Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2015

Ida: στο Αυτόνομο Στέκι


προβάλλεται στο Αυτόνομο Στέκι
(Ζωοδ. Πηγής 95-97 και Ισαύρων, Εξάρχεια)
Παρασκευή 30 Γενάρη στις 20.30
με τους Αγκάτα Τσεμπουκόφσκα, Αγκάτα Κούλεζα, Νταβίντ Όγκροντνικ
Πολωνία 2013, Διάρκεια 82 λεπτά

Το κείμενο που ακολουθεί είναι δανεικό από φιλικό blog.

(Ιστορική μνήμη, ο αιωνόβιος σπόρος της Άνοιξης)

 στη χώρα του δεν θυμάμαι
κάνω δυό βήματα εμπρός και χάνομαι.
(στίχοι από παιδικό αργεντίνικο τραγούδι)

Γράφει ο Νίκος Ξυδάκης για την ταινία του Πάβελ Παβλικόφσκι: Η Ida είναι η ταινία της χρονιάς. Σφραγίζει την ευρωπαϊκή ευαισθησία όπως την σφράγισε πέρυσι η Grande Belezza του Πάολο Σορρεντίνο. Πρόκειται για ταινίες-σπουδές, που μιλούν για την ψυχή των λαών και των ανθρώπων, για την αξεδιάλυτη συνύφανση του ατομικού με το συλλογικό, για το βάρος της μνήμης και της ιστορίας, για την Ευρώπη των νεκρών και των φαντασμάτων.

Ακόμη και αν πρόσθετα τη Λευκή Κορδέλα του Χάνεκε, πάλι θα ένοιωθα πως κάτι λείπει από το παζλ της ιστορικής μνήμης όπως την έχει ως σήμερα καταγράψει το ευρωπαϊκό σινεμά. Θα αναφέρω λοιπόν τον Ήχο της Σιωπής του Μίκλος Γιάντσο* (1965). Ίσως η πρώτη ταινία που μιλά ξεκάθαρα για αυτό που θα επερχόταν τρία χρόνια μετά, την Άνοιξη της Πράγας και την αρχή της ολικής κατάρρευσης του υπαρκτού (;) σοσιαλισμού. Ο Ήχος της Σιωπής προειδοποιούσε απροκάλυπτα. Λίγα χρόνια πριν ο Ίμρε Νάγκι με την ιστορική άρνησή** του  έσωσε την αξιοπρέπεια της ηττημένης πια επανάστασης της Βουδαπέστης, ξηλώνοντας έναν κόμπο από το πουλόβερ της "ηθικής" του υπαρκτού.  

Αυτές οι τέσσερις ταινίες αφηγούνται τις πτώσεις. Ο Χάνεκε μιλά για τον φασισμό που έχει φωλιάσει μέσα μας, που έχει διαποτίσει τον κοινωνικό ιστό και δεν απομένει παρά να ξεχυθεί πάνω στο γεωγραφικό κοινό. Ο Σορρεντίνο μιλά για την πτώση της κοινωνίας του εμπορεύματος, για την ηθική του χρήματος. Για την ανάγκη επιστροφής στο λιτό της καταγωγής μας. Και ο Παβλικόφσκι δένει μεταξύ τους τις γενιές δύο εποχών, γεφυρώνει το χθες με το αύριο, φέρνει αναπόφευκτα στη μνήμη άλλες επιμέρους αφηγήσεις της ολότητας, που όλες δένουν μεταξύ τους, εγκαλώντας μας να ενδώσουμε στην ιστορική μνήμη. Εκ του προχείρου αναφέρω τις Ζωές των Άλλων, τον Μύλο και το Σταυρό και τα Σφραγισμένα Χείλη.  

Στην Ida κυριαρχεί η αναζήτηση της αλήθειας. Δύο γυναίκες μη έχοντας κάτι κοινό μεταξύ τους, αναζητούν στο παρελθόν αυτό που θα μπορούσε να τις φέρει κοντά, αυτό που θα μπορούσε να ενώσει, αυτό που θα κάλυπτε το κενό της ύπαρξής τους. Και αυτό θα το αναζητήσουν πάνω και δίπλα από τους τάφους των νεκρών. Αυτών που θα μπορούσαν να αφηγηθούν την αλήθεια. Την αλήθεια των ερειπίων του κατακερματισμού, του πολέμου. Η περιπλάνηση στο αχανές (θυμίζει το Σολάρις του Ταρκόφκι, μάλιστα το μουσικό μοτίβο που κλείνει την περιπλάνηση είναι το ίδιο με το κυρίως μουσικό θέμα του Σολάρις, J.S. Bach Cantata BWV 638 Fmin) σήμερα έχει μια πυξίδα (τη μνήμη) και έναν προορισμό (να συναντήσει τους απόντες). Το Κοινό όλων μας.

* Αύριο κλείνει ένας χρόνος από τον θάνατό του (σε ηλικία 92 ετών).
** πρόκειται για μια ιστορική λεπτομέρεια που η αφήγησή της δεν χωρά εδώ.

Νάντια Βαλαβάνη: Σταματούν οι κατασχέσεις κατοικιών


από εφημερίδα Αυγή

Θα σταματήσουν οι κατασχέσεις και οι πλειστηριασμοί κατοικιών, δήλωσε η αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νάντια Βαλαβάνη, σε συνέντευξή της στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica, που δημοσιεύθηκε σήμερα με τίτλο "Σταματούν οι κατασχέσεις κατοικιών και αυξάνονται οι μισθοί. Έτσι θα επιστρέψει η ελπίδα".

Η Νάντια Βαλαβάνη υπογραμμίζει, επίσης, ότι θα επανασυνδεθεί το φως στις φτωχές οικογένειες που δεν μπορούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς, διότι "πρόκειται για...
δέσμευση πολιτισμού".

"Η πρώτη κίνηση της κυβέρνησής μας θα είναι τα μέτρα για την αντιμετώπιση τής ανθρωπιστικής κατάστασης εκτάκτου ανάγκης. Δεν μας χρειάζεται η άδεια της τρόικας. Πρώτον διότι δεν την αναγνωρίζουμε ως νόμιμο όργανο με το οποίο να διαπραγματευθούμε. Και διότι το πρόγραμμά μας εξηγεί καλά, σημείο προς σημείο, πώς θα χρηματοδοτήσουμε τις παρεμβάσεις μας", πρόσθεσε η Νάντια Βαλαβάνη.

Ερωτηθείς σχετικά με την εξεύρεση πόρων για την υλοποίηση του κυβερνητικού προγράμματος, υπογράμμισε ότι "θα καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή, θα χρησιμοποιηθούν τα χρήματα που δεν κατέληξαν στη διάσωση των τραπεζών και αναμένεται, παράλληλα, και η αποδέσμευση ευρωπαϊκών πόρων" και πρόσθεσε:

"Δεν αναγνωρίζουμε το μνημόνιο που υπέγραψε ο Σαμαράς, αλλά η Ευρώπη δεν πρέπει να ανησυχεί. Θα παρουσιάσουμε το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεών μας, για τον εκσυγχρονισμό του κράτους. Όχι με οριζόντιες και γενικευμένες περικοπές, αλλά με παρεμβάσεις για να γίνει πιο αποτελεσματικός και λιγότερο δαπανηρός ο κρατικός μηχανισμός".

Μάλιστα, η αναπληρώτρια υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι η κυβέρνηση ζητά από τους πιστωτές την περικοπή του χρέους, "κάτι που θα έπρεπε να έχει γίνει από το 2009, όπως παραδέχθηκαν και οι ιθύνοντες του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου". Ερωτηθείσα δε σχετικά με το αίτημα των δανειστών για νέες περικοπές, απάντησε ότι "η χώρα δεν θα δεχθεί τέτοιου είδους επιβολές, διότι χρειάζονται άμεσες παρεμβάσεις για επανάκτηση της αξιοπρέπειας και για να ξαναδοθεί, στους ανθρώπους, λίγη ελπίδα".

Τέλος, η Νάντια Βαλαβάνη δήλωσε αισιόδοξη, λέγοντας ότι "ο άνεμος άλλαξε, και η ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ και η επιτυχία του Podemos στην Ισπανία δείχνουν ότι ο κόσμος δεν αντέχει άλλο", ενώ εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι "θα δοθεί στην Ελλάδα περισσότερος χρόνος για να πετύχει μια συμφωνία με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Ένωση", από τη στιγμή που "και οι ίδιοι έχουν καταλάβει ότι το θέμα, δεδομένης της πραγματικότητας, δεν είναι να βρεθεί μια λύση για την Ελλάδα, αλλά για την Ευρώπη".

επισήμανση από τον διαχειριστή: 
είναι σημαντικό ότι θα σταματήσουν οι κατασχέσεις και οι πλειστηριασμοί. Αν υλοποιηθεί αυτό θα είναι η πλέον επαναστατική λύση στα παγκόσμια νομικά χρονικά για αυτό το ζήτημα. Διότι ο νόμος Κατσέλη αλλά και όλοι οι δήθεν "προστατευτικοί" νόμοι που ίσχυσαν προέβλεπαν μόνο την απαγόρευση των πλειστηριασμών ενώ οι κατασχέσεις (το προηγούμενο του πλειστηριασμού στάδιο) γίνονταν "κανονικά". Κάτι που σήμαινε ότι η περιουσία παρέμενε δεσμευμένη (με τη διαδικασία της κατάσχεσης) και δεν μπορούσε ούτε να πουληθεί ούτε να μεταβιβασθεί αν δεν εξοφλείτο πρώτα η απαίτηση της τράπεζας.

Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2015

Το βράδυ της 25ης Γενάρη όλοι θα ήθελαν να βρίσκονται στην Αθήνα. (αναδημοσίευση)

Αν και το τέλος του κόσμου δεν ήρθε (ακόμη)...

