ξεχάστηκε, σαν να σβήστηκε από τα κιτάπια του ληξιαρχείου. 

Αργότερα μάθαμε από τον διευθυντή του σχολείου μας, που έγινε κουμπάρος στην οικογένειά μου, πως ο πρώην συμμαθητής μου είναι ο καλύτερος μαθητής στην Πάτρα. Και αυτό είχε κατασταλλάξει μέσα μου: ο παιδικός μου φίλος είχε βρεί το αραξοβόλι του. 

Χρόνια μετά, λίγες μέρες μετά τον άδικο χαμό του, πήγα τη σακαράκα μου για σέρβις στον Τρύφωνα, συμμαθητής και φίλος κι' αυτός στο Δημοτικό. Κι' η Καλημέρα του με πάγωσε: Τον φάγανε τον Νίκο, οι μπάσταρδοι τον Νίκο βρήκαν να φάνε ; 

Ούτε αριστερός, ούτε ΠΑΣΟΚ ο Τρύφωνας. Έντιμος δεξιός θάλεγα. Είχα μάθει τα νέα για την δολοφονία ενός καθηγητή μαθηματικών στην Πάτρα. Ποτέ δεν πήγε το μυαλό μου σ' αυτόν. Ακόμη και όταν είδα τη φωτογραφία του. Μου θύμισε τότε ο Τρύφωνας όλη την κοινή μας ιστορία. Την ιστορία των δύο χρόνων που τον είχαμε συμμαθητή. Την αλητεία μας στα αμπέλια, τις βόλτες χειμωνιάτικα στη θάλασσα, τα σκαρφαλώματα στα ξένα δέντρα για τον επιούσιο, ακόμη και τα μικρά μας μεθύσια. Και έχοντας μάθει την ιστορία των αγώνων του και το σκηνικό της δολοφονίας του (εξήγησα και το γιατί παραιτήθηκε ο συντοπίτης μας υπουργός Παιδείας τότε) και των αγώνων του, βούρκωσα. 

Δεν ξαναπέρασα από τον δρόμο μπροστά από το σπίτι που έζησε για δυό χρόνια στο μικρό μας χωριό. Και όταν πηγαίνω στην θάλασσα, εκεί που στα σπλάχνα της άδειαζε το μικρό μας ποτάμι, απέναντι από το νησί του, αφήνω μερικά κρινάκια των αμμόλοφων. Γιατί εκεί, στο ξέπνοο του ποταμιού, ο Νίκος μας άνοιγε, παιδόπουλο 10 χρονών, την καρδιά του. Είχε βιαστεί να μιλήσει σαν σοφός άνδρας. Ίσως και νάξερε από τότε για το τραγικό του τέλος. 

…και τα παραμυθένια του λόγια, γιομάτα σοφία και ελπίδα, μας ταξίδευαν τότε πέρα από τον ωκεανό. Βλέπετε ; μας έλεγε ; Πέρα μακρυά είναι το Γιβραλτάρ και μετά ωκεανός. 

Και με ταξιδεύουν ακόμη τα παραμύθια του Νίκου Τεμπονέρα.

Καλή αντάμωση Νίκο, θα τα πούμε σταυς αμμόλοφους τ' ουρανού. 

Ο χαμός σου είθε να κρατά γιομάτες τις ζωές μας. Δικαίωση της δικής σου πορείας.

το κείμενο δημοσιεύθηκε πέρισυ στο μπλογκ αυτό την ίδια μέρα, σαν σήμερα. Δεν έχω τίποτ' άλλο να πώ για τον Νίκο.
θ.

Ο καλύτερος τρόπος να πεις κάτι, είναι να το κάνεις! (Ernesto Che Guevara)


Η παρακάτω ιστορική ομιλία εκφωνήθηκε από τον Τσε σε κουβανούς φοιτητές της Ιατρικής, στις 20 Αυγούστου 1960. Όλοι σχεδόν ξέρετε ότι ξεκίνησα τη σταδιοδρομία μου ως γιατρός πριν από αρκετά χρόνια. Όταν ξεκίνησα, όταν άρχισα να σπουδάζω ιατρική, οι περισσότερες από τις ιδέες που έχω σήμερα ως επαναστάτης απουσίαζαν από το οπλοστάσιο των ιδανικών μου. Ήθελα να πετύχω, όπως θέλουν όλοι.