από το Περιοδικό
Κείμενο : Κώστας Φουρίκος

Φωτό : Δημήτρης Κεχρής     

"Σήμερα γιορτάζουμε, σήμερα πανηγυρίζουμε. Έχει και αυτός ο λαός δικαίωμα στο πανηγύρι και τη χαρά. Πέντε χρόνια μας τα στερήσανε (…) Ιδιαίτερα απευθύνομαι στους χιλιάδες νέες και νέους επιστήμονες, που έξω από την πατρίδα μας μετανάστες, στο εξωτερικό, δεν κατάφεραν να έρθουν για να ψηφίσουν. Τους χαρίζουμε αυτή τη νίκη και τους υποσχόμαστε: ο μεγάλος εθνικός μας στόχος είναι να ξανακερδίσουμε την εργασία στην πατρίδα μας. Να τους γυρίσουμε πίσω. Να δουλέψουμε όλοι μαζί. Για να σηκώσουμε αυτή τη χώρα ψηλά."
Α. Τσίπρας, Αθήνα, Προπύλαια, 25 Γενάρη 2015

Ίσως αυτό να ήταν το σημαντικότερο κομμάτι της ομιλίας του -πρωθυπουργού, πλέον- Αλέξη Τσίπρα από τον συμβολικό χώρο (ειδικά για τα κινήματα των τελευταίων χρόνων) των Προπυλαίων. Αυτό το σημείο που εντόπιζε την τομή με την προηγούμενη πενταετία, την ανάγκη του κόσμου να χαρεί, την ανάγκη της νεολαίας να ξαναονειρευτεί, την σύγκρουση με το κλίμα της μιζέριας, της τρομοκρατίας, της ανημπόριας, της εθελοδουλείας. Όπως ακριβώς το περιέγραφε αυτό το σποτάκι της ΝΔ με το φωτοτυπικό: «Εγώ αυτό το ρίσκο, ούτε το καταλαβαίνω ούτε το αντέχω» :

Κατά τα άλλα, σε αντιδιαστολή με τα σύμβολα που έδιναν τον τόνο στη συγκέντρωση, με τα αντάρτικα τραγούδια που δονούσαν το κέντρο της πρωτεύουσας, του ύμνου του ΕΑΜ και της Διεθνούς, ο Α. Τσίπρας δεν άλλαξε κάτι θεαματικά στο λόγο του, από τον τόνο της προεκλογικής εκστρατείας του ΣΥΡΙΖΑ. Χωρίς αναφορές σε «σοσιαλισμούς και επαναστάσεις» με μετρημένα λόγια μάλλον ενίσχυσε τις επιφυλάξεις και τις αντιρρήσεις των εξ αριστερών ακροατών του.

Πόση σημασία έχει αυτό; Θα φανεί το επόμενο διάστημα. Πλέον έχει ξημερώσει μια διαφορετική μέρα. Με τα αποτελέσματα να έχουν ξεκαθαρίσει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει αυτοδυναμία και ότι θα συνεργαστεί με τον Π. Καμμένο (μετά και την πρωινή συνάντηση που είχαν οι δύο αρχηγοί) και τους Ανεξάρτητους Έλληνες. Όχι με το Ποτάμι των Λυκούδη, Ψαριανού, Θεοδωράκη. Όχι με δυνάμεις όπως του ΚΚΕ ή της ΑΝΤΑΡΣΥΑ που παρέμειναν συσπειρωμένες σε διαφορετικό δρόμο και οι οποίες από μόνες τους άλλωστε δεν άφηναν κανένα τέτοιο περιθώριο. Κόντρα στις κοινοβουλευτικές δυνάμεις των ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και Χρυσή Αυγή. Ήδη κυκλοφορούν ονόματα για το νέο υπουργικό συμβούλιο και ο νέος πρωθυπουργός αναμένεται να ορκιστεί εντός της ημέρας.

Χτες πάντως να σημειώσουμε ότι σε Σταδίου και Πανεπιστημίου δεινόσαυροι και UFO δεν εμφανίστηκαν. Το χαρτί υγείας δεν τέλειωσε, εκτός κι αν είχες ξεχάσει και δεν προνόησες να πάρεις από το σουπερμάρκετ στο οποίο τα ράφια παρέμειναν γεμάτα. Ουρές παρατηρήθηκαν μόνο στα κοντινά περίπτερα της συγκέντρωσης ενώ αντίστοιχα οι ελλείψεις που αναφέρθηκαν σε είδη πρώτης ανάγκης αφορούσαν μόνο τα κουτάκια της μπύρας που προμηθεύονταν με αμείωτο ρυθμό οι συγκεντρωμένοι. Τα ATM λειτουργούσαν κανονικά, ενώ οι ηγέτες των Βρυξελλών μάλλον βιάζονται να υποδεχτούν συγκαταβατικά και καθησυχαστικά τη νέα κυβέρνηση και όχι να προετοιμάσουν εκστρατευτικά σώματα εναντίον της.

Είναι προφανές: Το τέλος του (σάπιου) κόσμου δεν ήρθε ακόμη. Και πάντα παραμένει επίκαιρη η απειλή «εκεί που σαπίζει να ξανατονωθεί». Ήδη στη Νέα Δημοκρατία και στα think tanks του νεοφιλευθερισμού επιχειρείται προσπάθεια ανασύνταξης και αντιπολίτευσης τύπου Βενεζουέλας. Ήδη οι Χρυσαυγίτες γρυλίζουν νιώθοντας δικαιωμένοι από λίγο λιγότερους των 400.000 ψηφοφόρων (που τους επέλεξαν και δεν έχουν κανένα δικαίωμα να ισχυρίζονται ότι «δεν ήξεραν», ότι «δεν είναι φασίστες και δολοφόνοι» και οι ίδιοι).

Όπως γράψαμε και χτες, στο άκουσμα των πρώτων exit polls, ένα «ανοιχτό στοίχημα», μια μεγάλη περιπέτεια ξεκινάει. Ή καλύτερα: μια περιπέτεια που ποτέ δεν σταμάτησε, μπαίνει σε νέα πιο ενδιαφέρουσα φάση.

H ελπίδα παραμένει στα χέρια αυτού που την δημιούργησε : του αγωνιζόμενου λαού που έχει ξεκινήσει να σηκώνει κεφάλι. Μόνο σε αυτόν εμπιστοσύνη. Σε όλους αυτούς που φώναξαν «άντε γεια» και «ως εδώ» στο καταδυναστευτικό μπλοκ των Σαμαρά – Βενιζέλου. Σε αυτούς που χτές είχαν δικαίωμα να χαμογελούν αλλά από σήμερα έχουν υποχρέωση να εισέλθουν ακόμη πιο ενεργά, πιο αριστερά, πιο ριζοσπαστικά και επιθετικά στο προσκήνιο για να συνεχίσουν και να διευρύνουν τα χαμόγελα. Να μην ανεχτούν καμία πιθανή αριστερή παραλλαγή του T.I.N.A. (There is No Alternative). Να μη δεχτούν τη μισή ελπίδα, τη μισή λύση.

Να μην σωπάσουν ποτέ ξανά.

Έχοντας γνώση ότι στο άμεσο μέλλον είναι πολύ πιθανό να υπάρξουν δυσκολίες και εμπόδια, σταυροδρόμια, ανεπάρκειες και ατολμία.

Αλλά έτσι κι αλλιώς πότε, στην ιστορία, υπήρξε όμορφος προορισμός χωρίς δύσκολο ταξίδι;

Ποτέ.

Ακούτε αυτόν τον θόρυβο; Οι ηττημένοι γύρισαν (αναδημοσίευση)

από Barikat.gr


Σημείο 0: Στο φόντο μια κρίσης «χωρίς τέλος»
Η κρίση ωρίμασε. Σε διεθνές επίπεδο, η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση υπερσυσσώρευσης, ακόμα δεν έχει μετασχηματιστεί επαρκώς. Δεν καθοδηγείται από ένα ηγεμονικό σχέδιο «εξόδου» και προοπτικής προς όφελος των κυριαρχούμενων, ένα σχέδιο που να αποσπά συναίνεση στις κυρίαρχες μερίδες του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, ώστε αυτές να αναπαράγονται διευρυμένα, όπως πριν. Οι υποσχέσεις περί ευημερίας κατέρρευσαν σαν χάρτινος πύργος. Σήμερα, αυτές τις μέρες, σε Ελλάδα και Ευρώπη συμβαίνει κάτι διαφορετικό. Κάτι «εκτός σχεδίου».

Βρισκόμαστε πλέον 7 χρόνια εντός της επικράτειας της κρίσης, μιας διαδικασία όξυνσης της εκκαθάρισης και αναδιάρθρωσης των λιγότερο ανταγωνιστικών ατομικών και συλλογικών κεφαλαίων, ζωτική διαδικασία για το κεφάλαιο και καταστροφική για την εργασία. Βρισκόμαστε 7 χρόνια μέσα στο σκοτάδι των χρεοκοπιών και των χρεών, των κρίσεων και των εσχατολογιών. Στις συμπληγάδες μεταξύ χρέους και ανταγωνιστικότητας βρίσκονται οι υποτελείς τάξεις στην Ευρώπη σήμερα.

Μοχλός επιβολής των παραπάνω, τόσο εθνικά όσο και διεθνή, είναι το χρηματοπιστωτικό σύστημα: οι αγορές/οίκοι αξιολόγησης/χρηματιστήρια/σωτήρες-επενδυτές, οι οποίοι λειτουργούν ως εγγυητές/αξιολογητές των ατομικών και εθνικών κεφαλαίων και της βούλησης τους να αντεπεξέρχονται στον διεθνή ανταγωνισμό, να πιέζουν συνεχώς την εργασία.

Σημείο 1: Αντεπανάσταση
Πρόκειται για πραγματική αντεπανάσταση, με όρους μεταβολής του ταξικού συσχετισμού δύναμης. Μια πραγματική ευρωπαϊκή αντεπανάσταση των τελευταίων ετών, που οδηγείται ολοκληρωτικά, από το ωμό και κυνικό συμφέρον του νικητή. Η Σοβιετική Ένωση έπεσε το 1990 και πλάκωσε όλη την Αριστερά του 20ου αιώνα, θολώνοντας τον κύκλο που άνοιξε το επαναστατικό 1917. Έπεσε και μαζί της όποια «τεχνική διακυβέρνησης» είχε αποκτήσει η Αριστερά, χάθηκε μέσα στην ήττα και την απογοήτευση. Έπεσε και ο καπιταλισμός αποχαλινώθηκε. Με αφορμή την κρίση, δοκιμάζει πλέον τα ιστορικά όρια αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης, παίζει με το όρια των κοινωνιών, με τις ζωές μας.

Όλα αυτά σφραγίζουν την πορεία της απρόσωπης και χωρίς υποκείμενο, πάλης των τάξεων τα τελευταία 7 χρόνια. Σηματοδοτούν την καθολική επικράτηση του κεφαλαίου επί της εργασίας, την επιστροφή - με όρους ταξικού συσχετισμού- σε επίπεδα προ του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Σημείο 2: Καμία ήττα δεν κρατάει για πάντα
Ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής, ποτέ δεν αμφισβητήθηκε ηγεμονικά από καμία «εκδοχή σοσιαλισμού» κατά τον 20ο αιώνα, «εντός των τειχών» του εργοστασίου. Το κομμουνιστικό κίνημα ποτέ δεν απάντησε αποτελεσματικά στο σπάσιμο του κύκλου της εκμετάλλευσης: Χρήμα - Εμπόρευμα - Χρήμα’. Η λογική του κέρδους και του ανταγωνισμού λοιπόν, αφού δε απαντήθηκε ποτέ εντός της «επικράτειας της παραγωγής», ξεπόρτισε όταν του επιτράπηκε. Ζούμε την «επέκταση της εργοστασιακής δεσποτείας» παντού στο χώρο μας, στον χρόνο μας, στο μυαλό και στα συναισθήματα μας. Μια επέκταση, η οποία ηγεμονικά μας οδήγησε πάλι στο «πριν», λόγω κρίσης (η κρίση ως ευκαιρία), αφού πιο πριν είχε τσακίσει τον πολιτικό του αντίπαλο, το αντίπαλο δέος του. Την Αριστερά, την κομμουνιστική απειλή.

Τα καίρια ερωτήματα δημοκρατίας αποσυνδέθηκαν σταδιακά από την υπόθεση του κομμουνισμού. Ηττηθήκαμε στο εσωτερικό του «σοσιαλιστικού κόσμου» όταν η δημοκρατία στους χώρους δουλειάς ηττήθηκε από τον «Ειδικό», τον κάτοχο του «μυστικού της γνώσης και της παραγωγής πλούτου», της ταξικής πάλης που αντικαταστάθηκε από την «τεχνικο-επιστημονική επανάσταση». Οδηγώντας την δημοκρατία και την επανάσταση σε μαρασμό . Άλλα καμία ήττα δεν κρατάει για πάντα. Τίποτα δεν κρατάει για πάντα.

Σημείο 3: Η κρίση σημαίνει συνολική επαναδιαπραγμάτευση του συσχετισμού δύναμης. Άρα και της νίκης του νεοφιλελευθερισμού. Πλέον το βλέπουμε καθαρά.
Η άνοδος του νεοφιλελευθερισμού σφράγισε μια κρίσιμη μάχη ιδεολογικής παντοδυναμίας του κεφαλαίου πανευρωπαϊκά (με την Αλτουσεριανή έννοια της εγχαραγμένης υλικής και πρακτικής διάστασης). Η επίτευξη, σταδιακά και με μη-γραμμικό τρόπο, της συναίνεσης των υποτελών τάξεων στη νεοφιλελεύθερη παραίσθηση περί ανεξαρτησίας της οικονομίας επί της πολιτικής, ή αλλιώς: το κεφάλαιο αποφασίζει για την εργασία. Η επικράτηση των θεωριών περί ανεξαρτησίας της οικονομίας από την πολιτική μέσω του ανεξάρτητου κεντρικού τραπεζίτη, του «ηθικού κινδύνου», του αξιόχρεου, της σύγκρισης των κοινωνιών με τις επιχειρήσεις, του «σοκ της χρεοκοπίας», της θεραπείας-σοκ των «προγραμμάτων», της δημοσιονομικής εξυγίανσης και φυσικά του «Ανθρώπου- Κομπιουτεράκι» που ακούει στο όνομα: Homo Economicus. Ωστόσο η κρίση πάντα θα ζορίζει και πάντα θα «τεντώνει» τις ταξικές συμφωνίες και τότε οι υποτελείς πάντα θα ζητάνε με διάφορους τρόπους την ζωή τους πίσω.

Οι υποτελείς είμαστε περισσότεροι και η αστική δημοκρατία συγκροτείται τυπικά γύρω από τα συμφέροντα της κοινωνικής πλειοψηφίας, εφόσον την αντιλαμβανόμαστε ιστορικά ως εργατική κατάκτηση και όχι ως παραχώρηση - δώρο των κυρίαρχων τάξεων προς του πεινασμένους. Ως «όπλο των φτωχών» που τους δίνει την δυνατότητα να δημιουργούν και να επιβάλλουν κρίσιμες α-συνέχειες στο σύστημα. Εφόσον η δημοκρατία μπορεί να αλλάξει τον κόσμο (τον ταξικό συσχετισμό δύναμης), θα είναι αδύνατη, ά-υλη και ασύμβατη με την «πραγματικότητα». Θα είναι παράνομη. Να πιστέψεις ότι δεν μπορούμε. Ότι «έτσι είναι». Ότι «έτσι ήταν πάντα».

Σημείο 4: Το ζήτημα της δημοκρατίας τίθεται ξανά σήμερα και ενώνει τους λαούς. Η δημοκρατία δοκιμάζεται στο ζήτημα του δημοσίου χρέους. Όχι με το αίτημα της διαγραφής του ελληνικού, αλλά του ευρωπαϊκού.
Το ζήτημα της «ταξικής σύστασης» της καταστροφής τίθεται ξανά και ξανά. Το ποσοστό απαξίωσης μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας, επί της καταστροφής αυτής, συνιστά σήμερα την ειδική μορφή της διαδικασίας κυριαρχίας/υποταγής. Τα χρέη είναι νεκρά κεφάλαια που ενσωματώνουν απαιτήσεις επί της εργασίας. Χρέη όπου θα ζητάνε την αποπληρωμή τους επ’ άπειρον από τις εργαζόμενες τάξεις. Χρέη που έτσι ή αλλιώς παράχθηκαν από τα λεφτά που δεν αποδόθηκαν ποτέ από τον κόσμο του χρήματος, στον κόσμο της εργασίας (φοροαπαλλαγές, offshore, μαύρη εργασία, ιδιωτικοποιήσεις κτλ). Η διαγραφή τους πανευρωπαϊκά, συνιστά διατάραξη της (τραπεζικής) πίστης ως προεξόφληση της μελλοντικής ταξικής εκμετάλλευσης των υποτελών δυνάμεων.

Αυτό αφήνει -αντικειμενικά- χώρο για την Αριστερά, ή οποία αποκτά, για πρώτη φορά μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, την δυνατότητα άρθρωσης Αιτήματος, που να ηγεμονεύει και σε μερίδες του αντιπάλου (εθνικά και διεθνώς). Αν ο ΣΥΡΙΖΑ τώρα, οι Podemos και το Sinn Féin αργότερα, τα καταφέρουν, αυτό σημαίνει ότι μπαίνουμε με αστραπιαία επιτάχυνση σε νέα ευρωπαϊκή συγκυρία, με πολλά ανοιχτά ζητήματα, αλλά με την πρωτοβουλία αυτή την φορά στην αριστερά. Έχουμε μια ευκαιρία. Ένα παράθυρο ανοίγει.

Στην Ευρωζώνη, η στρατηγική των εθνικών σχηματισμών δεν προσδιορίζεται με ακλόνητο τρόπο ως ενιαία. Πόσο μάλλον μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης το 2008, όπου οι ενδο-ιμπεριαλιστικές αντιφάσεις απέκτησαν διαφορετική σημασία και ριζικά διαφορετικές «ισορροπίες». Αυτό αποδεικνύεται σήμερα στο ζήτημα του χρέους. Στο ζήτημα του χρέους προκύπτει σήμερα μια πρώτη δυνατότητα πραγματικής παρέμβασης και δημιουργίας ζωτικού χώρου, υπέρ μιας ανεξάρτητης πολιτικής που θα καταφέρνει να σπάει και να αναδιατάσσει συμμαχίες. Όχι τόσο με το επιχείρημα «διαγραφή του ελληνικού χρέους», όσο με το επιχείρημα «Διεθνή διάσκεψη για το χρέος όλων των χωρών της Ευρώπης». Όχι με την «εθνικά περήφανη», άλλα με την πανευρωπαϊκά δίκαια πολιτική.

Σημείο 5: Διαγραφή χρέους πανευρωπαϊκά, σημαίνει απαξίωση του κεφαλαίου πανευρωπαϊκά. Αλλιώς, υπάρχει και ο πόλεμος.
Στα «καλά χρόνια», ο ανταγωνισμός στην Ευρωζώνη παρήγαγε ένα συγκεκριμένο καταμερισμό στο εσωτερικό της. Στο ζήτημα του χρέους, σε αυτή τη συγκυρία, προκύπτει μια υλική δυνατότητα αμφισβήτησης της νεοφιλελεύθερης λογικής που κάνει χρήση του χρέους ως εργαλείο απαξίωσης της εργατικής δύναμης, διασφαλίζοντας ανώτερα επίπεδα του μέσου ποσοστού κερδοφορίας των ευρωπαϊκών αστικών τάξεων. Δεν αναφερόμαστε στο δήθεν πρόβλημα του «Μερκελισμού» ή ακόμη χειρότερα της «ναζιστικής μπότας», αλλά στους καιρούς του ιμπεριαλισμού, όπου οι αγορές ορίζονται ως ρυθμιστές των πάντων. Ως εγγυητές της κοινωνικής αναπαραγωγής με το κεφάλαιο να ζει σταθερά πάνω στις δυνατότητες της εργασίας. Αυτό δεν είναι εθνικό ζήτημα.