Το όνειρο μου ήταν να γίνω διάσημος ερευνητής. Το όνειρο μου ήταν να δουλεύω ακούραστα για να πετύχω κάτι που θα μπορούσε πραγματικά να τεθεί στην υπηρεσία της ανθρωπότητας, αλλά, την ίδια στιγμή, θα αποτελούσε κι έναν προσωπικό θρίαμβο. Ήμουν, όπως όλοι μας, ένα παιδί του περιβάλλοντος μου. Μέσα από κάποιες ειδικές περιστάσεις, ίσως και εξαιτίας του χαρακτήρα μου επίσης, αφού πήρα το πτυχίο μου, άρχισα να ταξιδεύω στη Λατινική Αμερική και τη γνώρισα πολύ καλά. Με εξαίρεση την Αϊτή και τη Δομινικανή Δημοκρατία, επισκέφτηκα -με τον έναν ή τον άλλο τρόπο- όλες τις άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Έτσι όπως ταξίδευα, πρώτα ως φοιτητής και ύστερα ως γιατρός, άρχισα να έρχομαι σε στενή επαφή με τη φτώχεια, την πείνα, τις αρρώστιες, την αδυναμία να θεραπευτεί ένα παιδί από έλλειψη μέσων, με το μούδιασμα που προκαλούν η πείνα και οι τιμωρίες, ώσπου φτάνουμε σ’ ένα σημείο που φαντάζει ασήμαντο γεγονός να χάνει ένας γονιός το παιδί του, όπως συχνά συμβαίνει στις σκληρά δοκιμαζόμενες κοινωνικές τάξεις στην πατρίδα μας, τη Λατινική Αμερική. Κι άρχισα να βλέπω ότι υπήρχε κάτι που μου φαινόταν τότε σχεδόν εξίσου σημαντικό με την καριέρα μου ή με τη συμβολή μου στην ιατρική επιστήμη, και αυτό ήταν να βοηθήσω εκείνουςτους ανθρώπους.

Εξακολούθησα όμως να είμαι, όπως όλοι μας εξακολουθούμε να είμαστε, ένα παιδί τουπεριβάλλοντος μου και ήθελα να βοηθήσω εκείνους τους ανθρώπους με τις προσωπικές μου προσπάθειες. Είχα ήδη ταξιδέψει πολύ – βρισκόμουν τότε στη Γουατεμάλα, στη Γουατεμάλα του [δημοκρατικά εκλεγμένου Γιάκομπο] Άρμπενς – και είχα αρχίσει να κρατάω κάποιες σημειώσεις γιατη συμπεριφορά ενός επαναστάτη γιατρού. Άρχισα να εξετάζω τι χρειαζόμουν για να γίνω έναςεπαναστάτης γιατρός. Η επίθεση εξαπολύθηκε, ωστόσο: το πραξικόπημα [του 1954] οργανώθηκε από τη Γιουνάιτεντ Φρουιτ Κόμπανι, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, τον [διευθυντή της CIA] Φόστερ Ντάλες-στην πραγματικότητα, ήταν όλοι τους ένα και το αυτό – και το ανδρείκελο Καστίγιο Άρμας [με τον οποίο αντικατέστησαν τον Άρμπενς]. Η επίθεση ήταν πετυχημένη, δεδομένου ότι ο λαός δεν είχεφτάσει ακόμα στο επίπεδο ωριμότητας που έχει σήμερα ο λαός της Κούβας. Και μια ωραία μέρα εγώ,όπως πολλοί άλλοι, πήρα το δρόμο της εξορίας, ή πάντως το δρόμο της φυγής από τη Γουατεμάλα, αφού δεν ήταν αυτή η πατρίδα μου. Τότε συνειδητοποίησα κάτι βασικό: για να γίνω επαναστάτης γιατρός ή απλώς επαναστάτης, έπρεπε πρώτα να υπάρξει επανάσταση. Η μεμονωμένη προσπάθεια, η προσωπική προσπάθεια, η καθαρότητατων ιδανικών, η επιθυμία για θυσία μιας ολόκληρης ζωής στο πιο ευγενικό ιδανικό δε σημαίνουν τίποτα αν αυτή η προσπάθεια γίνεται μεμονωμένα, απόμερα, σε μια γωνιά της Λατινικής Αμερικής, απέναντι σε εχθρικές κυβερνήσεις και κοινωνικές συνθήκες που δεν επιτρέπουν την πρόοδο. Η επανάσταση έχει ανάγκη αυτό που γίνεται στην Κούβα: την κινητοποίηση ενός ολόκληρου λαού, που έχει μάθει να χρησιμοποιεί τα όπλα και να είναι ενωμένος στη μάχη, που ξέρει τι αξία έχει ένα όπλο και τι αξία έχει η ενότητα του λαού. Ερχόμαστε λοιπόν στην καρδιά του προβλήματος που έχουμε σήμερα μπροστά μας. Έχουμε ήδη το δικαίωμα και την υποχρέωση ακόμα να είμαστε, πρώτα απ’ όλα, επαναστάτες γιατροί, δηλαδή άτομα που θέτουν τις τεχνικές γνώσεις του επαγγέλματος τους στην υπηρεσία της επανάστασης και του λαού.