Σε αυτή την αντίθεση συμπυκνώνεται το ζήτημα της δημοκρατίας σήμερα στην Ευρώπη και μάλιστα της δημοκρατίας ως όπλο των φτωχών. Κάνοντας την παραδοχή του καθολικού προβλήματος, του μεγάλου δημοσίου χρέους στα πιο πολλά κράτη της Ευρωζώνης και προχωρώντας σε «πολιτικές» λύσεις, καταργεί την πρωτοκαθεδρία της οικονομίας, επιβάλλοντας τα συμφέροντα της εργασίας πανευρωπαϊκά, βάζοντας φρένο στην μονόπλευρη απαξίωση της. Βάζοντας φρένο στον καπιταλισμό, όπου μετά τα διακρατικά χρέη συνήθως αρχίζει τις διακρατικές «εντάσεις» ...

Στο ζήτημα της διεθνούς διαχείρισής του χρέους, συμπυκνώνεται σήμερα η ταξική σύγκρουση για την έξοδο από την κρίση. Η θα απαξιωθεί το χρέος και άρα τα προεξοφλούμενα κέρδη του κεφαλαίου, ή η εργασία.

Σημείο 6: Η επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα, αποτελεί σήμερα ανατρεπτική εξέλιξη για την Ευρώπη, οδηγώντας δυναμικές εξελίξεις και ανοίγοντας νέες δυνατότητες.
Όλα τα παραπάνω αφορούν τον διεθνή συσχετισμό δύναμης. Στον οποίο μπορούμε μόνο να απαιτήσουμε κάποιο ευνοϊκότερο «συμβιβασμό» προς όφελος των υποτελών. Το αίτημα για αναδιανομή του πλούτου και διεθνή διάσκεψη για διαγραφή του χρέους συνιστά το διεθνιστικό σύνθημα που βραχυκυκλώνει τις πιο επιθετικές πλευρές του κεφαλαίου (πχ χρηματιστικό κεφάλαιο) και οδηγεί σε συμμαχίες και ανατροπές.

Ο εθνικός συσχετισμός όμως είναι πάντα το πρωτεύων στην ταξική σύγκρουση. Εδώ πρωτεύον δεν είναι το χρέος άλλα η μονομερής κατάργηση του μνημονίου. Και εδώ είναι στα χέρια μας η κοσμοϊστορική δυνατότητα της αυτοδυναμίας, όπου πρακτικά μεταφράζεται στην δημοκρατική δυνατότητα ενός λαού να καταργεί τα προγράμματα υποτίμησης της εργασίας, χωρίς αστερίσκους. Αυτό το ασύλληπτα κομβικό ζήτημα διακυβεύεται στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου. Είναι αυτονόητο ότι η αυτοδυναμία ή όχι οδηγεί και σε δύο διαφορετικά πολιτικά σχέδια, τόσο σε διεθνές όσο και σε εθνικό επίπεδο. Είναι σταυροδρόμι.

Σημείο 7: Η «μοναξιά» του ΣΥΡΙΖΑ είναι και η δύναμη του
Αυτή την στιγμή όλα τα πολιτικά κόμματα είναι «στημένα» αποκλειστικά απέναντι στο ΣΥΡΙΖΑ. Η ΝΔ αξιοποίησε το Charlie και παίζει τα ρέστα της με ατζέντα Χρυσής Αυγής και καμπάνιας τρόμου και Αποκάλυψης, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι λένε ότι είναι η τελευταία δυνατότητα κοινοβουλευτικού/πολιτικού ελέγχου του ΣΥΡΙΖΑ και του σχεδίου του. Οι ΑΝΕΛ, ότι θα είναι η εθνικό/θρησκευτική ασπίδα απέναντι στη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Το ΚΚΕ λέει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έχει την αυτοδυναμία στο τσεπάκι, άρα ψηφίστε ΚΚΕ για δοκιμασμένη αριστερή αντιπολίτευση. Ο ΣΥΡΙΖΑ παλεύει «μόνος εναντίον όλων» και αυτό τον αναγκάζει να είναι αποφασιστικός και ηγεμονικός. Τον ορίζει ως τη μόνη πολιτική δύναμη των ηττημένων του μνημονίου, τη μόνη πολιτική δύναμη που αντιπαρατίθεται με τα ζωτικά συμφέροντα του ελληνικού μαφιόζικου καπιταλισμού. Η αυτοδυναμία του ΣΥΡΙΖΑ είναι απαραίτητη σήμερα, ώστε να μην προκύψουν άλλοθι αύριο.

Παράρτημα: Σκότωσε τη Ρώμη πριν σε σκοτώσει. Πίστεψε το
Το μεγαλείο της Ρώμης συνίστατο στην πίστη και στην υποταγή σε αυτήν. Το μεγαλείο της ήταν η ικανότητα της να το επιτυγχάνει πάντα και απέναντι σε όλους τους εχθρούς. Εξωτερικούς και Εσωτερικούς. Πάντα πρέπει να υπάρχει ο εξωτερικός εχθρός (η Καρχηδόνα για παράδειγμα) για να συγκροτεί ηγεμονικά την κοινωνία και να πειθαρχεί τον εσωτερικό εχθρό. Χωρίς αυτή προκύπτει αστάθεια και συνειδητοποιούνται οι εσωτερικοί εχθροί (Σπάρτακος). Η Ρώμη διέλυσε την Καρχηδόνα, τον αρνητικό συνασπισμό εξουσίας που την συγκροτούσε εσωτερικά. Η νίκη της Ρώμης σταδιακά την νίκησε, ο «εσωτερικός εχθρός» ανασυγκροτήθηκε.

Ο Σπάρτακος διέλυσε το μεγαλείο της Ρώμης, αλλά δεν το πίστεψε ποτέ. Δεν συνέλαβε ποτέ την ιδέα της καθοριστικής επίθεσης στην ανοχύρωτη Πόλη-Σύμβολο της καταπίεσης, την αντικατάσταση της ρωμαϊκής δομής ως κυρίαρχης κοινωνικής δύναμης πολιτικά. Αντίθετα, ο Σπάρτακος ως νικητής, αποπειράθηκε να δημιουργήσει ένα «Βασίλειο-Κομμούνα των δούλων» στη Σικελία, μια ειρηνική συνύπαρξη με τη Ρώμη. Δεν μπορούσε να συλλάβει πως η ζωή και η χειραφέτηση των δούλων είχε ως απαραίτητη προϋπόθεση την διάλυση της Ρώμης. Γι αυτό και ηττήθηκε. Άλλα η ιστορία προχώρησε. Και μαζί της η δυνατότητα νίκης των «από κάτω». Από το «βασίλειο των διατυπώσεων» στο βασίλειο της πραγματικότητας. Εδώ είμαστε. Ακόμα ζωντανοί. Σήμερα, εμείς, εδώ. Τώρα!

Κάτω από τον «σωρό του εμπορευμάτων», η ελπίδα αναπνέει ακόμα.

Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2015

Από την επίσκεψη αντιπροσωπείας της PΑH* στην Ελλάδα


Την Τετάρτη 21 Γενάρη αντιπροσωπεία της Platform of Μortgage Victims (PAH- Πλατφόρμα των θυμάτων των ενυπόθηκων δανείων-στην Ισπανία) με επικεφαλής την Ada Colau επισκέφθηκε την Αθήνα όπου συναντήθηκε με εκπροσώπους των κινημάτων κατά των πλειστηριασμών. 

Κατά τη συνάντηση με τα κινήματα κατά των πλειστηριασμών (που έγινε στα γραφεία της Αλληλεγγύης για Όλους) ανταλλάχθηκαν απόψεις και εμπειρίες από τον αγώνα κατά των πλειστηριασμών στις δύο χώρες. Η RAH δρά σαν συνδετικός κρίκος όλων των κατά τόπους κινημάτων, κάτι αντίστοιχο με την Αλληλεγγύη για Όλους στην Ελλάδα.

Παραβρέθηκαν εκπρόσωποι από την Αλληλεγγύη για Όλους, την Πρωτοβουλία Πλειστηριασμοί-Stop, το Συντονισμό κατά των πλειστηριασμών στον Πειραιά, συνελεύσειων γειτονιάς (Ν. Σμύρνη, Πειραιάς, Εξάρχεια, κ.α). Κάθε εκπρόσωπος εξέθεσε τις δράσεις της συνέλευσης που εκπροσωπούσε. Την αντιπροσωπεία ενημέρωσε για τη φύση και τη λειτουργία της Αλληλεγγύης για Όλους ο Χρήστος Γιοβανόπουλος και η Τόνια Κατερίνη. Για το νομικό καθεστώς στη χώρα μας ενημέρωσε η Κατερίνα Κνήτου.

Ζητήσαμε να μάθουμε πως σκέπτονται οι συναγωνιστές από την Ισπανία να αντιμετωπίσουν την επίθεση που σχεδιάζει η κυβέρνησή τους κατά των δικαιωμάτων όσων κινητοποιούνται. Μας ενημέρωσαν κατ' αρχήν πως ο νόμος "φίμωτρο" δεν έχει ψηφισθεί ακόμη (εκκρεμεί η ψήφισή του από το Κογκρέσο) αλλά αξιοσημείωτη είναι η απάντησή τους: Μαζική ανυπακοή. Το πόσο άγρια είναι η επίθεση που δέχονται με όπλο αυτό το νόμο διαβάστε εδώ.

O σκοπός της επίσκεψης καθώς δεν ήταν μονοθεματικός περιλάμβανε επίσκεψη και σε άλλες δομές αλληλεγγύης (κοινωνικά ιατρεία). Συγκεκριμένα την ίδια μέρα επισκέφθηκαν το Κοινωνικό Ιατρείο-Φαρμακείο Αθήνας.

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2015

Κατενάτσιο (αναδημοσίευση)



Κάποιος παλαιός αγαπημένος μου άνθρωπος θεωρούσε πως είναι μάταιο αλλά και βλακώδες να συζητάς με θρήσκους και θρησκευόμενους για τη θρησκεία. Πρώτον διότι είναι παράλογο να συζητάς με έναν φανατικό που δεν πρόκειται να αλλάξει και δεύτερον γιατί μεταμορφώνει κι εσένα σε παπά και ιεροκήρυκα του αθεϊσμού. Κι αν καταντήσεις παπάς έστω του αθεϊσμού έχεις ήδη ξεπέσει σ’ αυτό που θεωρείς ξεπεσμένο. Όταν βάζεις τη λογική να αντιμετωπίσει το παράλογο μ’ έναν τυφλό πεισματάρικο εκνευρισμό καταλήγεις να ναρκοθετείς τις θέσεις σου. 

Η ανάγκη του ανθρώπου να επινοήσει μια ζωή μετά το τέλος της ζωής και να φαντάζεται έναν ουρανό απαλλαγμένο από την επίγεια αθλιότητα έχει βαθύτατα κοινωνικοπολιτικά αίτια. Η κριτική των θρησκειών είναι καταδικασμένη αν ξεπέσει στην παπαδοφαγία όπως ξέπεσε ο ορθολογισμός του Διαφωτισμού και ο μασονικός αντικληρικαλισμός. Το να θες να μετατρέψεις τους πιστούς σε άθεους με εντολή του μουφτή ή με προεδρικό διάταγμα είναι σα να προσπαθείς να πιάσεις κεραυνό με τα χέρια. Το σίγουρο είναι πως θα καείς όπως κάηκαν ολόκληρες επαναστάσεις και γύρισαν εν μια νυκτί στον τσάρο και στον μπαγαπόντη πατριάρχη Αλέξιο. 

Το να θες να ξεμπερδέψεις με τους θεούς είναι μια καλή πρόθεση αλλά δεν φτάνει αν δεν ξεμπερδέψεις με την ανάγκη που γεννά τους θεούς. Αν δεν αφαιρέσεις απ’ τους ανθρώπους τις αυταπάτες τους και τις απατηλές παρηγοριές τους δεν μπορείς να τους στερήσεις το όπιο. Έτσι λοιπόν η κριτική του ουρανού πρέπει να μετατραπεί σε κριτική της γης, η κριτική της θρησκείας σε κριτική του δικαίου και η κριτική της θεολογίας σε κριτική της πολιτικής. 

Ο αφηρημένος αθεϊσμός είναι γεμάτος ψευδαισθήσεις αφού παραμένει μια μεταφυσική κριτική της θρησκείας. Και ίσως μια ακραία θρησκευτική κριτική της θρησκείας, η οποία μένει στο μη πρακτικό πεδίο των ιδεών. Κι έτσι αυτός ο αστικός αθεϊσμός είναι ένα είδος αρνητικής αναγνώρισης της ύπαρξης του θεού. Με αποκορύφωμα ο φιλοσοφικός αθεϊσμός να καταντά ιδεολόγημα της πεφωτισμένης αστικής τάξης, που νιώθει την ανάγκη να απαλλάξει την οικονομία από την τροχοπέδη της θρησκείας αφήνοντας άθικτη την κοινωνική τάξη πραγμάτων, βρίσκοντας την πιο καθαρή έκφρασή της στο θετικισμό και στη λατρεία της προόδου. Έτσι λοιπόν ο άθεος φονταμενταλιστής γίνεται ιπποκόμος στα μοναστήρια των αγορών, βοηθώντας τις καλόγριες τού κέρδους να σηκώσουν τα φουστάνια τους μπροστά στους πιστούς καταναλωτές καλωσορίζοντάς τους στην κόλαση.

Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2015

Νίκος Καββαδίας: Αγαπάω τ᾿ ὅτι θλιμμένο στὸν κόσμο

το βρήκαμε εδώ


Ἀγαπάω τ᾿ ὅτι θλιμμένο στὸν κόσμο.
Τὰ θολὰ τὰ ματάκια, τοὺς ἀρρώστους ἀνθρώπους,
τὰ ξερὰ γυμνὰ δέντρα καὶ τὰ ἔρημα πάρκα,
τὶς νεκρὲς πολιτεῖες, τοὺς τρισκότεινους τόπους.

Τοὺς σκυφτοὺς ὁδοιπόρους ποὺ μ᾿ ἕνα δισάκι
γιὰ μία πολιτεία μακρυνὴ ξεκινᾶνε,
τοὺς τυφλοὺς μουσικοὺς τῶν πολύβουων δρόμων,
τοὺς φτωχούς, τοὺς ἀλῆτες, αὐτοὺς ποὺ πεινᾶνε.

Τὰ χλωμὰ τὰ κορίτσια ποὺ πάντα προσμένουν
τὸν ἱππότην ποὺ εἶδαν μία βραδιὰ στ᾿ ὄνειρό τους,
νὰ φανῇ ἀπ᾿ τὰ βάθη τοῦ ἀπέραντου δρόμου.
Τοὺς κοιμώμενους κύκνους πάνω στ᾿ ἀσπρόφτερό τους.

Τὰ καράβια ποὺ φεύγουν γιὰ καινούρια ταξίδια
καὶ δὲν ξέρουν καλὰ -ἂν ποτὲ θὰ γυρίσουν πίσω
ἀγαπάω, καὶ θά ῾θελα μαζί τους νὰ πάω
κι οὔτε πιὰ νὰ γυρίσω.

Ἀγαπάω τὶς κλαμμένες ὡραῖες γυναῖκες
ποὺ κυττᾶνε μακριά,ποὺ κυττᾶνε θλιμμένα ...
ἀγαπάω σὲ τοῦτον τὸν κόσμο -ὅ,τι κλαίει
γιατὶ μοιάζει μ᾿ ἐμένα.
Νίκος Καββαδίας

Παρασκευή 16 Ιανουαρίου 2015

Τροφοσυλλέκτες: Ας ζήσουμε για λίγες στιγμές μέσα από τις ζωές των άλλων


Νοιώθοντας την ανάγκη τους για ένα γάλα, λίγο λάδι, ένα πιάτο φαϊ. 
Μόνο όσοι ξέρουν και νοιώθουν δεν αρκούν 
ούτε να χορτάσουν, ούτε να ζεστάνουν, 
ούτε να παρηγορήσουν με την προσφορά τους.

Σήμερα και αύριο οι Τροφοσυλλέκτες θα είναι και πάλι έξω από τον Σκλαβενίτη της Χ. Τρικούπη και Ισαύρων στα Εξάρχεια. Στις ώρες 18.30-20.00 και (αύριο) 12.30-14.00,
συλλέγοντας τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης (καθαριότητας,κ.λπ.) 
για όσους τα στερούνται.
Η Αλληλεγγύη χτίζει το μέσα μας, 
χτίζει αυτό που είναι το μόνο μας όπλο 
απέναντι σε κάθε στέρηση, σε κάθε εξουσία.

Για τους Τροφοσυλλέκτες βλέπε εδώ

Τα Εξάρχεια μιλούν για την αστυνομία


γράφουν οι: Μελίνα Βελιμέζη – Κώστας Παπαντωνίου

«Μένω Εξάρχεια είναι έγκλημα;» γράφουν οι τοίχοι των Εξαρχείων που συχνά μετατρέπονται σε χώρους διαλόγου. Κάποιος γράφει ένα σύνθημα, κάποιος άλλος απαντά από κάτω, το ίδιο συμβαίνει με ποιήματα και τραγούδια. «Μένω Εξάρχεια είναι έγκλημα;» Είναι το ερώτημα που συχνά-πυκνά εκφράζουν οι κάτοικοι της περιοχής, αναφερόμενοι στην υπερβολική αστυνομική παρουσία στις γειτονιές τους. Συχνά, αυτή η παρουσία συνοδεύεται από βίαιες επιθέσεις, στην πλειοψηφία τους χωρίς να έχει προηγηθεί πρόκληση.

Λίγες ώρες μετά τις διαδηλώσεις στη μνήμη του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και σε ένδειξη αλληλεγγύης στον Νίκο Ρωμανό το Σάββατο 6/12, τα Εξάρχεια θύμιζαν ξανά εμπόλεμη ζώνη. Σε όλους τους δρόμους του «κακού παιδιού» της Αθήνας είχαν παραταχθεί ετοιμοπόλεμες διμοιρίες ΜΑΤ. Τα μαγαζιά ήταν κλειστά, την ίδια ώρα δεν κυκλοφορούσε ψυχή και σε κάθε γωνία, όπως το λέει και το σύνθημα, υπήρχε αστυνομία. H ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική από τα χημικά, ενώ το σκηνικό πολέμου συμπλήρωναν κάθε τόσο οι βομβίδες κρότου-λάμψης, οι σειρήνες των περιπολικών, ο ήχος του ελικοπτέρου που έκανε από πάνω κύκλους.

Επιθέσεις σε κατοίκους
Μια διαδρομή ίσα μέχρι το γειτονικό σουβλατζίδικο, ισοδυναμούσε με επικίνδυνη αποστολή. «Παντού είχε αστυνομικούς που σε κοιτούσαν προκλητικά και ήταν έτοιμοι να “απαντήσουν” ακόμα κι αν τολμούσες να σηκώσεις το βλέμμα», λέει ο Διονύσης Ρήγας, κάτοικος των Εξαρχείων. Πρόσφατα καταδικάστηκε για αντίσταση και εξύβριση κατά της αρχής, όπως και η γυναίκα του, πληρώνοντας έτσι τη διαμαρτυρία τους για τον θόρυβο της αστυνομικής κλούβας που φυλάει τα γραφεία του ΠΑΣΟΚ και βρίσκεται κάτω απ΄ το σπίτι τους. Ένας από τους άνδρες των ΜΑΤ τον έβρισε, στη συνέχεια τον χτύπησαν αλλά στο εδώλιο βρέθηκαν ο ίδιος και η σύζυγός του, που είχε πάει να του συμπαρασταθεί στο τμήμα. Οι άνδρες των ΜΑΤ τον έχουν «στοχοποιήσει». «Καθώς περνούσα, λέει ο ένας στον άλλο “ο δικός σου” . Αναγκάστηκα να αλλάξω δρόμο».