Επιστρέφουμε τώρα στα αρχικά ερωτήματα: Πώς δουλεύει κανείς αποτελεσματικά για την κοινωνική ευημερία; Πώς συμβιβάζει κανείς την ατομική προσπάθεια με τις ανάγκες της κοινωνίας; Πρέπει να ξαναφέρουμε στο νου μας πώς ήταν η ζωή του καθενός από εμάς, τι έκανε και τι πίστευε καθένας από εμάς, ως γιατρός ή λειτουργός της δημόσιας υγείας από άλλη θέση, πριν από την επανάσταση. Πρέπει να το κάνουμε με βαθύ κριτικό ενθουσιασμό. Θα συμπεράνουμε τότε ότι σχεδόν όλα όσα πιστεύαμε και νιώθαμε εκείνη την παλιά εποχή πρέπει να παραμεριστούν και ότι ένας νέοςτύπος ανθρώπου πρέπει να δημιουργηθεί. Αν ο καθένας από εμάς γίνει ο αρχιτέκτονας αυτού του νέου τύπου ανθρώπου για τον εαυτό του, τότε η δημιουργία αυτού του νέου τύπου ανθρώπου που θα αντιπροσωπεύει τη νέα Κούβα θα είναι πολύ ευκολότερη.

Είναι καλό για σας – τους παρόντες, τους κατοίκους της Αβάνας – να βάλετε καλά στο μυαλό σας αυτήν την ιδέα: ότι στην Κούβα γεννιέται ένας νέος τύπος ανθρώπου, που δεν μπορεί να εκτιμηθεί πλήρως στην πρωτεύουσα, αλλά μπορεί κανείς να τον δει σε κάθε άλλη γωνιά της χώρας. Όσοι από εσάς πήγατε στη Σιέρρα Μαέστρα στις 26 Ιουλίου θα είδατε κάτι πολύ σημαντικό… Θα είδατε παιδιά που από το ανάστημα τους φαίνονται οχτώ ή εννιά χρονών, αλλά παρ’ όλα αυτά είναι σχεδόν όλα δεκατριών ή δεκατεσσάρων. Είναι τα γνήσια τέκνα της Σιέρρα Μαέστρα, τα γνήσια παιδιά της πείνας και της φτώχειας σε όλες τις μορφές της. Είναι τα πλάσματα του υποσιτισμού. Στη μικρή μας Κούβα, με τα τέσσερα ή πέντε τηλεοπτικά κανάλια, με τους εκατοντάδες ραδιοφωνικούς σταθμούς, με την πρόοδο της σύγχρονης επιστήμης, όταν ένα βράδυ εκείνα τα παιδιά έφτασαν στο σχολείο και είδαν για πρώτη φορά ηλεκτρικό φως, αναφώνησαν ότι τα αστέρια ήταν πολύ χαμηλά εκείνη τη νύχτα. Εκείνα τα παιδιά, τα οποία κάποιοι από εσάς θα είδατε, σπουδάζουν τώρα στα σχολεία, από τις πρώτες τάξεις μέχρι την επαγγελματική κατάρτιση, μέχρι την πολύδύσκολη επιστήμη της επανάστασης. Αυτό είναι το νέο είδος ανθρώπων που γεννιέται στην Κούβα. Γεννιούνται σε απομονωμένους τόπους, σε απόμερες περιοχές της Σιέρα Μαέστρα και επίσης στις κολεκτίβες και στους χώρους εργασίας. Όλα αυτά συνδέονται στενά με το θέμα της σημερινής μας συζήτησης: την ενσωμάτωση στοεπαναστατικό κίνημα των γιατρών και των άλλων εργαζομένων στον τομέα της υγείας. Γιατί το καθήκον της επανάστασης – το καθήκον της μόρφωσης και διατροφής των παιδιών, το καθήκον της εκπαίδευσης του στρατού, το καθήκον της διανομής της γης των παλιών απόντων γαιοκτημόνων σ’εκείνους που έχυναν τον ιδρώτα τους κάθε μέρα στην ίδια γη χωρίς να δρέπουν τους καρπούς της- είναι το σπουδαιότερο έργο κοινωνικής ιατρικής που έχει γίνει στην Κούβα.

Η μάχη κατά της αρρώστιας πρέπει να βασίζεται στην αρχή της δημιουργίας ενός γερού σώματος, όχι μέσω της περίτεχνης εργασίας ενός γιατρού πάνω σ’ έναν αδύναμο οργανισμό, αλλά δημιουργώντας ένα γερό σώμα μέσω της δουλειάς ολόκληρου του συνόλου, ιδιαίτερα ολόκληρου του κοινωνικούσυνόλου.Μια μέρα η ιατρική θα πρέπει να γίνει μια επιστήμη που θα προλαμβάνει τις ασθένειες, που θα προσανατολίζει το κοινό προς τις ιατρικές υποχρεώσεις του και η οποία θα χρειάζεται να παρεμβαίνει μόνο σε περιπτώσεις εξαιρετικά επείγουσες για να πραγματοποιήσει μια χειρουργική επέμβαση ή να αντιμετωπίσει κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο στη νέα κοινωνία που δημιουργούμε… Εκείνο που απαιτείται γι’ αυτό το οργανωτικό έργο, όπως και για όλα τα επαναστατικά έργα, είναι το άτομο. Η επανάσταση δεν τυποποιεί, όπως ισχυρίζονται κάποιοι, τη συλλογική βούληση, τη συλλογική πρωτοβουλία. Το αντίθετο, απελευθερώνει τις ατομικές ικανότητες των ανθρώπων. Αυτό που πράγματι κάνει η επανάσταση είναι να κατευθύνει αυτή την ικανότητα. Αποστολή μας σήμερα είναι να προσανατολίσουμε το δημιουργικό ταλέντο όλων των επαγγελματιών του τομέα της υγείας προς το έργο της κοινωνικής ιατρικής. Βρισκόμαστε στο τέλος μιας εποχής, και όχι μόνο εδώ στην Κούβα. Αντίθετα με όσα λέγονται καιπαρά τις ελπίδες κάποιων ανθρώπων, οι μορφές του καπιταλισμού που γνωρίσαμε, κάτω από τιςοποίες μεγαλώσαμε και υποφέραμε, νικιούνται σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Τα μονοπώλια νικιούνται. Η σοσιαλιστική επιστήμη σημειώνει κάθε μέρα νέους, σημαντικούς θριάμβους. Έχουμε την περηφάνια και το καθήκον να βρισκόμαστε στην πρωτοπορία ενός κινήματος απελευθέρωσης στη Λατινική Αμερική, το οποίο ξεκίνησε πριν από καιρό στις άλλες υποδουλωμένες ηπείρους της Αφρικής και της Ασίας. Αυτή η βαθιά κοινωνική αλλαγή απαιτεί επίσης πολύ βαθιές αλλαγές στη νοοτροπία των ανθρώπων.