Ο Δ. Ρήγας δεν αποτελεί ειδική περίπτωση. Ανάλογες καταγγελίες υπάρχουν και από γείτονές του. Κοπέλα που μετακόμισε πρόσφατα στην ίδια πολυκατοικία, αναγκάστηκε να πάρει τα πράγματά της στα χέρια, γιατί τα ΜΑΤ δεν άφηναν να σταθεί το φορτηγό μπροστά, ενώ το κτίριο κινδύνεψε να μείνει και χωρίς πετρέλαιο γιατί δεν άφηναν το βυτίο να πλησιάσει.

Το επόμενο πρωί της 6ης Δεκέμβρη, στις καφετέριες της Καλλιδρομίου, ο κόσμος μιλούσε για τα «χτεσινά». Ο καθένας είχε να μοιραστεί μια ιστορία. «Στη μπλε πολυκατοικία, αναγκάστηκε η φίλη μου να πάρει το παιδί της και να φύγουν. Δεν μπορούσαν να αναπνεύσουν από τα χημικά», ήταν μία από τις ενδεικτικές φράσεις για το τι έγινε εκείνο το βράδυ στα Εξάρχεια. Δεν κατηγορούσαν τους διαδηλωτές, ενώ έβρισκαν δίκαιο τον αγώνα του Ρωμανού. Έβρισκαν όμως παράλογες τις «εφόδους» της αστυνομίας.

Επιθέσεις σε παρέες από άλλες περιοχές
Παρόμοιο πολεμικό σκηνικό είχε εκτυλιχθεί τις ώρες που ακολούθησαν τις διαδηλώσεις του Πολυτεχνείου. Αξέχαστο από τότε έχει μείνει το κωμικοτραγικό στιγμιότυπο με πρωταγωνιστές άνδρες των ΜΑΤ: Αφού περιπτεράς της πλατείας αρνήθηκε να τους δώσει νερά, εκείνοι, τα έκλεψαν και ξυλοφόρτωσαν τον περιπτερά.

Από εκείνη τη μέρα ο Θοδωρής Κοκκινάκης, κάτοικος και μαγαζάτορας στα Εξάρχεια, θυμάται ένα ακόμα περιστατικό που αποτυπώνει το μέγεθος της αστυνομικής καταστολής. «Στα σκαλιά επί των Μπενάκη και Καλλιδρομίου κάθονταν γύρω στα 10-15 άτομα, 30άρηδες. Δεν ήταν διαδηλωτές απλά κάθονταν κι έπιναν μπύρες. Μετά τις πορείες επικράτησε ο πανζουρλισμός της αστυνομίας στους δρόμους των Εξαρχείων. Περίπoυ 30 μηχανάκια – Δελτάδες, περικύκλωσαν την παρέα, άρχισαν να τους φωνάζουν και τους έδιωξαν με σπρωξιές και κλωτσιές. Όταν ρώτησα τους αστυνομικούς, γιατί έδιωχναν τον κόσμο και φέρονταν έτσι, μου απάντησαν ότι το έκαναν επειδή έσπαγαν μπουκάλια. Όμως είδα με τα μάτια μου ότι τα μπουκάλια, τα έσπαγαν οι αστυνομικοί…» Ο Θ. Κοκκινάκης αντέδρασε, αλλά αυτό δεν αποθάρρυνε τους αστυνομικούς που τον προέτρεψαν να «κοιτάξει τη δουλειά του» ενώ την ίδια ώρα φορούσαν χειροπέδες στην άτυχη παρέα για να την πάνε στο τμήμα.

«Κατά μήκος της Αλεξάνδρας, από την Ασκληπιού μέχρι την Πατησίων, σε κάθε στενό βρίσκονταν τα ΜΑΤ παρατεταγμένα, εμποδίζοντας την είσοδο στο χώρο των Εξαρχείων» μας περιγράφει για την 17η Νοεμβρίου, η Πόπη Μέλλιου, επίσης κάτοικος της περιοχής που συμμετέχει ενεργά στην Λαϊκή Συνέλευση των Εξαρχείων. Σχολιάζοντας τον αστυνομικό κλοιό που συνοδεύει την κάθε κινητοποίηση στο κέντρο, αναφέρει ότι «το να μένεις στα Εξάρχεια πλέον ποινικοποιείται». Μας αναφέρει ακόμα καταγγελίες κατοίκων που βγήκαν από το σπίτι τους το πρωί εκείνης της μέρας και τους προσήγαγαν «προληπτικά».


Επιθέσεις σε δημοσιογράφους
Συγκλονιστική όμως ήταν για την ίδια μέρα και η καταγγελία του VICE για επίθεση σε δημοσιογράφο του περιοδικού. «Γυναίκα φωτορεπόρτερ του VICE, χτυπήθηκε κατά τη διάρκεια της πορείας από τα ΜΑΤ στην πλάτη ενώ την τράβηξαν και από τα μαλλιά. Λίγη ώρα αργότερα, ο δημοσιογράφος του VICE, Αντώνης Ντινιακός (ο οποίος εκείνη την ώρα ήταν στα Εξάρχεια με τον δημοσιογράφο της εφημερίδας ΕΘΝΟΣ Λευτέρη Μπιντέλα), δέχθηκε επίθεση στη συμβολή των οδών Θεμιστοκλέους και Σουλτάνη από άνδρες της ομάδας ΔΕΛΤΑ, οι οποίοι τον χτύπησαν με τις μηχανές τους στο χέρι και στο γόνατο, ενώ στη συνέχεια 4 αστυνομικοί κατέβηκαν και τον πέταξαν στο έδαφος. Αυτή την ώρα μονάδες της ομάδας ΔΕΛΤΑ περνούν με τις μηχανές τους μέσα από τα στενά των Εξαρχείων οδηγώντας επικίνδυνα και εκφοβίζοντας από ανθρώπους που επιστρέφουν στα σπίτια τους μέχρι και δημοσιογράφους που καλύπτουν τα γεγονότα.»

Αυτή δεν ήταν η μόνη επίθεση ενάντια σε δημοσιογράφο. Τον περασμένο Οκτώβρη ο Νίκος Κιάος έπεσε επίσης θύμα της αστυνομικής βίας. Στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί μετανάστη, τον οποίο χτυπούσαν αστυνομικοί στη γωνία Καλλιδρομίου 52 και Εμμ. Μπενάκη, κινδύνεψε να βρεθεί στο κρατητήριο. Με κείμενό του στην Εφημερίδα των Συντακτών περιγράφει πώς τελικά δεν βρέθηκε στο Α.Τ., αφού η αστυνομία ήταν έτοιμη να τον προσαγάγει. «Συνεχίζω να διαμαρτύρομαι. Βγαίνει από τα μπαλκόνια κόσμος και τους φωνάζει. Έχει μαζευτεί κι άλλος κόσμος. Προσπαθώ να στυλώσω τα πόδια. Τρέχει η σύζυγός μου, τους φωνάζει: “Στη χούντα ήταν φυλακή!” . Και λέει για βασανιστήρια, για στρατοδικείο, για το τριπλό μπαϊπάς που έχω κάνει. Αυτοί της απαντούν: “Στο τμήμα!” Τη σπρώχνουν και την τραβάνε». Τελικώς, όπως και τον μετανάστη, τους άφησαν μετά από δέκα λεπτά ελεύθερους κι αυτό γιατί δεν υπήρχε κανένας λόγος να τους συλλάβουν. Ο μετανάστης είχε τα χαρτιά του και ο Ν. Κιάος επιχείρησε απλά να προστατέψει έναν άνθρωπο που έτρωγε ξύλο.

Μετανάστες: Μέρες όπως τη 17η δεν βγαίνουμε από τα σπίτια μας
Αν για τους κατοίκους των Εξαρχείων η κατάσταση που διαμορφώνεται από την αστυνομία είναι ασφυκτική, για τους μετανάστες αποτελεί λόγο να μη βγαίνουν από τα σπίτια τους. Στην πλατεία των Εξαρχείων, σ΄ ένα διάλειμμα από τη δουλειά τους, συναντήσαμε τους Σέριφ και Κένι, μετανάστες από το Κονγκό και τη Νιγηρία αντίστοιχα. Ζουν πολλά χρόνια στην Ελλάδα και στα Εξάρχεια «τη μόνη περιοχή που αισθανόμαστε ασφαλείς». Δεν είναι λίγες οι φορές κι ειδικά στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα που βρέθηκαν στο Α.Τ. για εξακρίβωση στοιχείων, παρότι έχουν κανονικά άδεια παραμονής. «Στην πλατεία Αμερικής, στην πλατεία Κολιάτσου και στην Δροσοπούλου δεν μπορούμε ούτε να σταθούμε. Μας σταματάνε, μας πηγαίνουν στο τμήμα και οι οικογένειές μας, μας χάνουν για ώρες».

Μέρες όπως η 17η Νοεμβρίου και η 6η Δεκέμβρη, ημέρες διαδηλώσεων, οι μετανάστες προτιμούν να μένουν σπίτι. Αν και η αστυνομική αυθαιρεσία δεν γίνεται μόνο επετειακά. Όπως καταγγέλλει ιδιοκτήτρια ψιλικατζίδικου, πριν λίγους μήνες, αστυνομικοί εφάρμοσαν τις γνωστές μεθόδους σε μετανάστη έξω από το μαγαζί της στη Ζωοδόχου Πηγής. «Είδα που τον έσπρωχναν και τον είχαν περικυκλώσει. Βγήκα έξω για να υπάρχει μάρτυρας. Βγήκαν και γείτονες που φώναζαν. Τον άφησαν λίγο μετά αφού είχε χαρτιά, όμως η άδεια παραμονής του εξαφανίστηκε, κάπου την πέταξαν…»

Γιατί τα Εξάρχεια αποτελούν ζώνη εξαίρεσης;
«Θέλουν να απομονώσουν τα Εξάρχεια» είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η Π. Μέλλιου, καθώς δεν θεωρεί τυχαίο ότι ιδίως τα τελευταία χρόνια τις περισσότερες φορές η αστυνομία «μπουκάρει» στα Εξάρχεια χωρίς λόγο και μάλιστα Παρασκευή και Σάββατο και πιάνει όποιον βρίσκει μπροστά της χωρίς λόγο και αιτία, μόνο και μόνο επειδή έτυχε να βρίσκεται στα Εξάρχεια. Η ίδια πιστεύει ότι το «να βιώσει μια άσχημη εμπειρία κάποιος που έρχεται να πιει απλά το ποτό του στην περιοχή, θα τον κάνει να μην ξανάρθει». «Υπάρχει μια διαφορετική άποψη που θέλει τους ανθρώπους πιο κινητοποιημένους και δεν θέλουν να “μολύνει” κι άλλους»υποστηρίζει.