Ο ατομικισμός ως τέτοιος, ως η μεμονωμένη δράση ενός προσώπου στο κοινωνικό περιβάλλον, πρέπει να εκλείψει στην Κούβα. Αύριο ο ατομικισμός θα πρέπει να είναι η σωστή χρησιμοποίηση όλων των ατόμων προς όφελος της κοινότητας. Αλλά, αν και όλα αυτά, όλα όσα λέω, γίνονται κατανοητά σήμερα, αν και όλοι είναι πρόθυμοι να σκεφτούν λίγο το παρόν, το παρελθόν και το πώς θα πρέπει να είναι το μέλλον, η αλλαγή του τρόπου σκέψης απαιτεί βαθιές εσωτερικές αλλαγές και συμβολή στην πραγματοποίηση βαθιών εξωτερικών αλλαγών, κυρίως κοινωνικών. Αυτές οι εξωτερικές αλλαγές πραγματοποιούνται στην Κούβα καθημερινά. Ένας τρόπος να μάθετε γι’αυτή την επανάσταση, να γνωρίζετε τις δυνάμεις που κρύβουν μέσα τους οι άνθρωποι, δυνάμεις που ήταν λανθάνουσες για τόσο καιρό, είναι να επισκεφτείτε όλη την Κούβα, να επισκεφτείτε τις κολεκτίβες και όλους τους χώρους δουλειάς που δημιουργούνται. Κι ένας τρόπος για να φτάσετεστην καρδιά του ιατρικού ζητήματος είναι όχι μόνο να γνωρίσετε, όχι μόνο να επισκεφτείτε αυτά ταμέρη, αλλά να γνωρίσετε και τους ανθρώπους που συνθέτουν αυτές τις κολεκτίβες και τα κέντρα εργασίας. Πηγαίνετε εκεί και μάθετε τι αρρώστιες έχουν, από τι πάσχουν, από πόση φτώχεια υπέφεραν σ’ όλη τους τη ζωή, φτώχεια που κληρονόμησαν από αιώνες καταπίεσης και απόλυτης υποταγής. Ο γιατρός, ο νοσοκόμος, θα φτάσουν τότε στην καρδιά της νέας δουλειάς τους, δηλαδή ως άτομα μέσα στις μάζες, άτομα μέσα στην κοινότητα. Ό,τι κι αν συμβαίνει στον κόσμο, μένοντας πάντα κοντά στον άρρωστο, γνωρίζοντας καλά την ψυχολογία του, εκπροσωπώντας εκείνους που έρχονται κοντά στον πόνο και τον ανακουφίζουν, ο γιατρός έχει πάντα πολύ σημαντικό έργο, ένα έργο μεγάλης ευθύνης στην κοινωνική ζωή. Πριν από λίγο καιρό, λίγους μήνες, συνέβη εδώ στην Αβάνα μια ομάδα φοιτητών που μόλις είχανπάρει το πτυχίο της ιατρικής να μη θέλουν να πάνε στην ύπαιθρο και ζητούσαν επιπλέον πληρωμή για να το κάνουν. Από την οπτική γωνία του παρελθόντος είναι περισσότερο από λογικό να συμβαίνειαυτό- έτσι τουλάχιστον μου φαίνεται και το καταλαβαίνω.

Θυμάμαι πως έτσι ήταν τα πράγματα, έτσι σκέφτονταν οι άνθρωποι πριν από μερικά χρόνια. Για ακόμα μια φορά είναι ο μονομάχος στην επανάσταση, ο μοναχικός πολεμιστης αυτός που θέλει να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον, καλύτερες συνθήκες, και να κερδίσει την αναγνώριση για αυτό που κάνει. Τι θα συνέβαινε όμως αν δεν ήταν αυτά τα άτομα – οι οικογένειες των οποίων στην πλειονότητα τους μπορούσαν να πληρώσουν για τις σπουδές τους – εκείνα που ολοκλήρωσαν τα μαθήματα τους και αρχίζουν τώρα να ασκούν το επάγγελμα τους; Τι θα συνέβαινε αν στη θέση τους ήταν διακόσιοι, τριακόσιοι χωρικοί αυτοί που θα ξεπρόβαλλαν – σαν από θαύμα, ας πούμε – από τις αίθουσες διαλέξεων του πανεπιστημίου; Αυτό που απλώς θα συνέβαινε είναι ότι αυτοί οι χωρικοί θα έτρεχαν αμέσως και με μεγάλο ενθουσιασμό να φροντίσουν τα αδέρφια τους. Θα ζητούσαν τις θέσεις με τη μεγαλύτερη ευθύνη και την περισσότερη δουλειά, για να δείξουν ότι τα χρόνια σπουδών δε σπαταλήθηκαν άσκοπα. Αυτό θα συμβεί σε έξι εφτά χρόνια, όταν οι νέοι φοιτητές, παιδιά της εργατικής τάξης και της αγροτιάς, θα πάρουν τα πτυχία τους. Δεν πρέπει όμως να βλέπουμε το μέλλον μοιρολατρικά και να χωρίζουμε τους ανθρώπους σε παιδιά της εργατικής τάξης ή της αγροτιάς και σε αντεπαναστάτες. Αυτό είναι απλουστευτικό, δεν είναι αλήθεια, και τίποτα δε διαπαιδαγωγεί περισσότερο έναν έντιμο άνθρωπο από το να βιώσει την επανάσταση. Κανένας από εμάς, απ’ όσους φτάσαμε πρώτοι με το Granma, εγκατασταθήκαμε στη Σιέρα Μαέστρα και μάθαμε να σεβόμαστε τον αγρότη και τον εργάτη, ζώντας μαζί τους, κανένας από εμάς δεν ήταν εργάτης ή αγρότης στο παρελθόν. Φυσικά, υπήρχαν εκείνοι που είχε χρειαστεί να δουλέψουν, που είχαν γνωρίσει ορισμένες ανάγκες σαν παιδιά.

Την πείνα όμως, την αληθινή πείνα, κανείς μας δεν την είχε γνωρίσει και αρχίσαμε να μαθαίνουμε τι θα πει πείνα, προσωρινά, τα δύο χρόνια πάνω στη Σιέρρα Μαέστρα. Και τότε πολλά πράγματα έγιναν ξεκάθαρα… Μάθαμε ότι η ζωή ενός ανθρώπου αξίζει εκατομμύρια φορές περισσότερο απ’ όλη την περιουσία του πλουσιότερου ανθρώπου στη γη. Το μάθαμε εκεί εμείς, που δεν ήμαστε παιδιά της εργατικής τάξης ή της αγροτιάς. Γιατί λοιπόν να διαλαλήσουμε τώρα ότι είμαστε οι προνομιούχοι και ότι ο υπόλοιπος λαός της Κούβας δεν μπορεί κι αυτός να μάθει; Ναι, μπορούν, να μάθουν.Σήμερα μάλιστα η επανάσταση απαιτεί να μάθουν, απαιτεί να καταλάβουν καλά ότι η περηφάνια που πηγάζει από την εξυπηρέτηση του συνανθρώπου μας είναι πολύ σημαντικότερη από ένα καλό εισόδημα· ότι η ευγνωμοσύνη των ανθρώπων είναι μονιμότερη, διαρκεί πολύ περισσότερο απ’ όσο χρυσάφι μπορεί να συσσωρεύσει κάποιος. Κάθε γιατρός, στη σφαίρα της δραστηριότητας του, μπορεί και πρέπει να συγκεντρώσει αυτό τον πολύτιμο θησαυρό, την ευγνωμοσύνη των ανθρώπων. Πρέπει τότε να αρχίσουμε να διαγράφουμε τις παλιές αντιλήψεις μας και να ερχόμαστε όλο και πιο κοντά στο λαό με κριτικό πνεύμα. Όχι με τον τρόπο που τον πλησιάζαμε πριν, γιατί όλοι θα πείτε: «Όχι, εγώ είμαι φίλος του λαού. Μου αρέσει να μιλάω με εργάτες και αγρότες και τις Κυριακές πηγαίνω στο τάδε μέρος για να δω το τάδε πράγμα». Όλοι το έκαναν αυτό. Αλλά το έκαναν υπό τύπον ελεημοσύνης και αυτό που πρέπει να προωθήσουμε σήμερα είναι η αλληλεγγύη. Δεν πρέπει να πλησιάζουμε το λαό για να λέμε: «Να’ μαστε. Ερχόμαστε να σας ελεήσουμε με την παρουσία μας, να σας διδάξουμε την επιστήμη μας, να καταδείξουμε τα λάθη σας, την έλλειψη λεπτότητας και στοιχειώδους γνώσης που σας διακρίνει».