Τα Εξάρχεια έχουν ταυτιστεί κατά κάποιο τρόπο με ένα κέντρο αντίστασης, καθώς μια σειρά από δραστηριότητες που αποτελούσαν κοινωνικά και πολιτικά παραδείγματα αντίστασης και αυτοοργάνωσης πάντα βρίσκονταν στο στόχαστρο της καταστολής της αστυνομίας μας λέει οΝίκος Γιαννόπουλος, μέλος του Δικτύου για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα που στεγάζεται εδώ και δέκα χρόνια περίπου στο κτίριο της Τσαμαδού 13 στα Εξάρχεια. Σήμερα, όμως, όπως υποστηρίζει«δεν πρόκειται απλώς για μια επιχείρηση καταστολής, αλλά μια επιχείρηση διάλυσης του κοινωνικού ιστού τους», μέσα από τoν συνδυασμό αστυνομοκρατίας και σκόπιμης ανοχής σε κυκλώματα διακίνησης ναρκωτικών και γενικότερα στο φαινόμενο που λέγεται «μαφία».


Σκοπός είναι να κατακερματιστεί ο κοινωνικός ιστός, «να σπάσει το ηθικό του κόσμου, να απαξιωθεί το κίνημα αντίστασης που έχει λίγο πολύ ταυτιστεί με τα Εξάρχεια και να φανούν ότι τα Εξάρχεια είναι μια περιθωριακή συνοικία, όπου η εισβολή της αστυνομίας είναι επιτακτική» μας εξηγεί, αναφερόμενος στη δράση της αστυνομίας στην περιοχή. «Η κυβέρνηση, το βαθύ κράτος και η αστυνομία περνάνε από το δόγμα της μηδενικής ανοχής στο δόγμα της μηδενικής ελευθερίας» παρατηρεί, καθώς χωρίς να υπάρχει καμία μορφή μαχητικής αντίστασης, χτυπιούνται χώροι που δυνητικά θα μπορούσαν να αντισταθούν.

«Πρόβα τζενεράλε εξαίρεσης δικαιωμάτων στο επίπεδο του δρόμου» θα μπορούσε να χαρακτηρίσει την τακτική που ακολουθεί η αστυνομία στα Εξάρχεια, όπου οι άνθρωποι που κυκλοφορούν σε ολόκληρες ζώνες δεν έχουν κανένα δικαίωμα, μόνο και μόνο γιατί βρίσκονται σε αυτές. «Το χτύπημα στα Εξάρχεια είναι πιλοτικό», όπως πιστεύει, και η δημιουργία ενός μετώπου αντίστασης είναι επιτακτική «όχι για να προστατευθούν τα Εξάρχεια, αλλά για να μην περάσει αυτό το πιλοτικό πρόγραμμα της μηδενικής ελευθερίας» που μπορεί να επεκταθεί και αλλού. Το ζητούμενο είναι «να υπάρχει το αίσθημα της ασφάλειας των δικαιωμάτων».

Ναι ή όχι στην αστυνομική παρουσία;
«Θέλουμε αστυνόμευση και όχι αστυνομοκρατία», λέει ο Θ. Κοκκινάκης. Την ώρα που η αστυνομία επιστρατεύει μέσα σε λίγα λεπτά δεκάδες διμοιρίες και μηχανάκια για να καταστείλει, δεν παρουσιάζει τον ίδιο… ζήλο σε άλλες περιπτώσεις. «Αν σου κλέβουν το σπίτι, εμφανίζονται με καθυστέρηση μισαώρου». Ούτε όμως απέναντι σε μαφίες και διακινητές ναρκωτικών, η αστυνομία παρουσιάζει όμοια αντανακλαστικά όπως στις διαδηλώσεις.«Μπορεί να πουλάει ο άλλος δίπλα ναρκωτικά κι η αστυνομία να μη κάνει τίποτα». Κάτι που είδαμε και με τα μάτια μας. Σε διάστημα 2 ωρών, ομάδες ΔΕΛΤΑ πέρασαν 5-6 φορές από τη Ζωοδόχου Πηγής και λίγο παρακάτω, Μεσολογγίου και Τζαβέλλα, η διακίνηση από τα βαποράκια γινόταν κανονικά.

Η θέση της Λαϊκής Συνέλευσης Εξαρχείων απέναντι στη δράση της αστυνομίας στη γειτονιά είναι ξεκάθαρη, καθώς θέλει να σταματήσει αυτή η υπερβολική παρουσία της αστυνομίας αλλά και η κατασταλτική της και μόνο δράση. «Οι κάτοικοι θέλουν ασφάλεια, αλλά παρά την έντονη παρουσία της αστυνομίας, βλέπουμε ότι η δράση της δεν έχει κάποιο αποτέλεσμα ως προς την εγκληματικότητα και τα ναρκωτικά για παράδειγμα» μας εξηγεί η Π. Μέλλιου. «Αυτό δεν είναι αστυνόμευση, αλλά καταστολή» καταλήγει, αναφερόμενη στη συνολική δραστηριότητα των αστυνομικών δυνάμεων τα τελευταία χρόνια στην γειτονιά της.

Υπάρχει όμως κι η άλλη άποψη που λέει ότι δεν θέλει την αστυνομία στα Εξάρχεια και σε οποιοδήποτε ρόλο. Ο Βαγγέλης Νάνος από τηνΑντιεξουσιαστική Κίνηση, στάθηκε σε μια παλιότερη κατάκτηση της κοινωνίας των Εξαρχείων. «Δεν θέλαμε και δεν γουστάραμε την αστυνομία, αλλά είχαμε καταφέρει με έναν τρόπο να μην έχουμε φόνους στα Εξάρχεια, να μην υπάρχει μεγάλη εγκληματικότητα». Κάτι όμως, που έχει αρχίσει και αλλάζει τα τελευταία χρόνια και βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την οικονομική εξαθλίωση μεγάλης μερίδας του κόσμου. «Δεν υπάρχει μία, άρα το έγκλημα έχει γίνει πιο βάρβαρο. Κάτι που δεν συμβαίνει βέβαια μόνο στα Εξάρχεια, αλλά συνολικά στη χώρα. Ωστόσο, δεν μπορεί και η αστυνομία να το αντιμετωπίσει στη βάση του, καθώς δεν αντιμετωπίζεται με όρους “θα βάλω φυλακή τον κλέφτη, άρα δεν θα έχω άλλο κλέφτη” . Άμα δεν υπάρχει μία, ο άλλος είναι πολύ πιθανό να καταφύγει στο έγκλημα». Το πρόβλημα βρίσκει απάντηση για τον ίδιο στην αλληλεγγύη. «Να γίνουν δομές που θα δίνουν επιλογές, ώστε ανάμεσα να ξεχωρίζει το πράγμα, ποιος το κάνει από ανάγκη και ποιος όχι».

«Τα Εξάρχεια είναι ένα μέρος που η ιδέα κυκλοφορεί κι αυτό φοβίζει», λέει ο Β. Νάνος που εκτιμά ότι οι αστυνομικές επεμβάσεις έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που στοχεύουν. «Ευχαριστούμε την αστυνομία που συσπειρώνει έναν κόσμο που σε άλλη περίπτωση ίσως να μην ήταν τόσο δραστήριος. Βλέποντας όμως τη βλακεία και την ακρότητα της επέμβασης, όχι μόνο δεν λέει “α, ευτυχώς που ήρθε η αστυνομία να διώξει τους «ταραχοποιούς»” αλλά ζητά να φύγει η αστυνομία».

Μένω Εξάρχεια είναι έγκλημα;
Στο πλαίσιο των εντυπώσεων, η κυβέρνηση παρουσιάζει τα Εξάρχεια ως γκέτο αναρχικών και τους κατοίκους τους τρομοκράτες. Κατ’ επέκταση όποιος μένει στα Εξάρχεια έχει λιγότερα δικαιώματα, αλλά περισσότερους λόγους να απασχολήσει την αστυνομία. Στα Εξάρχεια υπάρχει δικαιολογία αν αστυνόμος σκοτώσει 15χρονο. Στα Εξάρχεια υπάρχουν ιπτάμενοι αναρχικοί.

Στα Εξάρχεια, όμως αυτό που φαίνεται ότι ενοχλεί είναι ότι υπάρχει ζωή. Είναι μια περιοχή που δεν ξεχαρβαλώθηκε από την κρίση, δεν υποτάχθηκε από τη μιζέρια. Οι άνθρωποι στα Εξάρχεια κάνουν κάτι που έχει ξεχαστεί. Μιλάνε. Και διαφωνούν. Αλλά κόντρα στις διαφορές τους, ενώνονται για να μπορούν να συνεχίσουν να διαφωνούν. Έτσι, απέναντι στις συχνές επισκέψεις της αστυνομίας, την εξάπλωση της μαφίας και των ναρκωτικών, απαντούν με δράσεις που δίνουν πνοή στις γειτονιές τους. Δεν κάθονται σε ησυχία. Κι αυτή τους η διαρκής κίνηση, είναι που «ενοχλεί», αλλά και αυτή που φέρνει νίκες. Το πάρκινγκ στη Ναυαρίνου που έγινε πάρκο, οι κοινωνικοί χώροι που πολλαπλασιάστηκαν, ο αγώνας κατά των ναρκωτικών που διαρκώς κερδίζει έδαφος, είναι μονάχα λίγες από τις πολλές σημαντικές τους κατακτήσεις. Θα ‘ρθουν κι άλλες.

Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2015

Τρεις λέξεις για τους νεκρούς και για τους ζωντανούς (αναδημοσίευση)

του Ετιέν Μπαλιμπάρ
από RedNoteBook
Το άρθρο του Ετιέν Μπαλιμπάρ, με τίτλο Trois mots pour les morts et pour lesvivants, δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Libération στις 9 Ιανουαρίου 2015. 
Μετάφραση: Νίκος Σκοπλάκης

Ένας παλιός φίλος από την Ιαπωνία, πρώην καθηγητής στο πανεπιστήμιο Τοντάι, ο Χαρουχίσα Κάτο, μου έγραψε το εξής: «Είδα τις εικόνες πένθους σε ολόκληρη τη Γαλλία. Συγκλονίστηκα βαθιά απ’ αυτές. Σε βάθος χρόνου, μου άρεσαν πολύ τα λευκώματα του Βολινσκί. Είμαι ανέκαθεν συνδρομητής του Canard enchaîné. Κάθε εβδομάδα, εκτιμώ τα σκίτσα του «Beauf» από τον Καμπύ. Έχω πάντα πλάι στο γραφείο μου το λεύκωμα «Ο Καμπύ και το Παρίσι», από το οποίο είναι αξιοθαύμαστα πολλά σκίτσα κοριτσιών από την Ιαπωνία, τουρίστριες που ανθίζουν στα πεδία των Ηλυσίων». Αλλά παρακάτω, αυτή η επιφύλαξη: «Το κύριο άρθρο της 1ης Ιανουαρίου στον Monde άρχιζε με τούτες τις λέξεις: “ένας καλύτερος κόσμος; αυτό προϋποθέτει την εντατικοποίηση της πάλης εναντίον του ισλαμικού κράτους και της τυφλής βαρβαρότητάς του”. Θορυβήθηκα πολύ από την επιβεβαίωση, αρκούντως αντιφατική μου φαίνεται, πως πρέπει να περάσουμε πόλεμο για να έχουμε ειρήνη!».

Κι άλλοι επίσης μου γράφουν από παντού: Τουρκία, Αργεντινή, Η.Π.Α… Όλοι εκφράζουν τη συμπάθεια και την αλληλεγγύη, αλλά συνάμα και την ανησυχία τους: για την ασφάλειά μας και για τη δημοκρατία μας, για τον πολιτισμό μας, θα έλεγα και για την ψυχή μας. Είναι σ’ αυτούς που θέλω να απαντήσω, συγχρόνως με την πρόσκληση της Libération. Είναι δίκαιο να εκφράζονται οι διανοούμενοι χωρίς προνόμια, κυρίως χωρίς το προνόμιο μιας ιδιαίτερης διαύγειας, αλλά και δίχως δισταγμό, δίχως υπολογισμό. Είναι λειτουργική υποχρέωση, ώστε ο λόγος να κυκλοφορεί στην πόλη την ώρα του κινδύνου. Σήμερα, στο κατεπείγον, δεν θέλω ν’ αρθρώσω παρά μόνο δυο-τρεις λέξεις:

Κοινότητα. Ναι, χρειαζόμαστε την κοινότητα: για το πένθος, για την αλληλεγγύη, για την προστασία, για τον στοχασμό. Αυτή η κοινότητα δεν είναι αποκλειστική, πιο συγκεκριμένα δεν είναι αποκλειστική για εκείνους ανάμεσα στους πολίτες, Γάλλους ή μετανάστες, που μια ολοένα και πιο τοξική προπαγάνδα, η οποία ανακαλεί τα πιο ολέθρια επεισόδια της ιστορίας μας, εξομοιώνει με εισβολείς και τρομοκράτες για να τους κάνει αποδιοπομπαίους τράγους των φόβων, της αποπτώχευσης ή των φαντασμάτων μας. Αλλά ούτε είναι αποκλειστική εκείνων που πιστεύουν στις θέσεις του Εθνικού Μετώπου ή που τους σαγηνεύει η πρόζα του Ουελμπέκ. Πρέπει, λοιπόν, να εξηγηθεί με τον εαυτό της. Και δεν σταματάει στα σύνορα, είναι τόσο έκδηλο πως το μοίρασμα των συναισθημάτων, των ευθυνών και των πρωτοβουλιών που ανακαλεί ο εν εξελίξει «παγκόσμιος εμφύλιος πόλεμος» πρέπει να γίνει από κοινού, σε διεθνή κλίμακα, κι αν είναι δυνατόν (σ’ αυτό το σημείο έχει απόλυτο δίκιο ο Εντγκάρ Μορέν), μέσα σ’ ένα πλαίσιο κοσμοπολιτισμού.

Γι’ αυτό η κοινότητα δεν συγχέεται με την «εθνική ενότητα». Αυτή η έννοια πρακτικά δεν εξυπηρέτησε ποτέ παρά ανομολόγητους στόχους: να επιβληθεί σιωπή στις ενοχλητικές ερωτήσεις και να πιστέψουμε στο αναπόφευκτο των μέτρων εξαίρεσης. Η ίδια η Αντίσταση (και εύλογα) δεν είχε επικαλεστεί αυτόν τον όρο. Και ήδη βλέπουμε πώς, κηρύσσοντας το εθνικό πένθος που είναι προνομία του, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας το αξιοποίησε για να εισαγάγει επιτηδείως μια δικαιολόγηση των στρατιωτικών μας επεμβάσεων, που δεν είναι σίγουρο ότι δεν συνέβαλαν στη διολίσθηση του κόσμου στην παρούσα καμπή. Κατόπιν, έρχονται όλες οι φαλκιδευμένες συζητήσεις σχετικά με τα κόμματα που είναι «εθνικά» και εκείνα που δεν είναι, ακόμα κι αν φέρουν το όνομα. Θέλουμε, λοιπόν, να συναγωνιστούμε την κυρία Λεπέν;

Απερισκεψία. Ήταν απερίσκεπτοι οι σκιτσογράφοι του Charlie-Hebdo; Ναι, αλλά η λέξη έχει δύο σημασίες, περισσότερο ή λιγότερο εύκολα διακρινόμενες (και, ασφαλώς, υπεισέρχεται εδώ ένα μερίδιο υποκειμενικότητας). Περιφρόνηση του κινδύνου, προτίμηση της διακινδύνευσης, ηρωισμός, αν θέλετε. Αλλά επίσης αδιαφορία για τις ενδεχομένως καταστροφικές συνέπειες μιας υγιούς πρόκλησης: στις συγκεκριμένες συνθήκες, το αίσθημα ταπείνωσης εκατομμυρίων ανθρώπων, ήδη στιγματισμένων, που τους παραδίδει στη χειραγώγηση οργανωμένων φανατικών. Πιστεύω ότι ο Σαρμπ και οι σύντροφοί του υπήρξαν απερίσκεπτοι και με τις δύο σημασίες της λέξης. Σήμερα που αυτή η απερισκεψία τους κόστισε τη ζωή, αποκαλύπτοντας ταυτοχρόνως τον θανάσιμο κίνδυνο που διατρέχει η ελευθερία της έκφρασης, θέλω να σκέφτομαι μόνο την πρώτη πλευρά. Αλλά για το αύριο και το μεθαύριο (καθώς δεν θα είναι υπόθεση μιας μέρας), θα ήθελα να στοχαστούμε τον πιο ευφυή τρόπο για να διαχειριστούμε τη δεύτερη και την αντίθεσή της με την πρώτη. Δεν θα είναι κατ’ ανάγκη δειλία.

Τζιχάντ. Σκοπίμως στο τέλος, αρθρώνω τη λέξη που προκαλεί φόβο, διότι είναι καιρός να εξετάσουμε όλες τις προεκτάσεις της. Δεν διαθέτω παρά την αρχή μιας ιδέας γι’ αυτό το θέμα, αλλά τη θεωρώ σημαντική: η τύχη μας βρίσκεται στα χέρια των μουσουλμάνων, όσο αόριστη κι αν είναι αυτή η ονομασία. Γιατί; Επειδή είναι, βεβαίως, δίκαιο να προειδοποιούμε ενάντια στη σύγχυση και να είμαστε αντίθετοι με την ισλαμοφοβία, η οποία διατείνεται πως διαβάζει το κάλεσμα για φόνο στο Κοράνι ή στην προφορική παράδοση. Αλλά αυτό δεν θα είναι αρκετό. Στην εκμετάλλευση του ισλάμ από τα τζιχαντιστικά δίκτυα -που, ας μην το ξεχνάμε, έχουν ως κύρια θύματα τους μουσουλμάνους παντού στον κόσμο και στην ίδια την Ευρώπη-, δεν μπορεί ν’ απαντήσει παρά μια θεολογική κριτική και σε τελική ανάλυση μια μεταρρύθμιση του «κοινού νου» της θρησκείας, που να κάνει τον τζιχαντισμό αντι-αλήθεια στα μάτια των πιστών. Διαφορετικά, θα πιαστούμε όλοι στη θανάσιμη μέγγενη της τρομοκρατίας, η οποία είναι επιδεκτική στο να προσελκύει όλους τους ταπεινωμένους και προσβεβλημένους της κρισιακής κοινωνίας μας, και των ελευθεριοκτόνων πολιτικών ασφαλείας, οι οποίες υλοποιούνται από διαρκώς στρατιωτικοποιούμενα κράτη. Υπάρχει, λοιπόν, ευθύνη των μουσουλμάνων, ή καλύτερα, ένα χρέος που εναπόκειται σ’ αυτούς. Αλλά η ευθύνη είναι εξίσου δική μας. Όχι μόνον επειδή το «εμείς» για το οποίο μιλώ εδώ και τώρα περιλαμβάνει εξ ορισμού πολλούς μουσουλμάνους. Αλλά και διότι οι πιθανότητες μιας τέτοιας κριτικής και μιας τέτοιας μεταρρύθμισης, ήδη ισχνές, θα εκμηδενίζονταν κατευθείαν, αν συνεχίζαμε να βολευόμαστε για πολύ με τον λόγο του αποκλεισμού, του οποίου εκείνοι είναι γενικά, μαζί με τη θρησκεία και τους πολιτισμούς τους, ο στόχος.