Πρέπει να τον πλησιάζουμε με ερευνητικό ζήλο και ταπεινό πνεύμα, για να μαθαίνουμε από αυτή τη μεγάλη πηγή σοφίας που είναι ο λαός. Συχνά συνειδητοποιούμε πόσο λανθασμένες ήταν κάποιες αντιλήψεις μας, οι οποίες είχαν γίνει κομμάτι του εαυτού μας και, αυτόματα, της συνείδησης μας. Κάθε τόσο έπρεπε να αλλάζουμε όλεςτις αντιλήψεις μας, όχι μόνο τις γενικές, κοινωνικές ή φιλοσοφικές αντιλήψεις, αλλά πότε πότε και τιςαντιλήψεις μας για την ιατρική. Θα δούμε ότι οι ασθένειες δε θεραπεύονται πάντα όπως θεραπεύεται μια αρρώστια στο νοσοκομείο μιας μεγάλης πόλης. Θα δούμε ότι ο γιατρός πρέπει να είναι και αγρότης, ότι πρέπει να μάθει να καλλιεργεί νέα τρόφιμα και, με το παράδειγμα του, να καλλιεργεί τηνεπιθυμία για κατανάλωση νέων τροφίμων, για διαφοροποίηση της διατροφικής δομής στην Κούβα -τόσο μικρής και τόσο φτωχής σε μια αγροτική χώρα που είναι εν δυνάμει η πλουσιότερη στη γη. Θα δούμε τότε ότι κάτω από αυτές τις περιστάσεις θα πρέπει να είμαστε και παιδαγωγοί, ότι θα πρέπει επίσης να είμαστε και πολιτικοί – ότι το πρώτο που θα πρέπει να κάνουμε δεν είναι να προσφέρουμε τη σοφία μας, αλλά να δείξουμε άτι είμαστε έτοιμοι να μάθουμε με το λαό, να φέρουμε σε πέρας αυτή τη σπουδαία και όμορφη κοινή εμπειρία – να χτίσουμε μια νέα Κούβα.

Έχουμε ήδη κάνει πολλά βήματα και η απόσταση από την 1η Ιανουαρίου 1959 μέχρισήμερα δεν μπορεί να μετρηθεί με συμβατικό τρόπο. Πριν από καιρό οι άνθρωποι καταλάβαιναν ότι εδώ είχε καταρρεύσει όχι μόνο ένας δικτάτορας, αλλά κι ένα σύστημα. Τώρα ο λαός πρέπει να μάθει ότι πάνω στα ερείπια ενός γκρεμισμένου συστήματος πρέπει να οικοδομήσουμε ένα νέο, το οποίο θα οδηγεί στην απόλυτη ευτυχία του λαού….Πειστήκαμε οριστικά ότι υπάρχει ένας κοινός εχθρός. Ξέρουμε ότι όλοι κοιτάζουν πίσω τους για να δουν μήπως τους ακούει κανείς, μήπως κρυφακούει κανείς από κάποια πρεσβεία και μεταδώσει όσα ακούει, πριν πουν ξεκάθαρα τη γνώμη τους κατά των μονοπωλίων, πριν πουν ξεκάθαρα: «Εχθρός μας και εχθρός ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής είναι η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, που στηρίζει τα μονοπώλια». Αν όλοι ξέρουν ήδη ότι αυτός είναι ο εχθρός και αν έχουμε ως αφετηρία μας τη γνώση ότι όποιος παλεύει εναντίον αυτού του εχθρού έχει κάτι κοινό με εμάς, τότε προχωρούμε παρακάτω. Ποιοι είναι οι στόχοι μας εδώ στην Κούβα; Τι θέλουμε; Θέλουμε την ευτυχία του λαού ή όχι; Παλεύουμε για την απόλυτη οικονομική απελευθέρωση της Κούβας ή όχι; Δεν παλεύουμε για να είμαστε μια ελεύθερη χώρα ανάμεσα σε ελεύθερες χώρες, χωρίς να ανήκουμε σε κανένα στρατιωτικό συνασπισμό, χωρίς να πρέπει να συμβουλευόμαστε την πρεσβεία οποιασδήποτε μεγάλης δύναμης για κάθε απόφαση που παίρνουμε για εσωτερικά και διεθνή θέματα; Δε σκεφτόμαστε να ανακατανείμουμε τον πλούτο εκείνων που έχουν πάρα πολλά για να δώσουμε σ’ εκείνους που δεν έχουν τίποτα; Δε σκεφτόμαστε εδώ να προσφέρουμε δημιουργικό έργο, μια δυναμική καθημερινή πηγή ευτυχίας; Αν ναι, τότε έχουμε ήδη τους στόχους στους οποίους αναφερθήκαμε…

Σε καιρούς μεγάλου κίνδυνου, σε καιρούς μεγάλης έντασης και μεγάλης δημιουργίας, αυτό που έχει σημασία είναι ο μεγάλος εχθρός και οι μεγάλοι στόχοι. Αν συμφωνούμε, αν όλοι μας ξέρουμε ήδη πού πηγαίνουμε, τότε, ό,τι κι αν συμβεί, πρέπει να αρχίσουμε τη δουλειά μας. Σας έλεγα ότι για να είναι κανείς επαναστάτης πρέπει να υπάρχει επανάσταση. Την έχουμε ήδη. Κι ένας επαναστάτης πρέπει επίσης να γνωρίζει τους ανθρώπους με τους οποίους πρόκειται να δουλέψει .Πιστεύω ότι δε γνωρίζουμε ακόμα καλά ο ένας τον άλλο. Πιστεύω ότι έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μας… [Ωστόσο] αν γνωρίζουμε τους στόχους, αν γνωρίζουμε τον εχθρό και αν γνωρίζουμε προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούμε, τότε το μόνο που μας απομένει είναι να μάθουμε πόση απόσταση πρέπει να διανύουμε κάθε μέρα και να το κάνουμε. Κανένας δεν μπορεί να πει πόση είναι αυτή η απόσταση· η απόσταση αυτή είναι η προσωπική πορεία κάθε ανθρώπου – είναι αυτό που θακάνει κάθε μέρα, αυτό που θα κερδίζει από την προσωπική του εμπειρία και αυτό που θα δίνει απότον εαυτό του ασκώντας το επάγγελμα του, αφοσιωμένος στην ευημερία του λαού. Αν διαθέτουμε ήδη όλα τα στοιχεία για να βαδίσουμε προς το μέλλον, ας θυμηθούμε τη φράση του Χοσέ Μαρτί, την οποία πρέπει να εφαρμόζουμε διαρκώς: «Ο καλύτερος τρόπος να πεις κάτι είναι νατο κάνεις».
Ας βαδίσουμε λοιπόν προς το μέλλον της Κούβας.

Πηγή: Ημερολόγια Μοτοσικλέτας, Latinoamericana, Εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη, 2004.